باید از «استقلال» در عرصه‌های علمی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی صیانت شود
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه کردستان به مناسبت روز ملی مبارزه با استکبار جهانی، با تأکید بر زنده بودن مفهوم استکبارستیزی، آن را نه متعلق به یک دوره تاریخی خاص و نه محدود به جغرافیای ایران دانست و گفت: استقلال، دستاوردی تضمین‌شده نیست و باید در عرصه‌های علمی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی از آن صیانت شود. ۱۳ آبان تنها یادآور سه واقعه تاریخی نیست؛ نقطه تلاقی اعتراض به سلطه خارجی و دفاع از حق تعیین سرنوشت ملت ایران است.
به گزارش دفاع‌پرس از کردستان، حجت‌الاسلام و المسلمین «عابدین رستمی» مسئول نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه کردستان، در سخنانی با تاکید بر این موضوع که رویداد ۱۳ آبان از حافظه تاریخی ملت ایران تا افق آینده نظم جهانی ماندگار شده است، اظهار داشت: ۱۳ آبان را باید یکی از نقاط عطف در شکل‌گیری هویت سیاسی و استقلال‌خواهی ملت ایران دانست. اهمیت این روز در سه واقعه تاریخی نهفته است: تبعید امام خمینی (ره) در سال ۱۳۴۳، کشتار دانش‌آموزان در سال ۱۳۵۷ و تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ به دست دانشجویان پیرو خط امام. این سه واقعه با وجود تفاوت در بستر و شرایط تاریخی، در یک نقطه به هم می‌رسند و آن اعتراض به سلطه خارجی و دفاع از حق تعیین سرنوشت ملت ایران است.
وی افزود:، اما اهمیت ۱۳ آبان صرفاً در یادآوری این حوادث نیست. تاریخ زمانی زنده است که بتوان از آن برای فهم مسائل امروز و تصمیم‌گیری درباره آینده استفاده کرد. ۱۳ آبان یادآوری می‌کند که استقلال سیاسی، یک دستاورد تاریخی نیست که برای همیشه تضمین شده باشد؛ بلکه حقیقتی است که باید در عرصه‌های مختلف علمی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی از آن صیانت کرد.
حجت الاسلام رستمی تصریح کرد: برخی معتقدند مفهوم استکبارستیزی متعلق به فضای سیاسی دهه‌های گذشته است و در جهان امروز موضوعیت چندانی ندارد. این برداشت ناشی از خلط میان مصداق‌های تاریخی و ماهیت یک مسئله است. ممکن است بازیگران قدرت تغییر کنند و ابزار‌های سلطه از استعمار مستقیم به استعمار نو و سلطه اقتصادی، رسانه‌ای، فناورانه و فرهنگی تغییر شکل دهند، اما منطق سلطه همچنان می‌تواند استمرار داشته باشد.
وی گفت: استکبارستیزی در مفهوم بنیادی خود، مخالفت با سلطه‌گری، تحمیل اراده، تبعیض در مناسبات بین‌المللی و سلب حق تعیین سرنوشت ملت‌هاست. این مفهوم نه متعلق به یک دوره تاریخی خاص است و نه محدود به جغرافیای ایران. امروز نیز وقتی درباره تحریم‌های یک‌جانبه، مداخلات خارجی، انحصار فناوری، استاندارد‌های دوگانه در حقوق بشر و استفاده ابزاری از نهاد‌های بین‌المللی صحبت می‌کنیم، در واقع با جلوه‌هایی از مناسبات نابرابر قدرت مواجه هستیم؛ بنابراین استکبارستیزی را باید یک مسئله زنده در جامعه‌شناسی قدرت و روابط بین‌الملل دانست؛ البته این رویکرد نیازمند تحلیل علمی، شناخت دقیق تحولات جهانی و پرهیز از ساده‌سازی مسائل پیچیده بین‌المللی است.
به گفته مسئول نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه کردستان: استکبارستیزی به معنای تقابل با جهان غرب و مخالفت با تعاملات بین‌المللی نیست؛ این یکی از برداشت‌های نادرست از این مفهوم است. میان تعامل با جهان و پذیرش سلطه تفاوت وجود دارد. جمهوری اسلامی ایران می‌تواند و باید با کشور‌های مختلف، از جمله کشور‌های غربی، در عرصه‌های علمی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی تعامل داشته باشد؛ اما تعامل به معنای چشم‌پوشی از استقلال، منافع ملی و حقوق ملت نیست.
وی ادامه داد: مسئله اصلی، نفی رابطه نیست؛ نفی رابطه نابرابر است. با ارتباط علمی، انتقال فناوری، همکاری اقتصادی و گفت‌وگوی فرهنگی مخالفتی وجود ندارد؛ بلکه مخالفت با مناسباتی است که در آن یک طرف خود را صاحب حق و طرف دیگر را مکلف به تبعیت می‌داند. جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به تعامل عادلانه نیاز دارد؛ تعاملی مبتنی بر احترام متقابل، منافع مشترک و پذیرش استقلال ملت‌ها.
دکتر عابدین رستمی افزود: جهان در حال عبور از یک دوره مهم در تاریخ نظام بین‌الملل است. انحصار قدرت در ساختار‌های سنتی با چالش مواجه شده و بازیگران جدیدی در حال افزایش نقش و قدرت خود هستند. ظهور قدرت‌های نوظهور، تحولات فناوری، تغییر مناسبات اقتصادی و افزایش مطالبه‌گری ملت‌ها، همگی نشانه‌هایی از دگرگونی در نظم جهانی هستند.
وی گفت: البته نباید در تحلیل این تحولات دچار خوش‌بینی شتاب‌زده شد. افول انحصار قدرت الزاماً به معنای تحقق عدالت جهانی نیست. ممکن است قدرت‌های جدید نیز در صورت فقدان سازوکار‌های عادلانه، همان الگو‌های سلطه را بازتولید کنند. از این رو، مسئله اساسی برای ملت ایران این است که چگونه در تحولات پیشرو، به جایگاه شایسته خود دست پیدا کند. پاسخ این پرسش را باید در قدرت علمی، توان اقتصادی، انسجام اجتماعی، دیپلماسی فعال و استقلال در تصمیم‌گیری جست‌و‌جو کرد.
رستمی یادآور شد: دانشگاه نباید به محل تکرار شعار‌ها محدود شود. رسالت دانشگاه، تبدیل مفاهیم و آرمان‌ها به دانش، تحلیل و راه‌حل است. اگر قرار است استکبارستیزی به یک گفتمان مؤثر در جامعه تبدیل شود، باید بتوان آن را با زبان علم، استدلال، پژوهش و تجربه تاریخی برای نسل جدید تبیین کرد.
حجت الاسلام رستمی اظهار کرد: دانشگاه کردستان نیز با توجه به موقعیت علمی، فرهنگی و جغرافیایی خود از ظرفیت ارزشمندی برای ایفای این نقش برخوردار است. این منطقه هم از نظر تنوع فرهنگی و قومی و هم از نظر موقعیت راهبردی، اهمیت ویژه‌ای دارد. تقویت همبستگی ملی، توسعه علمی، توجه به مسائل توسعه‌ای استان و گسترش گفت‌وگوی فرهنگی از جمله زمینه‌هایی است که دانشگاه می‌تواند در آنها نقش‌آفرین باشد. یکی از مهم‌ترین مصادیق استکبارستیزی در دانشگاه، تولید علمی است که کشور را از وابستگی‌های غیرضروری رها کند و قدرت حل مسئله را در جامعه افزایش دهد. دانشگاهی که بتواند مسائل واقعی جامعه را حل کند، در حال تحقق عملی استقلال است.
وی عنوان داشت: نسل جوان را نباید صرفاً مخاطب پیام‌های تاریخی دانست؛ این نسل پرسشگر است، به دنبال دلیل و استدلال است و حق دارد درباره مسائل مختلف سؤال کند. باید به جای مطالبه پذیرش بی‌چون‌وچرای گزاره‌ها، زمینه گفت‌وگوی آزاد، مستدل و منصفانه را فراهم کرد.
وی گفت: مفهوم استکبارستیزی باید از سطح شعار به سطح زندگی و آینده جوانان منتقل شود و نشان داده شود که استقلال چه نسبتی با فرصت‌های شغلی، پیشرفت علمی، فناوری‌های نو، امنیت ملی، هویت فرهنگی و امکان تصمیم‌گیری مستقل یک جامعه دارد. جوان ایرانی باید احساس کند که استقلال کشور، فرصتی برای شکوفایی استعداد‌های اوست، نه صرفاً یک مفهوم سیاسی. همچنین باید پذیرفت که نقد، پرسشگری و مطالبه‌گری منصفانه، نه‌تنها با روحیه استقلال‌طلبی تعارض ندارد، بلکه می‌تواند به تقویت آن کمک کند.
رستمی یادآور شد: مهم‌ترین پیام ۱۳ آبان برای امروز جامعه ایران آن است که استقلال را نباید صرفاً در حافظه تاریخی جست‌و‌جو کرد؛ استقلال باید در توانایی امروز و افق فردای ما دیده شود. برای حفظ استقلال به جامعه‌ای امیدوار، برخوردار از اعتماد عمومی، دارای سرمایه اجتماعی، توانمند در عرصه علم و فناوری و متحد در برابر تهدید‌های بیرونی نیاز است. نمی‌توان از استقلال سخن گفت، اما نسبت به مشکلات اقتصادی، نابرابری، ناکارآمدی و مطالبات واقعی مردم بی‌تفاوت بود. تقویت رضایت عمومی و اعتماد مردم، خود بخشی از قدرت ملی و از الزامات صیانت از استقلال کشور است.
وی در پایان عنوان کرد: در نهایت، ۱۳ آبان می‌آموزد که هیچ ملتی نباید حق اندیشیدن، انتخاب کردن و ساختن آینده خود را به دیگران واگذارد. این پیام، هم برای نسل امروز و هم برای نسل‌های آینده اهمیت دارد. سیزدهم آبان فرصتی است برای بازاندیشی در نسبت میان استقلال، پیشرفت و عدالت. ملتی که می‌خواهد مستقل باشد، باید قدرتمند، آگاه، امیدوار و برخوردار از سرمایه اجتماعی باشد. استکبارستیزی زمانی به یک راهبرد موفق تبدیل می‌شود که در کنار مقاومت در برابر سلطه، توانایی ساختن، پیشرفت کردن و ارائه الگویی عادلانه از زندگی اجتماعی را نیز در خود داشته باشد. امروز بیش از آنکه صرفاً به تکرار تاریخ نیاز داشته باشیم، به فهم عمیق تاریخ و ساختن آینده نیازمندیم. ۱۳ آبان یادآور حق یک ملت برای تعیین سرنوشت خویش است؛ حقی که نه خریدنی است، نه بخشیدنی و نه قابل واگذاری.
انتهای پیام/
لینک کپی شد
نظر شما
