حماسه بدرقه لالههای فاطمی
گروه حماسه و جهاد دفاعپرس: صبح جمعه، لحظانی بعد از اذان صبح و اقامه نماز پیکرهای شهدا از پادگان حر یا به عبارتی تیپ حضرت زهرا(س) راهی میدان انقلاب شد و در واقع تشییع نه از میدان انقلاب بلکه از داخل پادگان شروع شد.

با عبور کفیهای حامل پیکرها از میدان حر به سمت خیابان کارگر، مردم نیز در کنار نیروهای بسیجی، امنیتی و انتظامی، پیکرها را دنبال میکنند. عمده نیروهای نظامی و انتظامی مستقر در مسیر، با احترام نظامی از کاروان شهدا استقبال میکنند. پیکرها از خیابان کارگر راهی خیابان انقلاب میشوند و از نگاه من، مراسم تشییع از همینجا آغاز شده است.
با این حال، خیل عظیمی از مردم در خیابان کارگر، پیش از رسیدن به میدان انقلاب، منتظر ورود کاروان شهدا هستند. کسانی هم که در ادامه به جمعیت ملحق میشوند، هر لحظه بر شکوه مراسم تشییع میافزایند. این جمعیت، جدا از مردمی است که در خیابان انقلاب، مقابل دانشگاه تهران، یا در مسیر رسیدن به این مکان منتظر ایستادهاند. سرانجام، کاروان شهدا به مبدأ حرکت اصلی میرسد.
ساعت هنوز به هشت نرسیده بود. مقابل سردر اصلی دانشگاه تهران ایستاده بودم و به جمعیتی نگاه میکردم که از پیادهروها و ایستگاههای مترو سرازیر میشدند. قرار امروز، بدرقه و تشییع پیکر ۱۱۰ شهید گمنامی بود که پس از سالها از دل خاک بیرون آمده بودند تا در روز شهادت حضرت زهرا (س) بر دوش مردم تشییع شوند.
متروی تهران از شب قبل اعلام آمادگی کرده بود و ایستگاههای تئاتر شهر و میدان انقلاب، که نزدیکترین مسیرها به محل آغاز مراسم بودند، از نخستین ساعتهای صبح پذیرای مردمی بودند که از گوشهوکنار پایتخت خود را به اینجا رسانده بودند.
در میان جمعیت، دانشجوهایی با کولهپشتی و کتاب به دست دیده میشدند؛ درست در کنار پیرمردها و پیرزنهایی که عکس شهدای خود را به سینه چسبانده بودند؛ عکسهایی که معلوم نبود صاحبانشان کدامیک بازگشتهاند و کدامیک هنوز چشمانتظار بازگشت پیکر عزیزانشان هستند. مادرهایی که با کودکانشان آمده بودند و پدرهایی که فرزندانشان را روی کول خود نشانده بودند تا تابوتها را ببینند.
کسی از دیگری نمیپرسید: «تو را چه کسی فرستاده؟» همه با یک بهانه آمده بودند: شهدا. همان جملهای که سالها پیش، یک مأمور راهنمایی و رانندگی در همین مسیر گفته بود و در ذهنها مانده بود: «شهدا بهانه را از ما گرفتهاند».

ساعت هشت، مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز شد. صدای قاری که از بلندگوها در هوای سرد صبح میپیچید، جمعیت را به سکوت فرو برد. تابوتها یکی پس از دیگری از مقابل سردر دانشگاه به حرکت درآمدند. روی هر تابوت، مشخصاتی درج شده بود، اما نامی نبود: «۱۸ ساله، ۱۹ ساله، ۲۵ ساله، ۳۰ ساله...» اینها تنها نشانیهایی بودند که در کنار محل کشف پیکرها آمده بودند؛ جوانهایی که در اوج جوانی جاودانه و آسمانی شدند. شاید از نگاه ما این یک توقف باشد، اما نه؛ این توقف نیست، لحظه جاودانگی است.
در میان جمعیت، مردی میانسال با صدایی گرفته میگفت: «من پدرم را در جزیره مجنون جا گذاشتم. شاید یکی از اینها پدر من باشد.» بعد سکوت میکرد؛ انگار خودش هم میدانست که پیدا کردن یک نام در میان این همه بینامی، شاید تنها دلخوشیاش باشد.
مسیر تشییع از خیابان انقلاب به سمت خیابان حافظ و سپس تا معراج شهدا ادامه داشت. شهرداری تهران و فراجا از ساعت ۵:۳۰ صبح نیروهای خود را در مسیر مستقر کرده بودند. همچنین کتیبههای مشکی و نماپرچمها روی دیوارها نصب شده بودند و ریسههای پارچهای سیاه در باد تکان میخوردند. اما زیبایی اصلی، در چهره مردم بود. گروهی از جوانان با پرچمهای ایران و حزبالله در دست، سرود میخواندند. خانمی که چادرش را محکم گرفته بود، به دختر نوجوانش میگفت: «اینها پسرهای مردم بودند؛ اسمشان معلوم نیست، ولی پیش خدا معلوم است.» دختر، با چشمهایی که به تابوتها دوخته شده بود، سر تکان میداد.
در میان جمعیت، مردی با لهجه آذری ایستاده بود و با گوشیاش به خانوادهاش در تبریز زنگ زده بود. میگفت: «الان از جلوی دانشگاه رد میشوند. یکی از اینها میتواند برادر خودمان باشد.» بعد سکوت کرد و گوشی را روی سینهاش گذاشت؛ گویی میخواست صدای جمعیت را به خانه ببرد.
اینجا، در کانون مدرنیته ایرانی، جایی که هر روز هزاران دانشجو از درهایش عبور میکنند، تابوتهای چوبی، زمان و مکان را به هم دوخته بودند. دانشگاهی که نماد عقلانیت و پرسشگری است، صبح امروز میزبان پرسشی بود که پاسخش سالها پیش در خاک داده شده بود.
نزدیک ظهر بود که کاروان به معراج شهدا رسید؛ قرار بود پیکرها تا ساعت ۲۲ برای زیارت و وداع عموم مردم در همانجا بمانند. اما جمعیت هنوز پراکنده نشده بود. مردمی که آمده بودند، انگار نمیخواستند این پیوند را قطع کنند. در گوشهای، جوانی روی زمین نشسته و کفشهایش را درآورده بود؛ مثل کسی که در حرم نشسته باشد. در گوشهای دیگر، پیرزنی با چادرنماز سفید، دست بر تابوتی که از کنارش میگذشت کشید و زیر لب چیزی گفت. شاید دعا، شاید سلام، شاید هم فقط یک جمله ساده: «خوش آمدی پسرم».

امروز تهران، فقط میزبان ۱۱۰ تابوت نبود. میزبان ۱۱۰ شهید والامقام بود که هر کدامشان، برای کسی، نامی داشتند و در این میان، خیابان انقلاب که همیشه شلوغ و بیحوصله است، برای چند ساعتی ایستاد و سر تعظیم فرود آورد. شاید هم نه؛ شاید این مردم بودند که ایستادند و به خودشان یادآوری کردند که بعضی نامها را نباید نوشت، باید حمل کرد.

راستی گفتم کاروان شهدا، یاد کاروانی در گوشه ای از تاریخ افتادم، تاریخ تکرار میشود اما مردم درس گرفتند، مادری که مخفیانه تشییع شد، کاورانی که میخواستند به اسم خارجی و اسیر خارشان کنند، اما اینبار اینجا پایتخت جمهوری اسلامی راهروان آن مادر را روز روشن، علنی و پر شور تشییع و بدرقه میکنند و خانواده شهدا روی سر مردم جای دارند.
انتهای پیام/ 281
