موسوی‌مقدم: نماز جماعت ابزاری برای تقویت تعهد سازمانی و ارتقای بهره‌وری است
به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، حجت‌الاسلام والمسلمین «سید رمضان موسوی‌مقدم» در نشست شورای عالی اقامه‌ی نماز بنیاد شهید و امور ایثارگران با قدردانی از فعالیت‌های صورت‌گرفته در حوزه‌ی ترویج فرهنگ نماز اظهار داشت: خوشبختانه بنیاد شهید در مجموع عملکرد مناسبی در حوزه‌ی اقامه‌ی نماز داشته و کسب جایگاه برتر در اجلاس سراسری نماز امسال نیز نشان‌دهنده‌ی تلاش‌های ارزشمند در این زمینه است.
موسوی‌مقدم با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت برنامه‌های اقامه‌ی نماز تصریح کرد: در کنار اقدامات ارزشمندی که تاکنون انجام شده، باید برای افزایش اثربخشی برنامه‌ها به سمت نوآوری، خلاقیت و بهره‌گیری از روش‌های جدید حرکت کنیم. امروز لازم است درباره‌ی شیوه‌های برگزاری نماز جماعت، نحوه‌ی جذب مخاطبان و چگونگی ایجاد انگیزه در کارکنان، مطالعات و برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشیم.
وی با طرح این پرسش که چرا باید نماز در محیط‌های اداری به‌صورت جماعت و در اول وقت اقامه شود، گفت: ممکن است مطرح شود که نماز عبادتی فردی است و هر کس می‌تواند آن را به‌تنهایی و در زمان مقرر به‌جا آورد؛ اما باید توجه کنیم که اقامه‌ی نماز جماعت در محیط‌های سازمانی، علاوه بر آثار عبادی و معنوی، ظرفیت‌های ارزشمندی برای بهبود عملکرد مجموعه دارد.
وی افزود: اگر بتوانیم فرهنگ اقامه‌ی نماز جماعت را به‌درستی در محیط سازمانی احیا کنیم، این موضوع می‌تواند بر تقویت تعهد سازمانی، ارتقای فرهنگ سازمانی، افزایش بهره‌وری، بهبود روابط میان کارکنان و حتی نحوه‌ی مواجهه‌ی مجموعه با ارباب‌رجوع تأثیرگذار باشد؛ بنابراین نباید نماز جماعت را صرفاً برنامه‌ای عبادی در کنار سایر فعالیت‌های اداری بدانیم، بلکه باید ظرفیت‌های تربیتی، فرهنگی و اجتماعی آن را نیز مورد توجه قرار دهیم.
نماینده ولی‌فقیه در بنیاد شهید با اشاره به تجربه‌ی برخی مجموعه‌های تولیدی و صنعتی در تقویت روحیه‌ی جمعی و افزایش بهره‌وری کارکنان خاطرنشان کرد: بسیاری از سازمان‌ها برای خود شعار‌ها و سرود‌های مشترکی دارند که با هم‌خوانی و ایجاد هماهنگی میان کارکنان، به تقویت روحیه‌ی جمعی و افزایش همبستگی سازمانی کمک می‌کند. حتی در برخی مجموعه‌های بزرگ، هنگامی که با کاهش تولید یا افت بهره‌وری مواجه می‌شوند، برای ایجاد نشاط در محیط کار، برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی متناسب با فرهنگ خود طراحی و اجرا می‌کنند.
وی ادامه داد: برخی از این مجموعه‌ها از موسیقی، برنامه‌های گروهی و رویداد‌های مختلف برای افزایش نشاط کارکنان استفاده می‌کنند؛ اما ما به‌عنوان جامعه‌ای مسلمان و برخوردار از باور‌های دینی، ظرفیت ارزشمند نماز را در اختیار داریم. این تجربه نشان می‌دهد که نماز جماعت و اجتماعات عبادی، علاوه بر آثار فردی و معنوی، می‌توانند در تقویت روحیه‌ی جمعی، افزایش انگیزه و ایجاد همبستگی اجتماعی نقش مهمی داشته باشند؛ بنابراین باید این کارکرد انگیزشی و روحیه‌بخش نماز را در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی و سازمانی مورد توجه قرار دهیم.
موسوی‌مقدم با اشاره به روایات مربوط به اقامه‌ی نماز در شرایط دشوار، از جمله شب لیلةالمبیت و واقعه‌ی عاشورا، اظهار کرد: در سیره‌ی اهل‌بیت (ع) نیز نماز جایگاهی اساسی دارد. حتی در شرایط سخت مبارزه و در میدان نبرد، ارتباط با خداوند و اقامه‌ی نماز مورد توجه بوده است. نماز در چنین شرایطی فرصتی برای بازیابی نیرو، تجدید ارتباط معنوی با پروردگار و تقویت انگیزه برای ادامه‌ی مسیر است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت حضور مدیران و مسئولان در نماز‌های جماعت گفت: حضور مدیران ارشد در نماز جماعت می‌تواند در افزایش انگیزه‌ی کارکنان تأثیرگذار باشد. وقتی کارکنان می‌بینند مدیر مجموعه نیز در کنار آنان در نماز جماعت حضور می‌یابد، این رفتار به‌صورت عملی فرهنگ توجه به نماز را تقویت می‌کند و زمینه‌ی مشارکت بیشتر افراد را فراهم می‌سازد.
وی افزود: حضور مدیران در کنار کارکنان، علاوه بر تقویت فضای معنوی، فرصتی برای تعامل، گفت‌و‌گو و ارتباط نزدیک‌تر میان اعضای مجموعه ایجاد می‌کند. باید تلاش کنیم انگیزه‌ی حضور در نماز جماعت را در همه‌ی سطوح سازمانی افزایش دهیم؛ چراکه انگیزه‌ی درونی زمانی شکل می‌گیرد که افراد از حضور در یک برنامه احساس رضایت، نشاط و اثربخشی داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت ایجاد جذابیت در برنامه‌های سازمانی خاطرنشان کرد: همان‌طور که افراد برای حضور در یک جلسه‌ی مفید انگیزه دارند و حتی برنامه‌ی روزانه‌ی خود را با آن هماهنگ می‌کنند، نماز جماعت نیز باید به‌گونه‌ای برگزار شود که کارکنان با علاقه و اشتیاق برای حضور در آن برنامه‌ریزی کنند. اگر برنامه‌ها تکراری، فاقد جذابیت و بی‌توجه به نیاز‌های مخاطبان باشند، به‌تدریج انگیزه‌ی حضور در افراد کاهش می‌یابد.
موسوی‌مقدم با اشاره به اهمیت قرائت زیبا و متناسب امام جماعت در جذب نمازگزاران خاطرنشان کرد: قرائت قرآن و نماز با صوت خوش و آهنگ مناسب، در ایجاد ارتباط معنوی و جذب افراد مؤثر است. پیش‌تر نیز تأکید کرده‌ام که برای آشنایی و تشویق نسل جوان به نماز، می‌توان از نمونه‌های زیبای قرائت نماز حضرت امام شهید استفاده کرد؛ چراکه قرائت ایشان از زیبایی و آهنگ خاصی برخوردار است و می‌تواند برای نسل جوان جذاب باشد.
وی در پایان با تأکید بر مسئولیت شورای عالی اقامه‌ی نماز و مدیران بخش‌های مختلف بنیاد در ارتقای کیفیت برنامه‌های عبادی اظهار کرد: انتظار می‌رود با بررسی دقیق‌تر ظرفیت‌های موجود، طرح‌ها و برنامه‌های نوآورانه‌ای برای ارتقای کیفیت نماز جماعت در مجموعه‌ی بنیاد شهید طراحی و اجرا شود. لازم است این موضوع در شورای عالی اقامه‌ی نماز به‌صورت جدی مطالعه و بررسی شود و مدیران و مسئولان مرتبط، پیشنهاد‌ها و راهکار‌های عملی خود را برای ایجاد تحول در برنامه‌های اقامه‌ی نماز ارائه کنند.
نشاط معنوی؛ حلقه‌ی مفقوده‌ی برنامه‌های مذهبی
نماینده ولی‌فقیه در بنیاد شهید تأکید کرد: هدف ما باید این باشد که نماز جماعت در بنیاد شهید به فرصتی ارزشمند برای تقویت معنویت، بازیابی نشاط، افزایش انگیزه، تحکیم روابط انسانی و ارتقای کیفیت فعالیت‌های سازمانی تبدیل شود. اگر بتوانیم نماز را با جذابیت، خلاقیت، محتوای مناسب و نشاط معنوی همراه کنیم، قطعاً شاهد افزایش استقبال کارکنان و تعمیق آثار فردی و اجتماعی این فریضه‌ی الهی خواهیم بود.
وی با تبیین فلسفه‌ی معنوی نماز و تأثیر آن بر زندگی روزمره‌ی انسان گفت: هنگامی که اذان گفته می‌شود، گویی زمان برای لحظاتی متوقف می‌شود؛ انسان از شتاب و مشغله‌ی روزمره فاصله می‌گیرد، در برابر خداوند می‌ایستد و با گفتن «الله‌اکبر» ارتباط خود را با پروردگار برقرار می‌کند. این توقف کوتاه فرصتی است تا انسان مسیر حرکت خود را بازنگری کند، از دغدغه‌های روزمره فاصله بگیرد، انرژی و آرامش معنوی کسب کند و دوباره با انگیزه‌ی بیشتری به مسیر زندگی بازگردد.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های نماز، ایجاد همین نشاط، آرامش و انگیزه‌ی درونی است. نماز باید به انسان نیروی حرکت و امید ببخشد. اگر بتوانیم این ظرفیت را در برنامه‌های اقامه‌ی نماز فعال کنیم، قطعاً در جذب مخاطبان، افزایش مشارکت کارکنان و استمرار حضور آنان نیز موفق‌تر خواهیم بود.
موسوی‌مقدم با اشاره به ضرورت توجه به مفهوم نشاط معنوی تصریح کرد: نشاط معنوی از موضوعات مهمی است که باید در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی و مذهبی بیشتر به آن توجه شود. گاهی در برنامه‌های مذهبی، به‌ویژه در مناسبت‌هایی مانند ماه مبارک رمضان، بیشتر بر جنبه‌های حزن و سوگواری تأکید می‌شود و از ظرفیت‌های نشاط‌آفرین معنویت کمتر استفاده می‌کنیم؛ در حالی که نشاط معنوی نیز بخش مهمی از تجربه‌ی دینی و ارتباط انسان با خداوند است.
وی ادامه داد: شوق عبادت، علاقه به حضور در نماز جماعت، شرکت در مراسم مذهبی و ارتباط قلبی با خداوند از سرمایه‌های مهم معنوی انسان هستند. اگر این احساسات و انگیزه‌های درونی تقویت نشوند، نمی‌توان انتظار داشت افراد با اشتیاق در برنامه‌های عبادی مشارکت کنند. باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنیم که حضور در نماز جماعت برای کارکنان با احساس آرامش، رضایت، امید و نشاط همراه باشد.
امام جماعت؛ عنصری کلیدی در جذب مخاطبان
نماینده ولی‌فقیه در بنیاد شهید با تأکید بر نقش امام جماعت در جذب مخاطبان و ارتقای کیفیت اقامه‌ی نماز گفت: امامان جماعتی که برای مجموعه‌های اداری انتخاب می‌شوند، باید از جهات مختلف مورد توجه و ارزیابی قرار گیرند. برخورد مناسب، صدای خوش، قرائت زیبا، حضور به‌موقع، آشنایی با نیاز‌های مخاطبان و انتخاب مطالب مفید و متناسب برای بیان پس از نماز، همگی در ایجاد جذابیت و استقبال از نماز جماعت مؤثرند.
وی افزود: امام جماعت باید بتواند با مخاطبان ارتباط برقرار کند و نماز را به تجربه‌ای دلنشین و اثرگذار تبدیل کند. افرادی که در نماز جماعت شرکت می‌کنند، به‌ویژه جوانان و کارکنان، باید احساس کنند که حضور در این برنامه علاوه بر انجام یک فریضه‌ی دینی، فرصتی برای تقویت روحیه، آرامش و بهره‌مندی از محتوای معنوی و اخلاقی است.
موسوی‌مقدم خاطرنشان کرد: باید شرایطی فراهم کنیم که فرد پس از حضور در نماز جماعت و برنامه‌های معنوی، احساس کند از نظر روحی و روانی تقویت شده و با حال بهتر و انگیزه‌ی بیشتری به فعالیت‌های روزمره‌ی خود بازمی‌گردد. این موضوع در جذب مخاطبان و استمرار حضور آنان اهمیت فراوانی دارد.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت مناسبت‌های مذهبی و اعیاد در ایجاد نشاط معنوی گفت: می‌توان از مناسبت‌های دینی، اعیاد مذهبی، برنامه‌های فرهنگی و دعوت از سخنرانان توانمند برای ایجاد فضای بانشاط و معنوی در مجموعه استفاده کرد. کارکنان باید احساس کنند که حضور در نمازخانه و برنامه‌های مذهبی بنیاد، فرصتی برای بهره‌مندی معنوی، تجدید روحیه و ارتباط بهتر با همکاران است.
وی با اشاره به تجربه‌ی برگزاری نماز‌های جمعه در سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی اظهار کرد: یکی از دلایل استقبال گسترده‌ی مردم از نماز جمعه در آن دوران، روحیه‌ی انقلابی، معنویت و انگیزه‌ای بود که افراد از حضور در این اجتماعات دریافت می‌کردند.
انتهای پیام/ 119
