زبان فارسی همواره پیوند خود را با بخش مهمی از میراث ادبی گذشته حفظ کرده است

به گزارش دفاع‌پرس از قم، «ناصر فیض» شاعر قمی در همایش گردشگری استان قم با اشاره به جایگاه تاریخی و ادبی زبان فارسی اظهار داشت: زبان فارسی از جمله زبان‌های برجسته جهان است که در طول هزاره اخیر، پیوند خود را با بخش مهمی از میراث ادبی گذشته حفظ کرده و نسل امروز همچنان می‌تواند با آثار کهن این زبان ارتباط برقرار کند.

وی با اشاره به ماندگاری شاهنامه فردوسی، افزود: یکی از ویژگی‌های ارزشمند زبان فارسی آن است که مخاطب امروز می‌تواند متون برجسته‌ای همچون شاهنامه را بخواند و با لایه‌های اولیه شعر و اندیشه آن ارتباط بگیرد، در حالی که در برخی زبان‌های دیگر، فهم آثار چند قرن گذشته به توضیح و ترجمه بیشتری نیاز دارد.

این شاعر قمی با بیان اینکه پیشینه درخشان ادبی یکی دیگر از شاخصه‌های اهمیت زبان فارسی است، تصریح کرد: در دوره‌های مختلف تاریخی، شاعران و نویسندگان برجسته‌ای در زبان فارسی ظهور کرده‌اند و کتابخانه‌های ایران سرشار از آثار منظوم و منثور ارزشمندی است که نشان‌دهنده ظرفیت گسترده این زبان در آفرینش ادبی است.

فیض با تأکید بر اینکه پاسداشت زبان فارسی نباید موجب غفلت از گویش‌های محلی شود، گفت: گویش‌های بومی تنها وسیله‌ای برای سرگرمی یا متفاوت صحبت کردن نیستند، بلکه مجموعه‌ای از ظرافت‌های زبانی، اصطلاحات، ضرب‌المثل‌ها و شیوه‌های بیان را در خود جای داده‌اند که همچنان می‌توانند در زندگی امروز کاربرد داشته باشند.

وی با اشاره به کارکرد فرهنگی و اجتماعی زبان در روابط روزمره مردم بیان کرد: بسیاری از واژه‌ها و تعبیر‌هایی که در ارتباطات روزانه به کار می‌بریم، حامل نگرش‌ها و ظرافت‌های فرهنگی هستند و تغییر تدریجی این عبارت‌ها می‌تواند بر شیوه ارتباط و بیان عواطف میان افراد نیز اثر بگذارد.

این استاد ادبیات با اشاره به تغییر برخی عبارت‌های رایج در گفت‌و‌گو‌های روزمره افزود: در گذشته، عبارت‌هایی مانند خداحافظ و خدا نگهدار، یادآور سپردن افراد به حفاظت الهی بود، اما امروز در مواردی تعابیر دیگری مانند مواظب خودت باش جایگزین آنها شده است که این تغییرات، بخشی از دگرگونی‌های زبانی و فرهنگی جامعه را نشان می‌دهد.

فیض همچنین با انتقاد از رواج نام‌های غیرفارسی در برخی کسب‌وکار‌ها اظهار کرد: در کشوری که زبان فارسی از پیشینه و اعتبار فرهنگی برخوردار است، باید نسبت به انتخاب نام برای مجموعه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی توجه بیشتری داشت و این پرسش را مطرح کرد که چرا برای برخی بانک‌ها و کسب‌وکار‌ها از نام‌هایی استفاده می‌شود که با زبان فارسی تناسبی ندارند.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به این موضوع ادامه داد: در کنار پذیرش واژه‌هایی که به‌مرور در زبان جا افتاده‌اند، باید برای حفظ جایگاه زبان فارسی در عرصه عمومی و انتخاب نام‌های متناسب با فرهنگ ایرانی نیز اهمیت قائل شد.

این شاعر با اشاره به طرح موضوع پاسداشت گویش‌های بومی در برنامه‌های فرهنگی گفت: صرف‌نظر از اینکه چنین اقدام‌هایی با تأخیر آغاز شده باشند، اصل شکل‌گیری این حرکت فرهنگی اتفاقی ارزشمند است و به جای سرزنش افراد به دلیل دیرکرد، باید از کسانی که زمینه طرح و پیگیری این موضوع را فراهم کرده‌اند، حمایت و قدردانی کرد.

فیض در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت گویش‌های بومی در آفرینش ادبی خاطرنشان کرد: هنگامی که شاعر به زبان یا گویش محلی شعر می‌سراید، صرفاً همان مفاهیم شعر فارسی را با واژه‌هایی متفاوت بیان نمی‌کند، بلکه با ورود به فضای زبانی و فرهنگی دیگر، امکان خلق تجربه‌ها و معنا‌های تازه‌ای فراهم می‌شود.

وی با اشاره به تجربه‌های ادبی استاد شهریار در سرودن شعر به زبان فارسی و ترکی گفت: آثار این شاعر در هر دو زبان نشان می‌دهد که بهره‌گیری از زبان‌ها و گویش‌های مختلف می‌تواند به شکل‌گیری آثاری متفاوت منجر شود و هر زبان، ظرفیت‌های خاص خود را برای بیان احساسات و تجربه‌های انسانی دارد.

این استاد ادبیات با بیان اینکه زبان محلی می‌تواند امکان‌های تازه‌ای برای نویسندگان و شاعران ایجاد کند، افزود: هنگامی که یک شاعر یا نویسنده با گویش بومی اثر خلق می‌کند، ممکن است مفاهیم و تجربه‌هایی را بیان کند که در زبان معیار به همان شکل قابل انتقال نباشند و این تفاوت می‌تواند به غنای ادبیات منجر شود.

فیض همچنین به قابلیت‌های آوایی گویش‌های محلی در شعر اشاره کرد و گفت: تلفظ واژه‌ها در گویش‌های بومی گاهی امکان ایجاد قافیه‌هایی را فراهم می‌کند که در زبان معیار به همان صورت شکل نمی‌گیرند و همین ویژگی می‌تواند دست شاعر را برای استفاده از ظرفیت‌های موسیقایی و زبانی بازتر بگذارد.

وی در پایان با اشاره به تجربه سرودن شعر به زبان محلی در یک کارگاه ادبی تأکید کرد: توجه به گویش‌های بومی باید فراتر از حفظ چند واژه یا استفاده تفننی از آنها باشد و زمینه‌ای فراهم کند تا شاعران و نویسندگان بتوانند از ظرفیت‌های زبانی و فرهنگی این میراث در خلق آثار تازه بهره بگیرند.

انتهای پیام/