شهیدی که ثروت خانوادگی را وقف زندگی محرومان کرد

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از اصفهان، از خانواده‌ای مذهبی برخاسته بود؛ پدرش کارخانه‌دار بود و امکانات زندگی برایش فراهم بود، اما او راه دیگری انتخاب کرد. خانه‌ای را که می‌توانست محل آسایش خودش باشد، به زوج‌های دانشجوی نیازمند سپرد و کامیون پدر را برای کمک به خانواده‌های محروم به کار گرفت؛ جوانی که دارایی را نه برای رفاه شخصی، بلکه فرصتی برای گره‌گشایی از زندگی دیگران می‌دانست.

در خانه‌ای بزرگ شد که نام علی (ع) در آن زنده بود

محمدمهدی نیلفروش‌زاده در خانواده‌ای شناخته‌شده و مذهبی در اصفهان رشد کرد؛ خانواده‌ای که از نظر مالی در وضعیت مناسبی قرار داشت، اما آنچه بیش از دارایی و موقعیت اجتماعی در فضای خانه جریان داشت، پایبندی به باور‌های دینی و توجه به مسائل اجتماعی بود. پدرش عباسعلی، صاحب کارخانه بود و پدربزرگ پدری‌اش از بازاریان متدین و خوش‌نام اصفهان به شمار می‌رفت؛ مردی که دلبستگی ویژه‌ای به امیرالمؤمنین علی (ع) داشت.

خانه خانوادگی در محله پشت مطبخ، تنها محل زندگی نبود. مجالس مذهبی و روضه‌خوانی در آن برگزار می‌شد و همین محافل، به‌تدریج بستری برای آشنایی با جریان‌های مذهبی و مبارزاتی آن روزگار شد. علاقه پدربزرگ به اهل‌بیت (ع) و فضای دینی حاکم بر خانواده، در شکل‌گیری نگاه محمدمهدی به زندگی بی‌تأثیر نبود.

خانه‌ای که پای مبارزه به آن باز شد

اما او باورهایش را تنها در حد حضور در مجالس مذهبی نگه نداشت. در سال‌هایی که مبارزه با رژیم پهلوی در میان گروه‌هایی از مردم و دانشجویان جریان داشت، خانه خانوادگی نیز از این تحولات دور نماند. جلسات مذهبی گاهی به محل حضور و سخنرانی افراد مبارز تبدیل می‌شد و بنا بر روایت‌های نقل‌شده از زندگی او، در یکی از همین موقعیت‌ها، مأموران ساواک به خانه یورش بردند. محمدمهدی برای کمک به فرار سخنران، او را با خودرو از محل دور کرد.

این همراهی به همان ماجرا محدود نماند. او در فضای دانشگاه نیز فعالیت‌های سیاسی و انقلابی داشت؛ از توزیع اعلامیه و نوار سخنرانی گرفته تا آگاه‌سازی دانشجویان و حضور در تجمعات اعتراضی. فعالیت‌هایی که سرانجام به اخراج او از دانشگاه در ماه‌های پایانی سال ۱۳۵۷ انجامید.

پس از انقلاب، فعالیت دانشجویی را ادامه داد

با پیروزی انقلاب اسلامی، مسیر فعالیت‌هایش شکل تازه‌ای پیدا کرد. محمدمهدی در کنار ادامه تحصیل، برای شکل‌گیری تشکل اسلامی دانشجویان در دانشگاه اصفهان تلاش کرد. حضور در فضای دانشگاه و فعالیت در میان دانشجویان، بخشی از دغدغه‌های او را تشکیل می‌داد؛ با این حال، شخصیت او را نمی‌شد تنها در فعالیت‌های سیاسی و دانشجویی خلاصه کرد.

شاید بخش مهمی از زندگی‌اش را باید در شیوه مواجهه با مسائل روزمره جست‌و‌جو کرد. او با وجود برخورداری از امکانات خانوادگی، علاقه‌ای به نمایش ثروت نداشت. پوشش ساده‌اش گاهی باعث می‌شد اطرافیان تصور کنند از وضعیت مالی خوبی برخوردار نیست؛ در حالی که به امکاناتی دسترسی داشت که می‌توانست زندگی آسوده‌تری برایش فراهم کند.

خانه سه‌طبقه را به زوج‌های نیازمند سپرد

یکی از روشن‌ترین نمونه‌های نگاه او به دارایی، ماجرای خانه سه‌طبقه‌ای بود که پدرش برای آسایش فرزندش در نظر گرفته بود. محمدمهدی ترجیح داد این خانه را در اختیار زوج‌های دانشجوی کم‌برخوردار قرار دهد تا بتوانند زندگی مشترکشان را با دغدغه کمتری آغاز کنند. برای او، خانه فقط یک ملک و سرمایه خانوادگی نبود؛ می‌توانست سرپناهی برای کسانی باشد که در آغاز زندگی مشترک، از تأمین ابتدایی‌ترین نیازهایشان ناتوان بودند.

این انتخاب، تصویری متفاوت از نسبت او با ثروت خانوادگی نشان می‌داد. در شرایطی که می‌توانست از امکانات موجود برای رفاه شخصی استفاده کند، ترجیح داد بخشی از آن را در اختیار کسانی بگذارد که برای شروع زندگی به حمایت نیاز داشتند. خانه‌ای که می‌توانست محل آسایش خودش باشد، به فرصتی برای آسایش دیگران تبدیل شد.

کامیون پدر در خدمت خانواده‌های محروم بود

این نگاه در رفتار‌های دیگرش نیز دیده می‌شد. کامیون پدر به ابزاری برای کمک به خانواده‌های نیازمند تبدیل شده بود؛ از جابه‌جایی وسایل و لوازم زندگی گرفته تا انتقال مصالح ساختمانی برای کسانی که توان انجام این کار‌ها را نداشتند. کمک به کودکان یتیم و خانواده‌های بی‌سرپرست نیز بخشی از فعالیت‌های او بود.

در این میان، کار جهادی در مناطق محروم جایگاه ویژه‌ای داشت. حفر چاه، لایروبی قنات، ساخت مدرسه، حمام و درمانگاه، از جمله اقداماتی بود که برای بهبود شرایط زندگی مردم در مناطق کم‌برخوردار دنبال می‌کرد. او امکانات و توانایی‌هایش را به کار می‌گرفت تا بخشی از مشکلاتی را برطرف کند که مردم در زندگی روزمره با آن روبه‌رو بودند.

برای او، دارایی وسیله‌ای برای خدمت بود

برای محمدمهدی، کمک به محرومان به معنای بخشیدن بخشی از دارایی در موقعیت‌های خاص نبود؛ امکاناتی که در اختیار داشت، باید در خدمت نیاز دیگران قرار می‌گرفت. همین نگاه بود که فاصله میان برخورداری مالی و ساده‌زیستی را در زندگی او از میان برده بود. او از امکانات خانواده استفاده می‌کرد، اما نه برای ساختن زندگی‌ای متفاوت از دیگران؛ بلکه برای آنکه بتواند بخشی از مشکلات آنان را برطرف کند.

در روایت زندگی او، بخشش تنها به پول و امکانات محدود نمی‌شد؛ وقت، توان و حضورش را نیز در اختیار دیگران می‌گذاشت. از کمک به خانواده‌های نیازمند تا فعالیت در مناطق محروم، همه نشان می‌داد که خدمت به مردم برای او یک اقدام مقطعی نبود، بلکه بخشی از شیوه زندگی‌اش شده بود.

زندگی مشترکش تنها ۱۱ روز پیش از جنگ آغاز شد

زندگی شخصی او نیز در همان سال‌ها وارد مرحله تازه‌ای شد. محمدمهدی در سال ۱۳۵۹ ازدواج کرد؛ بنا بر روایت‌های موجود، تنها ۱۱ روز پیش از آغاز رسمی جنگ تحمیلی در ۳۱ شهریور همان سال. هنوز فرصت چندانی از آغاز زندگی مشترکش نگذشته بود که تصمیم گرفت راهی جبهه شود.

با شروع جنگ، همراه نخستین گروه اعزامی اصفهان به مناطق عملیاتی جنوب رفت و مسئولیت فرماندهی یکی از محور‌های عملیاتی را برعهده گرفت. جوانی که تا پیش از آن در دانشگاه، محله و مناطق محروم در کنار مردم بود، این بار در جبهه حضور یافت؛ جایی که دفاع از سرزمین و مقابله با پیشروی ارتش عراق، مسئولیت تازه او شده بود.

از خدمت در مناطق محروم تا فرماندهی در جبهه

جنگ برای او ادامه همان مسیری بود که پیش‌تر در دانشگاه، محله و مناطق محروم دنبال کرده بود؛ مسیری که در آن، مسئولیت‌پذیری و حضور در کنار دیگران بر آسایش شخصی تقدم داشت. این بار میدان خدمت، جبهه‌ای بود که در آن نیرو‌های ایرانی برای مقابله با پیشروی ارتش عراق می‌جنگیدند.

محمدمهدی نیلفروش‌زاده در ۱۸ آبان ۱۳۵۹، در منطقه غرب کارون و محدوده دارخوین، در جریان درگیری با تانک‌های ارتش عراق به شهادت رسید. جوانی که چندی پیش از آن زندگی مشترکش را آغاز کرده بود و می‌توانست سال‌های پیش رو را در کنار خانواده بگذراند، در نخستین ماه‌های جنگ جان خود را در راه دفاع از کشور از دست داد. پیکرش در گلستان شهدای اصفهان به خاک سپرده شد.

میراث او در خانه‌هایی ماند که سرپناه دیگران شد

روایت زندگی او، تنها شرح فعالیت‌های یک دانشجوی مبارز یا فرمانده‌ای شهید در روز‌های آغازین جنگ نیست؛ قصه جوانی است که معنای برخورداری را در داشتن امکانات بیشتر نمی‌دید. خانه‌ای که می‌توانست برای خودش باشد، سرپناه زوج‌های نیازمند شد؛ وسیله‌ای که می‌توانست در خدمت کسب‌وکار خانواده باشد، برای کمک به محرومان به کار افتاد و توانایی و وقتش را صرف ساختن امکاناتی کرد که زندگی مردم را آسان‌تر می‌کرد.

او از خانواده‌ای برخوردار برخاست، اما ارزش زندگی را با میزان دارایی نسنجید. آنچه از او باقی ماند، فقط نامی در فهرست شهدای دانشجوی اصفهان نیست؛ تصویری از انسانی است که پیش از رفتن به جبهه، بخش مهمی از زندگی‌اش را در میدان دیگری گذرانده بود: میدان خدمت به مردمی که بیش از هر چیز به همراهی و دستگیری نیاز داشتند.

انتهای پیام/