یادداشت/

حماسه ۲۶ آبان؛ آزادسازی سوسنگرد و روایت رهبر شهید انقلاب از نقش مازندران در بازسازی

همزمان با سالروز حماسه ۲۶ آبان و آزادسازی سوسنگرد، روایت «رهبر شهید انقلاب» از نقش مازندران در بازسازی این شهر و مناطق جنگ‌زده منتشر شد؛ روایتی که ابعاد تازه‌ای از حضور رزمندگان و نیرو‌های جهادی مازندران در دفاع و آبادانی جبهه‌های جنوب را روشن می‌کند.
کد خبر: ۸۷۸۶۲۴
تاریخ انتشار: ۲۶ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۲ - 17November 2026

گروه استان‌های دفاع‌پرس_ «حدیثه صالحی»؛ ۲۶ آبان ۱۳۵۹ روزی است که در حافظه تاریخی دفاع مقدس با نام «سوسنگرد» گره خورده است؛ شهری که در سه ماه نخست جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، سه بار به محاصره کامل دشمن بعثی درآمد و دو بار به اشغال رسید، اما هر بار با ایستادگی رزمندگان اسلام آزاد شد. در ۲۵ آبان ۱۳۵۹ و پس از محاصره مجدد بخشی از شهر، امام راحل فرمان تاریخی خود را صادر کردند: «سوسنگرد باید تا فردا آزاد شود». این فرمان، در کنار تدبیر رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای به عنوان نماینده امام در شورای عالی دفاع و شجاعت لشکر ۹۲ زرهی اهواز و نیرو‌های مردمی، در کمتر از ۲۴ ساعت به ثمر نشست و سوسنگرد در ۲۶ آبان آزاد شد.

حماسه ۲۶ آبان؛ آزادسازی سوسنگرد و روایت رهبر شهید انقلاب از نقش مازندران در بازسازی

آزادسازی سوسنگرد، مانع از تحقق هدف دشمن برای دستیابی به اهواز و خوزستان شد و به‌عنوان یکی از نقاط کلیدی و حساس جنگ تحمیلی، کلید پیروزی‌های بعدی رزمندگان اسلام لقب گرفت. فرزندان غیور دیار علویان از نخستین روز‌های جنگ تحمیلی در محور سوسنگرد حضور داشتند و در این مسیر، به اذعان برخی از مسئولین، ۴۳ شهید از مازندران تقدیم اسلام و انقلاب شد. شهدایی که در بازه زمانی مهر ۱۳۵۹ تا خرداد ۱۳۶۰ در جبهه سوسنگرد و حوالی آن به شهادت رسیدند.

در میان این ستارگان، نام سردار شهید «حسین بهرامی وشکلایی» جایگاهی ویژه دارد. او در سال ۱۳۳۶ در روستای ولشکلای ساری متولد شد و در سال ۱۳۵۵ در رشته ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد پذیرفته شد. با آغاز جنگ تحمیلی، تحصیل را رها کرد و به جبهه‌ها پیوست. «حسین بهرامی» به‌عنوان فرمانده جوان آزادسازی محور سوسنگرد، با تکیه بر دانش ریاضی و مهندسی خود، شبکه کانال‌های محاصره دشمن را در این منطقه طراحی و اجرا کرد و نقشی تعیین‌کننده در شکست محاصره و آزادسازی سوسنگرد ایفا کرد و سرانجام در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۶۰ در جریان عملیات امام علی (ع) و آزادسازی تپه‌های الله‌اکبر، بر اثر اصابت گلوله به سر به شهادت رسید.

پرچم بازسازی سوسنگرد در دست مازندرانی‌ها

نقش مازندران در حماسه سوسنگرد، تنها به میدان نبرد محدود نماند. آیت‌الله «هادی روحانی»، نماینده وقت امام راحل در مازندران، پس از آزادسازی و مشاهده ویرانی‌های گسترده شهر، پیشنهاد بازسازی سوسنگرد را مطرح کرد. با موافقت امام راحل ستاد مرکزی بازسازی سوسنگرد با عضویت آیت‌الله «هادی روحانی»، «محمد مجدآرا» استاندار وقت مازندران و ائمهٔ جمعهٔ استان تشکیل شد. مجدآرا در تمام مدت بازسازی در صحنه حاضر بود و به‌عنوان مدیر ارشد اجرایی استان، ستاد بازسازی را هدایت می‌کرد. در کنار آنان آیت‌الله «نورالله طبرسی» امام جمعه مرکز استان و جانشین آیت‌الله «هادی روحانی» در ستاد بازسازی سوسنگرد و دیگر ائمه جمعه شهر‌های استان نظیر آیت‌الله «سید صابر جباری» امام جمعه فقید بهشهر نیز در جریان‌سازی مردمی و هدایت معنوی این حرکت نقش داشتند.

سوسنگرد پیش از جنگ تحمیلی ۱۹ هزار و۷۲ نفر جمعیت داشت و با آغاز جنگ کاملاً خالی از سکنه شد؛ بیش از دو هزار و ۹۰۰ واحد ساختمانی نیز ویران شد. بازسازی این شهر از تیرماه ۱۳۶۱ آغاز شد و در دی ۱۳۶۲، یعنی طی ۱۹ ماه، به پایان رسید.

در این مدت، ۱۳ هزار و ۲۵۶ نفر نیروی جهادی و متخصص از مازندران به سوسنگرد اعزام شدند و مردم استان مازندران ۳۰۰ میلیون تومان کمک مالی برای بازسازی اهدا کردند. حاصل این تلاش خستگی‌ناپذیر، ساخت و بازسازی دو هزار واحد مسکونی بود. هم‌زمان، مازندران میزبان حدود ۵۰ هزار جنگ‌زده بود و دو هزار و۴۵۶ خانواده را در استان اسکان داد. به‌گفته مسئولان، مازندران در بازسازی سوسنگرد رتبه اول را میان استان‌های کشور به خود اختصاص داد.

این حماسه دوگانه، تنها در گزارش‌های آماری خلاصه نمی‌شود. رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای (قدس سره) که در آن مقطع به‌عنوان رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی دفاع فعالیت می‌کردند، پس از بازدید سه‌روزه از مازندران، در خطبه‌های نماز جمعه تهران در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۶۳، با در نظر داشتن نقش مازندران در جنگ و موضوع بازسازی سوسنگرد که چند ماه پیش از آن به پایان رسیده بود، فرمودند: «من می‌خواهم از این جایگاه امن و مطمئن از همه برادران و خواهران مازندرانی در حضور شما تشکر کنم و از آنها به‌خاطر تلاشی که می‌کنند در خدمت به انقلاب و به‌خاطر حضوری که در صحنه دارند سپاسگزاری می‌کنم. مردمی مؤمن، با نشاط، در صحنه، جوانانی پرشور و بحمدالله مسئولینی دلسوز و بصیر در آن استان هستند.» این سخنان، که پس از اتمام بازسازی سوسنگرد و در بازه حساس جنگ ایراد شده است، تأییدی از بالاترین سطح مسئولیت کشور بر نقش بی‌بدیل مازندرانی‌ها در دفاع و آبادسازی است.

حماسه‌ای که در کتاب‌ها ماندگار شد

برای پاسداشت حماسه آزادسازی و بازسازی، تولیدات مکتوبی در مازندران تدوین و منتشر شده است. نخستین آن، ویژه‌نامه مصور و سه‌زبانه (فارسی، انگلیسی و عربی) «سوسنگرد شهر عاشقان شهادت» است که توسط ستاد بازسازی و نوسازی شهر سوسنگرد در استان مازندران تدوین و چاپ شد. همچنین کتاب «بازسازی سوسنگرد؛ چیزی مثل جنگ» توسط انتشارات «سرو سرخ» وابسته به اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت مازندران منتشر شده که جستاری کوتاه بر نقش مازندران در بازسازی سوسنگرد است. این آثار، حافظه تاریخی این حماسه و نقش بی‌بدیل مازندرانی‌ها را برای نسل‌های آینده زنده نگه می‌دارند.

حماسه سوسنگرد نشان می‌دهد که نقش مازندران در دفاع مقدس، الگویی از پیوند «آزادسازی» و «بازسازی» است. فرزندان دیار علویان نه‌تنها در سخت‌ترین روز‌های نبرد، با طراحی‌های مبتکرانه و جانفشانی، در آزادسازی سوسنگرد نقش‌آفریدند، بلکه پس از پایان اشغال، با هدایت نماینده ولی فقیه و مسئولان استان، پرچم بازسازی را برافراشتند و در ۱۹ ماه، شهری ویران را به زندگی بازگرداندند.

این مسئولیت‌پذیری، از مازندران چهره‌ای ماندگار در تاریخ دفاع مقدس ساخته است؛ چهره‌ای که ثابت می‌کند ایستادگی و مقاومت، تنها در میدان جنگ معنا نمی‌شود، بلکه در سازندگی و خدمت به مردم نیز ادامه می‌یابد.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار