جهان در حال عبور از صلح مسلح به عصر تنش دائمی است

گروه استان‌های دفاع‌پرس‌- امیر سرتیپ دوم ستاد «عادل حیدری» فرمانده قرارگاه منطقه ای و ارشد نظامی آجا در جنوب غرب کشور؛ تحولات اخیر در معادلات ژئوپلیتیک، نشان‌دهنده فروپاشی تدریجی نظم تک‌قطبی و ظهور یک فضای «آشوب مدیریت‌ شده» است.

در این برهه، جهان از تقابل‌های سنتی فراتر رفته و به سمت یک باز تعریف بنیادین از امنیت و حاکمیت ملی حرکت می‌کند. تمرکز اصلی این تحولات، در نقطه تلاقی منافع قدرت‌های منطقه‌ای و مداخلات فرامرزی متمرکز است.

از منظر استراتژیک، ایران در کانون این تغییرات قرار دارد. گذر از دوران رهبری شهید به دوران رهبری جدید «حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای» در حالی رخ می‌دهد که کشور با فشار سنگین‌ترین چالش‌های امنیتی و حملات مستقیم خارجی روبرو بوده است. این فشارها، نه صرفاً یک اقدام نظامی، بلکه تلاشی برای تغییر ساختار قدرت و تضعیف ارکان حاکمیت ملی است. با این حال، این نوع برخوردهای تهاجمی، معمولاً منجر به تقویت همبستگی داخلی و باز تعریف دکترین دفاعی کشور با تکیه بر توانمندی‌های بومی و جنگ‌های ترکیبی می‌شود.

در لایه ژئوپلیتیک، شاهد بازگشت به سیاست «بازی با صفر» هستیم. اتحادهای نوظهور در شرق و تلاش برای ایجاد حصارهای امنیتی در برابر محورهای مقاومت، نشان می‌دهد که جغرافیای سیاسی در حال بازسازی است. این تقابل‌ها، صرفاً بر سر مرزها نیست، بلکه بر سر کنترل مسیرهای انرژی و تسلط بر فضای سایبری و تکنولوژیک است.

 از دیدگاه نظامی، نوع جنگ‌ها تغییر ماهیت داده است، از جنگ‌های کلاسیک به سمت «جنگ‌های هیبریدی» که در آن ابزارهای نظامی، سایبری، اقتصادی و روانی در یک کانون واحد ادغام شده‌اند یا به زبان دیگر، جنگ ترکیبی به راهبرد نظامی پیچیده‌ای اطلاق می‌شود که ترکیبی از نبرد‌های متعارف، نامتعارف، سایبری، روانی و اطلاعاتی را در خود جای می‌دهد. جنگ اقتصادی، حمله سایبری، جنگ با نیرو‌های کلاسیک نظامی، جنگ‌های نامنظم و چریکی، نیرو‌های ویژه، جنگ اطلاعاتی و تبلیغاتی، حمایت از نابسامانی‌ها و شورش‌های محلی و دیپلماسی، به عنوان هشت مؤلفه یا ابزار جنگ ترکیبی هستند.

در واقع، جهان در حال عبور از عصر «صلح مسلح» به عصر «تنش دائمی» است که در آن، هر حرکت نظامی، پیامد ژئوپلیتیک گسترده‌تری در زنجیره جهانی ایجاد می‌کند و اما نقش جمهوری اسلامی ایران در تحولات اخیر خاورمیانه، به عنوان یک بازیگر کلیدی و محور اصلی قدرت منطقه‌ای شناخته می‌شود.

با افزایش تنش‌ها میان بازیگران مختلف، جمهوری اسلامی ایران تلاش می‌کند ضمن حفظ امنیت ملی و حمایت از محور مقاومت، تعادلی میان بازدارندگی نظامی و دیپلماسی منطقه‌ای برقرار کند. نقش ایران در این میان، هم از منظر مهار تهدیدهای خارجی و هم از منظر تلاش برای کاهش تنش‌ها، بسیار تعیین‌کننده و البته پیچیده است.

انتهای پیام/