ایران قوی راهبرد مقابله با سلطه‌طلبی استکبار است
«جمشید رضایی» کارشناس مسائل سیاسی و استاد دانشگاه در حاشیه راهپیمایی روز ۱۳ آبان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار دفاع‌پرس؛ با تأکید بر اینکه ماهیت سلطه‌جویانه استکبار در طول تاریخ تغییر نکرده است، اظهار داشت: تجربه سه واقعه تاریخی ۱۳ آبان نشان می‌دهد قدرت‌های استکباری برای حفظ برتری خود، ملت‌های دیگر را در موقعیت ضعف و وابستگی قرار می‌دهند و بر همین اساس، تقویت توانمندی‌های ملی و حرکت در مسیر ایران قوی، راهبرد اساسی مقابله با سلطه‌طلبی و حفظ استقلال کشور است.
وی افزود: استکبار خود را برتر از دیگران می‌داند و ملت‌ها را حقیر و فرودست می‌خواهد؛ این نگرش در سه رویداد مهم ۱۳ آبان در سال‌های ۱۳۴۳، ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ در ابعاد مختلف نمایان شد و هر یک از این حوادث، بخشی از ماهیت سلطه‌گری و ضرورت مبارزه با آن را آشکار کرد.
این کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه تجربه تاریخی این سه واقعه همچنان برای شناخت رفتار قدرت‌های سلطه‌گر قابل استناد است، تصریح کرد: پذیرش سلطه می‌تواند زمینه تکرار تجربه‌های تلخ گذشته را حتی در ابعادی گسترده‌تر فراهم کند؛ بنابراین، کشور برای حفظ استقلال و جلوگیری از وابستگی باید مسیر تقویت قدرت ملی را دنبال کند.
اسناد سفارت آمریکا و افشای سازکارهای پنهان سلطه‌گری
رضایی با اشاره به نقش واقعه تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ در تثبیت هویت انقلاب اسلامی، عنوان کرد: اهمیت این حادثه به اندازه‌ای بود که امام خمینی (ره) از آن به‌عنوان انقلاب دوم یاد کردند؛ چراکه این واقعه ابعاد پنهان رفتار قدرت‌های سلطه‌گر و سازکارهای آن‌ها برای ضعیف نگه داشتن ملت‌ها را آشکار ساخت.
وی افزود: اسناد و محتواهای به‌دست‌آمده از سفارت آمریکا نشان داد که یک قدرت مستکبر تنها به برتر دانستن خود و تحقیر ملت‌های دیگر بسنده نمی‌کند، بلکه از ابزارها و سازوکارهای مختلف برای حفظ سلطه و جلوگیری از استقلال آن‌ها بهره می‌گیرد؛ این اسناد، باطن رفتار قدرتی را آشکار کرد که ممکن است در ظاهر چهره‌ای موجه از خود نشان دهد، اما در عمل برای استمرار موقعیت برتر خود، ملت‌های دیگر را در شرایط ضعف و وابستگی نگه می‌دارد.
این فعال سیاسی خاطرنشان کرد: این واقعه مانند یک خط جداکننده، مرز میان پذیرش سلطه و ایستادگی در برابر آن را مشخص کرد و نشان داد هر ملت در مواجهه با قدرت‌های سلطه‌گر با دو مسیر روبه‌رو است؛ پذیرش وابستگی و تحمل پیامدهای آن یا ایستادگی و پرداخت هزینه‌های مبارزه برای استقلال؛ اسناد به‌دست‌آمده از سفارت آمریکا، ابعاد این انتخاب و پیامدهای هر دو مسیر را روشن‌تر کرد و در تبیین هویت سیاسی و استقلال‌خواهی انقلاب اسلامی نقش داشت.
کاپیتولاسیون و گسترش گفتمان مبارزه با استکبار
رضایی در ادامه با تشریح پیوند سه واقعه تاریخی ۱۳ آبان، گفت: نخستین رویداد در سال ۱۳۴۳ و در جریان تصویب قانون کاپیتولاسیون رقم خورد؛ قانونی که بر اساس آن، شهروندان آمریکایی در ایران از مصونیت قضائی برخوردار می‌شدند و عملاً امتیازاتی فراتر از حقوق شهروندان ایرانی برای اتباع یک کشور خارجی در نظر گرفته می‌شد.
وی با بیان اینکه کاپیتولاسیون نمادی از نگاه تحقیرآمیز استکبار به ملت ایران بود، عنوان کرد: امام خمینی (ره) با این قانون مخالفت جدی کردند و این موضع‌گیری در نهایت زمینه تبعید ایشان به ترکیه را فراهم آورد؛ اما فراتر از ظاهر ماجرا که تبعید امام بود، این اتفاق موجب انتقال گفتمان مبارزه با استکبار به لایه‌های فکری و اعتقادی جامعه شد و زمینه شکل‌گیری این مفهوم در هویت سیاسی ایرانیان را فراهم کرد.
شهادت دانش‌آموزان و انتقال گفتمان به نسل‌ها
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به دومین رویداد ۱۳ آبان در سال ۱۳۵۷، بیان کرد: به شهادت رسیدن جمعی از دانش‌آموزان در جریان اعتراضات مقابل دانشگاه تهران، بُعد دیگری از ماهیت استکبار را نمایان کرد؛ چراکه سلطه‌طلبی برای حفظ منافع خود حتی تا مرز قربانی کردن نسل آینده‌ساز یک ملت و از بین بردن امیدها و سرمایه‌های انسانی آن پیش می‌رود.
رضایی با اشاره به جایگاه دانش‌آموزان به‌عنوان نماد پاکی، امید و آینده یک جامعه، خاطرنشان کرد: اگر واقعه سال ۱۳۴۳ گفتمان مبارزه با استکبار را در سطح فکری و اعتقادی جامعه گسترش داد، حادثه سال ۱۳۵۷ این گفتمان را به نسل‌های مختلف، به‌ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان، منتقل کرد و آن را به یک گفتمان نسلی تبدیل ساخت.
وی سومین رویداد ۱۳ آبان را تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ دانست و افزود: این واقعه نشان داد که استکبار برای تداوم سلطه خود صرفاً به تحقیر ملت‌ها اکتفا نمی‌کند، بلکه مجموعه‌ای از ابزارها و سازوکارها را به کار می‌گیرد تا یک ملت همچنان در موقعیت ضعف باقی بماند و امکان دستیابی به استقلال و پیشرفت از آن گرفته شود.
۳ واقعه تاریخی و ابعاد مختلف سلطه‌گری
این کارشناس مسائل سیاسی با تأکید بر اینکه سه واقعه ۱۳ آبان در کنار یکدیگر ابعاد مختلف سلطه‌گری را آشکار کردند، گفت: در سال ۱۳۴۳ نگاه برتری‌جویانه استکبار از طریق کاپیتولاسیون نمایان شد، در سال ۱۳۵۷ عبور این رویکرد از خطوط قرمز انسانی و قربانی شدن دانش‌آموزان به نمایش درآمد و در سال ۱۳۵۸ نیز اسناد و شواهد به‌دست‌آمده از سفارت آمریکا، سازکارهای پنهان سلطه‌گری را آشکار ساخت؛ مجموعه این رویدادها، ضرورت مبارزه با استکبار را در ابعاد فکری، اجتماعی و سیاسی تبیین کرد و به شکل‌گیری هویت ضدسلطه انقلاب اسلامی کمک کرد.
رضایی در پاسخ به پرسشی درباره درس‌آموزی این وقایع برای نسل امروز، بیان کرد: مهم‌ترین نکته این است که ذات استکبار تغییر نمی‌کند؛ استکبار همچنان سلطه‌جو است، برای خود محدودیت و خط قرمزی قائل نیست و سایر ملت‌ها را در موقعیتی فرودست می‌خواهد؛ از این رو، شناخت رفتار قدرت‌های سلطه‌گر و توجه به تجربه‌های تاریخی برای جلوگیری از تکرار شرایط گذشته ضرورت دارد.
وی با تأکید بر مسئولیت رسانه‌ها در انتقال این تجربه تاریخی به نسل جوان، خاطرنشان کرد: افرادی که در متن حوادث آن سال‌ها حضور داشتند، درک روشن و مستقیمی از شرایط آن دوران دارند، اما نسل امروز این رویدادها را تجربه نکرده است و متأسفانه ارتباط مؤثر و روشنی میان آن اتفاقات تاریخی و شناخت نسل جدید برقرار نشده است؛ همین مسئله موجب شده بخشی از جوانان برداشت مبهم و گاه نادرستی از وقایع آن دوره داشته باشند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی در پایان تأکید کرد: رسانه‌ها باید این تجربه‌های تاریخی را با نگاهی عمیق و موشکافانه، اما با زبان متناسب با درک نسل امروز بازگو کنند تا جوانان شناخت واقعی‌تری از زمینه‌ها، ابعاد و پیامدهای آن حوادث به دست آورند و بتوانند ارتباط میان تجربه‌های تاریخی و تحولات امروز را بهتر درک کنند.
انتهای پیام/
