درخشش یگان‌های ویژه نیروی زمینی سپاه در عالی‌ترین سطح همکاری‌های امنیتی شانگهای
گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس: دیپلماسی دفاعی یکی از مؤلفه‌های مهم همکاری‌های نظامی بین کشورهاست و این مهم بیشتر به‌صورت رزمایش‌های مشترک دو یا چندجانبه میان کشورها نمود پیدا میکند. بر همین اساس، اخیراً رزمایش ضدتروریستی «اوراسیا آنتی‌ترور ۲۰۲۶» با حضور یگان‌های ویژه نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در «مینسک» پایتخت بلاروس انجام شد.
این رزمایش که در چارچوب همکاری‌های سازمان همکاری شانگهای و کشورهای مستقل همسود (CIS) برگزار شد، صحنه نمایش توانمندی‌های عملیاتی، تاکتیکی و فنی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مقابله با تهدیدات نوین تروریستی، به‌ویژه در محیط‌های شهری و مرزی، بود. مقامات ارشد نظامی و امنیتی حاضر در این رزمایش، از جمله نمایندگان روسیه، جمهوری خلق چین و کمیته CIS، حضور و آمادگی تیم‌های ایرانی را ستودند و آن را نشانه‌ای از اقتدار و اهتمام ایران به توسعه تعاملات دفاعی چندجانبه دانستند.
این گزارش، با استناد به اخبار رسمی و منابع بین‌المللی، ابعاد مختلف این دستاورد راهبردی را بررسی میکند.
این رزمایش که با مشارکت ۱۰ کشور عضو سازمان همکاری شانگهای شامل بلاروس، هند، ایران، قزاقستان، چین، قرقیزستان، پاکستان، روسیه، تاجیکستان و ازبکستان انجام شد، در سه سطح «پاسگاه فرماندهی»، «مقابله با تروریست‌ها در محیط‌های شهری» و «مناطق مرزی» طراحی و اجرا شد.
یگان‌های ویژه نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به نمایندگی از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در این رزمایش حضور یافتند؛ حضوری که به گفته سردار «ولی معدنی» معاون عملیات نیروی زمینی سپاه، با هدف «تحکیم دیپلماسی دفاعی و انسجام در مهار جریان‌های خشونت‌طلب منطقه‌ای» صورت گرفت.
دستاورد اول؛ ارتقای جایگاه راهبردی ایران در همکاری‌های امنیتی چندجانبه
یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های این رزمایش برای نیروی زمینی سپاه، تثبیت جایگاه جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یک کنشگر فعال و مؤثر در معماری امنیتی اوراسیا بود. سرلشکر «یوگنویچ تربوف» فرمانده رزمایش «اوراسیا آنتی‌ترور ۲۰۲۶»، در دیدار با سردار معدنی، حضور ایران در این شرایط عملیاتی را «نشان‌دهنده اقتدار و اهتمام ویژه نیروهای مسلح ایران به توسعه تعاملات و همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای» دانست؛ همچنین رؤسای هیئت‌های عالی روسیه و چین در دیدار با هیئت نظامی ایرانی، ضمن قدردانی از مشارکت فعال ایران، بر اهمیت این همکاری تأکید کردند.
سپهبد «سیسوف» رئیس کمیته کشورهای مستقل همسود (CIS) نیز ضمن ارزیابی عالی از توانمندی تیم‌های ایرانی، جایگاه ایران را در میان کشورهای منطقه «بسیار مهم و حائز اهمیت» برشمرد و از حضور نیروهای ویژه جمهوری اسلامی ایران «به‌طور ویژه» تقدیر کرد. این اظهارنظر‌ها نشان می‌دهد که نیروی زمینی سپاه توانسته است اعتماد و احترام شرکای راهبردی خود در شانگهای را جلب کند و به‌عنوان یک بازیگر قابل اتکا در مبارزه با تروریسم بین‌المللی، معرفی شود.
دستاورد دوم؛ نمایش توانمندی عملیاتی در سناریو‌های پیچیده
رزمایش مینسک از نظر طراحی، یکی از پیچیده‌ترین تمرینات ضدتروریستی سال‌های اخیر بود. برای نخستین بار، نیروهای ویژه کشورهای عضو شانگهای و CIS به‌صورت همزمان در قلمرو یک کشور واحد (بلاروس) عملیات شبیه‌سازی‌شده انجام دادند. سناریوی اصلی شامل حمله تروریستی فرضی به مجموعه ورزشی «چیژوفکا آرنا» در مینسک و گروگان‌گیری در جریان یک رویداد پرجمعیت بود. در این سناریو، یگان‌های ویژه کشورهای مختلف از جمله ایران، در عملیات آزادسازی گروگان‌ها، انهدام عناصر تروریستی و مقابله با تهدیدات پهپادی مشارکت داشتند.
رسانه‌های روسی می‌گویند که شش کشور از جمله ایران در عملیات مشترک برای «سرکوب حملات تروریستی با استفاده از پهپاد‌ها (UAV) در یک مکان با تجمع زیاد مردم و یک تأسیسات زیرساختی حیاتی» و همچنین «عملیات ضدتروریستی مشترک برای انهدام یک گروه مسلح غیرقانونی که به یک منطقه مسکونی نفوذ کرده بود» شرکت کردند.
این تمرینات در حالی انجام شد که نیروهای ایرانی توانایی خود در هماهنگی با سایر کشورها برای مقابله با تهدیدات نوین مانند حملات پهپادی و عملیات ترکیبی را به نمایش گذاشتند. عملکرد موفق نیروی زمینی سپاه در اجرای عملیات در محیط‌های شهری پیچیده، در کنار یگان‌های مجهز به تجهیزات نوین تاکتیکی، گواهی بر سطح بالای آموزش و آمادگی رزمی این نیرو بود.
دستاورد سوم؛ تبادل تجربیات و هم‌افزایی اطلاعاتی
رزمایش «اوراسیا آنتی‌ترور ۲۰۲۶» محدود به عملیات میدانی نبود؛ در حقیقت در مرحله نخست این رزمایش، کشورهای عضو در چارچوب کمیته اجرایی ساختار منطقه‌ای ضدتروریستی (RATS) سازمان همکاری شانگهای، به تبادل اطلاعات ضدتروریستی و انجام اقدامات عملیاتی در قالب سناریو‌های تعیین‌شده پرداختند. برای نیروی زمینی سپاه، این بخش از رزمایش فرصتی بود تا با آخرین روش‌ها و تاکتیک‌های مقابله با تروریسم که توسط کشورهای مختلف به کار گرفته می‌شود، آشنا شود و تجربیات خود در مبارزه با گروه‌های تروریستی در منطقه را با شرکای خود به اشتراک بگذارد.
سردار معدنی پیش‌تر در رزمایش «سهند ۲۰۲۵» که ایران میزبانی آن را بر عهده داشت، بر اهمیت «هم‌افزایی» و «اشتراک‌گذاری اطلاعات» برای مقابله با رویداد‌های چالش‌زا تأکید کرده بود. این رویکرد در مینسک نیز تداوم یافت و به تقویت توان اطلاعاتی و عملیاتی نیروی زمینی سپاه کمک شایانی کرد.
دستاورد چهارم؛ تداوم راهبرد دیپلماسی دفاعی فعال
حضور نیروی زمینی سپاه در رزمایش مینسک را باید در تداوم راهبرد کلان جمهوری اسلامی ایران برای استفاده از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای در جهت تأمین امنیت منطقه‌ای تحلیل کرد. ایران پیش‌تر در سال ۱۴۰۴ با میزبانی موفق رزمایش ضدتروریسم «سهند ۲۰۲۵» گام مؤثری در این مسیر برداشته بود. در آن رزمایش، یگان‌های نیروی زمینی سپاه در کنار نیرو‌هایی از کشورهای عضو شانگهای، عملیات‌های پیچیده‌ای مانند «تخریب راهبردی»، «دفاع مستحکم مرزی» و «رهایی گروگان» را با موفقیت اجرا کردند.
حضور در مینسک نشان می‌دهد که ایران نه‌تنها در مقام میزبان، بلکه به‌عنوان یک شریک فعال و قابل اعتماد در عملیات برون‌مرزی نیز نقش‌آفرینی و این راهبرد، به تقویت جایگاه دیپلماسی دفاعی ایران در معادلات امنیتی اوراسیا و ایجاد بازدارندگی در برابر تهدیدات مشترک کمک میکند.
نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال‌های اخیر نشان داده است که می‌تواند در زمینه دیپلماسی دفاعی اقدامات مهمی را انجام داده است و این اقدامات می‌تواند در گسترش روابط نظامی با کشورهای قدرتمند جهان بسیار مؤثر باشد. نیروهای ارتش جمهوری خلق چین و جمهوری فدراتیو روسیه در سال‌های اخیر در گسترش همکاری‌های نظامی با ایران اقبال نشان داده‌اند. این امر، نشان‌دهنده موفق‌بودن راهبرد دیپلماسی دفاعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است که بنای این دیپلماسی توسط سپهبد شهید «محمد باقری» نهاده شد و نیروی زمینی سپاه نیز در این مسیر گام برمی‌دارد.
نکته قابل توجه دیگر این است که رزمایش ضدتروریستی «اوراسیا آنتی‌ترور ۲۰۲۶»، بستری برای نمایش توانمندی‌های یگان‌های ویژه نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سطحی بین‌المللی فراهم کرد. دستاورد‌های این رزمایش را می‌توان در چهار محور خلاصه کرد؛ نخست، ارتقای جایگاه راهبردی ایران در میان کشورهای عضو شانگهای و جلب تقدیر مقامات عالی‌رتبه جمهوری فدراتیوم روسیه، جمهوری خلق چین و CIS؛ دوم، نمایش توان عملیاتی در سناریو‌های پیچیده شهری و مرزی، به‌ویژه مقابله با تهدیدات پهپادی؛ سوم، تقویت هم‌افزایی اطلاعاتی و تبادل تجربیات با شرکای منطقه‌ای؛ و چهارم، تداوم دیپلماسی دفاعی فعال جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سازمان همکاری شانگهای.
این دستاورد‌ها نه‌تنها به افزایش آمادگی رزمی نیروی زمینی سپاه کمک میکند، بلکه گامی مؤثر در جهت تقویت امنیت جمعی منطقه و مقابله با تهدید مشترک تروریسم بین‌المللی است. همان‌طور که سردار معدنی تأکید کرده است، پیام این رزمایش برای حامیان تروریسم، «اقتدار و آمادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران برای خفه‌کردن هرگونه توطئه در نطفه» است.
طبق برنامه‌ریزی صورت‌گرفته، رزمایش سالانه کمیته اجرایی ساختار نظامی سازمان همکاری شانگهای، سال آینده به میزبانی کشور قزاقستان برگزار خواهد شد؛ یقیناً آمادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با محوریت نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال آتی (در رزمایش مشترک قزاقستان) نیز باید افزایش یابد و این مهم می‌تواند در ارتقای توان رزمی کشور، مؤثر باشد.
انتهای پیام/ 281
