طراحی تانک آتش برای مهار حریق جنگل‌ها از فاصله دور
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از البرز، «مهرداد اکبریان»، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور امروز در جلسه شورای راهبری حفاظت در مرکز آموزش دکتر جوانشیر، ضمن تشریح روند نوسازی تجهیزات یگان حفاظت منابع طبیعی، از طراحی ابزارهای جدید برای مهار آتش‌سوزی در مناطق جنگلی و صعب‌العبور خبر داد و اظهار داشت: تجهیزات مورد استفاده جنگل‌بانان باید متناسب با شرایط محیطی و دشواری دسترسی به عرصه‌های طبیعی طراحی شود.
وی با اشاره به آغاز برنامه تجهیز و به‌روزرسانی امکانات حفاظتی حدود چهار سال پیش مطرح کرد: با تأکید رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مقرر شد حفاظت از عرصه‌ها بر مبنای پهنه‌بندی انجام شود. در حال حاضر، مدیریت حفاظت در یگان حفاظت و دفتر حفاظت معاونت مربوطه بر همین اساس صورت می‌گیرد و پنل مدیریتی در اختیار رئیس سازمان و مدیران استانی قرار دارد تا بتوانند از وضعیت عرصه‌های تحت مدیریت خود به‌صورت به‌روز مطلع شوند.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه عملیات اطفای حریق در جنگل‌ها با آتش‌نشانی در محیط‌های شهری تفاوت دارد، اذعان داشت: تجهیزات مورد استفاده باید با شرایط طبیعی، مسیرهای دسترسی و محدودیت‌های جابه‌جایی نیروها تناسب داشته باشد. در کشورهای پیشرو مانند ژاپن و آلمان نیز تجهیزات ویژه متناسب با شرایط جنگل به کار گرفته می‌شود و یکی از تفاوت‌های مهم آن‌ها، برخورداری از امکانات پیشرفته‌تر هوایی است.
اکبریان با اشاره به فرسودگی بخشی از تجهیزات پیشین بیان داشت: برخی سم‌پاش‌های مورد استفاده عملاً فقط امکان آب‌پاشی داشتند و مخازن آب نیز در مواردی از تجهیزات مورد استفاده در شهرها بودند که به عرصه‌های طبیعی انتقال یافته بودند. این امکانات در شرایط بحرانی کارایی لازم را نداشتند و گاهی نیروها ناچار بودند با ابزارهای ابتدایی یا حتی دست خالی برای مهار آتش اقدام کنند.
چرا لباس کاملاً ضدحریق برای جنگل‌بانان مناسب نیست؟
وی با اشاره به دشواری عملیات در مناطق صعب‌العبور، از جمله منطقه الیت تصریح کرد: شرایط مقابله با آتش در جنگل با عملیات آتش‌نشانی در یک ساختمان شهری کاملاً متفاوت است. پس از سوختن یکی از همکاران سازمان در استان لرستان، موضوع تهیه لباس ضدحریق مورد تأکید قرار گرفت؛ اما بررسی تجربه کشورهای مختلف نشان داد که استفاده از لباس‌های کاملاً ضدحریق در عملیات جنگلی نیز با محدودیت‌هایی همراه است.
اکبریان توضیح داد: این لباس‌ها به دلیل وزن و ویژگی‌های ساختاری خود می‌توانند حرکت و تنفس نیروها را محدود کنند. همچنین نگه‌داشتن دما و محدودیت عبور هوا از بافت لباس، استفاده از آن‌ها را در عملیات طولانی و دشوار با مشکل مواجه می‌کند. به همین دلیل، لباس نیروهای منابع طبیعی باید با توجه به شرایط خاص عملیات جنگلی طراحی شود. لباس‌های آماده‌شده برای نیروهای منابع طبیعی به کاور نسوز نیاز دارند، اما قرار نیست تمام بخش‌های آن‌ها کاملاً نسوز باشد.
وی با بیان اینکه این لباس‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در دمای بالا به بدن نچسبند و در عین حال، با استفاده از الیاف مناسب، امکان عبور هوا را فراهم کنند و با اشاره به طراحی ابزار آتش‌کوب در نخستین مرحله تجهیز نیروها افزود: پیش از این، برخی ابزارهای مورد استفاده از جمله عصای کوهنوردی با وزن حدود یک کیلوگرم بودند و نمونه‌های سنگین‌تر، به دلیل وزن بالا، عملاً برای عملیات در ارتفاعات و مناطق دشوار قابل استفاده نبودند.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: گاهی این انتقاد مطرح می‌شود که نیروهای منابع طبیعی برای مهار آتش از سرشاخه درختان استفاده می‌کنند، درحالی‌که انتقال همه تجهیزات به ارتفاعات و مناطق صعب‌العبور امکان‌پذیر نیست. برای رفع بخشی از این مشکل، ابزار آتش‌کوب جدیدی طراحی شده که قابلیت باز شدن و افزایش طول به‌صورت تلسکوپی دارد. این وسیله در مرحله نخست تولید قرار دارد و برای استفاده گسترده‌تر باید به تولید انبوه برسد.
آتش‌کوب تلسکوپی و ماسک تنفسی برای حفاظت از جنگل‌بانان
اکبریان با اشاره به ویژگی‌های ابزار جدید آتش‌کوب اظهار داشت: وزن این وسیله پس از جمع‌شدن حدود یک کیلو و ۲۰۰ گرم است و طراحی آن با توجه به اصول ارگونومی انجام شده تا جابه‌جایی و استفاده از آن برای نیروها آسان‌تر باشد. در جریان آتش‌سوزی‌ها، صورت نیروها ممکن است دچار سوختگی شود و دود نیز به دستگاه تنفسی آن‌ها آسیب برساند. به همین دلیل، ماسکی با پوشش ۳۶۰ درجه و قابلیت تنفسی طراحی شده است تا میزان مواجهه نیروها با دود کاهش یابد.
وی با اشاره به اینکه این موضوع از جمله مشکلاتی بود که نیروهای حاضر در منطقه الیت نیز با آن مواجه بودند، هدلایت برای عملیات شبانه را از دیگر تجهیزات موردنیاز برشمرد و ادامه داد: ۲ هزار و ۵۰۰ دست لباس به همراه کاور و پوتین تهیه شده است. پوتین‌های ویژه عملیات حریق، کف لاستیکی مقاوم در برابر آتش دارند و در عین حال، سبک طراحی شده‌اند تا نیروها هنگام پیمایش مسیرهای دشوار و انجام عملیات با محدودیت کمتری مواجه شوند.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به بازسازی تجهیزات فرسوده سازمان عنوان کرد: با مدیریت رئیس سازمان، حدود ۶ میلیارد تومان برای انجام اقداماتی هزینه شد که ارزش آن‌ها حدود ۶۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود. اگر قرار بود تجهیزات مشابه خریداری شود، باید هزینه‌ای در همین حدود پرداخت می‌شد؛ بنابراین بازسازی امکانات موجود صرفه‌جویی قابل‌توجهی به همراه داشته است.
اکبریان اضافه کرد: دو دستگاه خودرویی که در نمایشگاه به نمایش درآمده‌اند، پیش از این شرایط مناسبی برای استفاده نداشتند، اما پس از به‌روزرسانی و بازسازی، دوباره به چرخه بهره‌برداری بازگشته‌اند. لباس‌های مجهز به کاور نسوز در قسمت پایین‌تنه و آستین‌ها، کوله تجهیزات، ابزار آتش‌کوبی و ماسک مقاوم در برابر آتش با قابلیت تنفسی، از جمله اقلامی هستند که در نمایشگاه ارائه شده‌اند. همچنین یک مرکز فرماندهی سیار طراحی و امکانات موردنیاز نیروها در آن پیش‌بینی شده است.
مرکز فرماندهی سیار با قابلیت انتقال به‌وسیله بالگرد
وی با اشاره به اینکه این مرکز به پنل خورشیدی برای شارژ تلفن همراه نیز مجهز است، در خصوص امکانات پیش‌بینی‌شده در مرکز فرماندهی سیار بیان داشت: این مجموعه برای پشتیبانی از نیروها هنگام استقرار در مراکز حریق طراحی و امکاناتی از جمله محل شست‌وشوی دست و صورت و سرویس بهداشتی در آن در نظر گرفته شده است. یکی از قابلیت‌های این مرکز، امکان جابه‌جایی با بالگرد است؛ علاوه بر انتقال تجهیزات، مسئول ارشد عملیات نیز می‌تواند به محل موردنظر منتقل شود.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه این مجموعه همچنین قابلیت کشیده‌شدن به‌وسیله خودرو را دارد و می‌تواند در مناطق دارای مسیر دسترسی مناسب جابه‌جا شود و با اشاره به اصلاح تجهیزات حمل آب برای عملیات اطفای اذعان داشت: دستگاه پتروفایر که پیش‌تر در پشت خودرو نصب می‌شد، با توجه به مشکلات مطرح‌شده از سوی استانها تغییر داده شده و به شکل یک یدک درآمده است.
اکبریان با اشاره به اینکه این تغییر امکان حمل حجم بیشتری از آب را فراهم می‌کند زیرا خودرو در حالت قبلی معمولاً نمی‌توانست بیش از ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیتر آب حمل کند، از طراحی «تانک آتش» برای مقابله با حریق در عرصه‌های طبیعی خبر داد و گفت: طراحی این دستگاه در مجموعه سازمان انجام شده و ماهیت دانش‌بنیان دارد، اما هنوز به مرحله تولید نرسیده است. در صورت تولید، این تجهیز قابلیت دارد که با زاویه ۶۰ درجه و بدون حضور مستقیم نیروها در خط آتش، برای مهار حریق به کار گرفته شود.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اینکه با این حال، تاکنون امکان ساخت نمونه اولیه آن فراهم نشده و حمایتی نیز برای تولید آن صورت نگرفته است، خاطرنشان کرد: در صورت تأمین امکانات لازم برای ساخت و تولید این دستگاه، تجهیزات موردنیاز در مجموعه آن قرار می‌گیرد و می‌توان از آن برای افزایش توان عملیاتی نیروهای حفاظت منابع طبیعی در مقابله با آتش‌سوزی‌ها استفاده کرد.
انتهای پیام/
