صحرای غربی آبستن تحولات خطرناک است

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: جبهه «پولیساریو» در پی تحولات اخیر و چالش‌های جدی پیش‌روی ماموریت «هیئت سازمان ملل متحد برای برگزاری همه‌پرسی در صحرای غربی» (مینورسو)، هشدار داد که فروپاشی مسیر‌های دیپلماتیک، این منطقه را تا آستانه بازگشت به درگیری‌های تمام‌عیار نظامی پیش برده است. رهبران این جنبش تاکید دارند که صبرشان در برابر دهه‌ها بی‌عملی و بن‌بست‌های مداوم مجامع بین‌المللی لبریز شده و اگر صلح دیگر کارایی نداشته باشد، گزینه‌های نظامی روی میز خواهند آمد.

بحران کنونی زمانی ابعاد جدی‌تری به خود گرفت که فرآیند ماموریت صلح‌بان سازمان ملل در صحرای غربی با بن‌بست ساختاری مواجه شد. این ماموریت از سال ۱۹۹۱ و به دنبال توافق آتش‌بس شکل گرفته بود تا بستر لازم را برای برگزاری همه‌پرسی تعیین سرنوشت مردم این منطقه فراهم کند. جبهه پولیساریو بر این باور است که این ساختار نظارتی طی دهه‌های گذشته به ابزاری برای تثبیت وضعیت موجود و به حاشیه راندن مطالبات برحق مردم صحراوی تبدیل شده بود و با از بین رفتن حتی همین چارچوب حداکثری و شکننده، عملا هیچ مانع یا سوپاپ اطمینانی باقی نمانده است تا از تشدید تنش‌ها میان طرف‌های درگیر جلوگیری کند.

مقام ارشد جبهه پولیساریو تاکید کرد که پیامد‌های این فروپاشی فراتر از یک مناقشه محلی و مرزی است. به گفته این مقامات، وقتی دیپلماسی بین‌المللی با بن‌بست کامل مواجه می‌شود و قطعنامه‌های سازمان ملل هیچ‌گونه ضمانت اجرایی برای احقاق حقوق مردم صحراوی پیدا نمی‌کنند، تنها یک راهکار باقی می‌ماند و آن توسل به جنگ است. این هشدار صریح در شرایطی مطرح می‌شود که از زمان نقض توافق آتش‌بس در سال ۲۰۲۰ و بروز ناآرامی‌های پراکنده، تنش‌ها در منطقه مرزی به‌شدت افزایش یافته و اکنون با بحران جدید در سازمان ملل، زنگ خطر شعله‌ور شدن یک مخاصمه بزرگ در شمال آفریقا بلندتر از همیشه به صدا درآمده است.

ریشه اصلی این تنش‌ها به دهه‌ها مناقشه حل‌نشده بر سر حاکمیت صحرای غربی بازمی‌گردد؛ جایی که از یک سو مراکش کنترل بخش عمده‌ای از این سرزمین را در اختیار دارد و از سوی دیگر جبهه پولیساریو با حمایت الجزایر، قاطعانه خواستار برگزاری یک همه‌پرسی آزاد و شفاف برای تعیین استقلال کامل منطقه است. حضور چند دهه‌ای سازمان ملل در عمل نتوانسته بود گامی رو به جلو برای برگزاری این همه‌پرسی بردارد و تنها به مدیریت بحران و حفظ وضعیت موجود کمک کرده بود. ناامیدی عمیق پولیساریو از نبود اراده واقعی در میان قدرت‌های جهانی برای اعمال فشار بر «رباط» جهت اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل، خشم عمیقی را در میان صفوف این جنبش انباشته است.

وضعیت کنونی صحرای غربی آبستن تحولات خطرناکی است که می‌تواند امنیت کل منطقه مغرب عربی را تهدید کند. تحلیلگران سیاسی هشدار می‌دهند که تضعیف یا فروپاشی عوامل نظارتی سازمان ملل، فضایی خالی از کنترل ایجاد می‌کند که در آن هرگونه جرقه کوچک و حادثه کوچکی می‌تواند به درگیری‌های غیرقابل مهار تبدیل شود. اکنون بار سنگینی بر دوش جامعه جهانی و نهاد‌های بین‌المللی قرار دارد تا با ارائه ابتکار عمل‌های تازه و معنادار، از تحقق هشدار تلخ پولیساریو جلوگیری کرده و مانع از شعله‌ور شدن آتش جنگی ویرانگر در این گوشه از قاره آفریقا شوند.

انتهای پیام/ ۴۶۱