شرح عمليات مرصاد

در حالي که عراق با بازپس‌گيري اغلب مناطقي که طي سال‌هاي گذشته از دست داده بود. مي‌رفت تا با اقدامات بعدي صحنه نبرد را بيش از پيش به نفع خود تغيير دهد. پذيرش قطعنامه 598 شوراي امنيت سازمان ملل از سوي ايران در تاريخ 27/4/1367 موجب گرديد ارتش عراق در اقدامي شتاب زده، منطقه خوزستان را بار ديگر مورد هجوم گسترده قرار داده و تا جاده اهواز ـ خرمشهر پيشروي کند و خرمشهر را نيز در معرض تهديد قرار دهد. اين تهاجم عراق ـ که دو بار ديگر نيز تکرار شد ـ با مقاومت شديد سپاهيان اسلامي خنثي و ارتش عراق تا مرز، عقب رانده شد. به اين ترتيب، دشمن در حالي که از تصرف خوزستان نااميد شده بود، تهاجم ديگري را در تاريخ 3/5/1367 از طريق مرکز کرمانشاه و با به کارگيري نيروهاي سازمان مجاهدين خلق (منافقين) آغاز نموده و در حالي که اغلب يگان‌هاي ايران در جبهه جنوب مستقر بودند، تا تنگه چهار زبر (بين اسلام‌آباد و کرمانشاه) پيشروي کرد. در پي حرکت دشمن، قواي خودي به سرعت وارد عمل شده و با انجام عمليات موسوم به «مرصاد» به مقابله با منافقين برخواستند.
هدف
انهدام عناصر ضد انقلاب (منافقين) 
استعداد دشمن
منافقين، حدود 30 تيپ رزمي جهت تهاجم خود به خاک ايران تشکيل داده بودند. هر تيپ 170 نفر نيروي رزمي (20 زن و 150 مرد) در اختيار داشت که به همراه نيروهاي پشتيباني به 280 نفر مي رسيد و داراي دو گردان پياده، يک گردان تانک، يک گردان ادوات و يک گردان ارکان و پشتيباني رزم بود. تعداد کل نيروي رزمنده حدود 5200 نفر و نيروي در صحنه به حدود 7000 نفر مي رسيد.  
تجهيزات منافقين نيز عبارت بود از‌:
120 تانک سبک کاسکا و پل برزيلي، 40 نفربر PMP، 30 توپ 122 ميلي‌متري، حدود 240 خمپاره‌، 1000 آرپي جي هفت، 700 تيربار، 20 توپ 106 ميلي‌متري، 60 مسلسل دوشکا و حدود 1000 خودرو. 
سازمان رزم خودي
قرارگاه مرکزي خاتم الانبياء (ص)
قرارگاه نجف
لشگر 6 پاسداران به استعداد 7 گردان
لشگر 32 انصار الحسين(ع) به استعداد 7 گردان
لشگر 57 اباالفضل(ع) به استعداد 2 گردان
لشگر 155 ويژه شهدا به استعداد 3 گردان
لشگر 9 بدر به استعداد 6 گردان
تيپ مستقل 12 قائم(عج) به استعداد 3 گردان
تيپ مستقل 75 ظفر به استعداد 1 گردان
تيپ مستقل 66 ولي امر(عج) به استعداد 3 گردان
تيپ مستقل 36 انصار المهدي به استعداد 3 گردان
معاونت فرهنگي قرارگاه نجف به استعداد 1 گردان
کميته انقلاب اسلامي به استعداد 2 گردان
قرارگاه مقدم نيروي زميني سپاه
لشگر 27 محمد رسول الله(ص) به استعداد 4 گردان
لشگر 17 علي ابن ابيطالب(ع) به استعداد 1 گردان
لشگر 33 المهدي(عج) به استعداد 1 گردان
لشگر 71 روح الله  به استعداد 3 گردان
سپاه ناحيه لرستان به استعداد 2 گردان
قرارگاه سپاه هشتم
لشگر 5 نصر به استعداد 2 گردان
تيپ مستقل 29 نبي اکرم (ص) به استعداد 4 گردان
تيپ مستقل 59 مسلم بن عقيل به استعداد 1 گردان
قرارگاه رمضان به استعداد 1 گردان
نيروهاي کرند و اسلام آباد به استعداد 1 گردان
عناصري از لشگر 21 امام رضا(ع) و ارتش
شرح عمليات
پذيرش قطعنامه598، از سوي ايران، عراق را در بن بست سياسي و نظامي قرار داد، و بر گروه ها و عناصر «اپوزيسيون» نيز شوک شديدي وارد ساخت. در اين ميان، منافقين تنها گروهي که همه حيثيت و هستي خود را در گرو جنگ نهاده بودند، براي خروج از بن بست، توطئه اي که ماموريت اجراي آن را به عهده داشتند را به مرحله اجرا در آوردند.
آنان در تحليل هاي دورن گروهي خويش، امکان قبول آتش بس از سوي ايران را ناممکن دانسته و باور داشتند که جمهوري اسلامي زماني قطعنامهرا مي پذيرد که از جنبه هاي سياسي، نظامي و اقتصادي به بن بست کامل رسيده باشد و تحت چنين شرايطي سقوط حتمي، و قدرت به سازمان منتقل خواهد شد. بنابراين فرصت پيش آمده را زمان مناسبي دانسته و علي رغم آن که طرح حمله به ايران براي سالگرد جنگ تدارک ديده شده بود، زمان آن دو ماه به جلو انداخته شد. عراق به حمايت و پشتيباني تسليحاتي و هوايي از منافقين، نيروهاي خود را از انجام دخالت مستقيم در ورود به عمق خاک ايران برحذر داشت و ابتدا براي کاستن از حجم نيروهاي خودي در غرب، اقدام به تک وسيعي در خرمشهر نمود وسپس با هجوم و آتش سنگين در منطقه سرپل و صالح آباد، اين مناطق را تصرف کرده و راه ورود منافقين به داخل را هموار ساخت، عراق هم چنين، پس از ورود منافقين به داخل، جهت پشتيباني در چندين نوبت، اقدام به بمباران هوايي خطوط و نيروهاي ايراني کرد و هليکوپترهاي نيروبر عراق نيز، مرتبا به پشتيباني منافقين مشغول بودند. هدف منافقين از حمله در عمق خاک ايران،  با چندين  تانک برزيلي دجله (داراي چرخ هاي لاستيکي و سرعتي معادل 120 کيلومتر در ساعت)، تسخير چندين شهر و در آخر رسيدن به تهران و بدست گرفتن قدرت بود، بر طبق زمانبندي، نيروها بايستي ساعت 6 بعد از ظهر روز دوشنبه 3 مرداد به کرند و ساعت 8 شب به اسلام آباد و 10 شب به کرمان شاه رسيده و در اين شهر، دولت خويش را اعلام نمايند. اگر چه در ساعت هاي  مقرر به کرند و اسلام آباد رسيدند، اما در مسير اسلام آباد – کرمان شاه و گردنه حسن آباد، از پيشروي آن ها جلوگيري شد.  
در اين عمليات (فروغ جاويدان) منافقين با 25 تيپ ( هر تيپ 200 نفر) شرکت داشتند و بدين ترتيب مجموعاً بين 4 تا 5 هزار نيروي عملياتي وارد ايران شدند.  مقارن ساعت 14:30 در تاريخ 3/5/67 منافقين و ارتش عراق عمليات مشترک خود را با هجوم زميني از طريق سرپل ذهاب  و هلي برد  از جنوب گردنه پاطاق (نزديکي سرپل ذهاب) آغاز و به طرف شهر کرند غرب پيشروي کردند و حدود ساعت 18:30 اولين تانک هاي عراقي با آرم منافقين وارد شهر شدند و پس از تصرف شهر به طرف اسلام آباد غرب پيشروي کرده، به محض رسيدن به مدخل شهر، اقدام به قطع برق و ارتباط مخابراتي و هم چنين تيراندازي و آشفته نمودن اوضاع کردند. تعدادي از نيروهاي سپاه و مردم با آنان درگير شدند که به علت عدم انسجام نيروها و آميختگي منافقين با مردم، اوضاع از کنترل نيروهاي نظامي خارج، و شهر به تصرف آن ها در آمد. سپس با استفاده از تعداد زيادي تانک دجله و خودرو نيروهاي پياده به طرف کرمان شاه عزيمت کردند که در منطقه حسن آباد (20 کيلومتري اسلام آباد) به دليل سازماندهي جديد رزمندگان ايراني و جمع آوري نيرو، منافقين زمين گير شدند. نيروهاي خودي در فاصله 200 متري آنان در ارتفاعات  چهارزبر ضمن تشکيل خط پدافندي با آنان درگير شده، و بعد از ظهر 4 مرداد با محاصره شهر اسلام آباد، به منظور انسداد عقبه و راه فرار، سه راه اسلام آباد –  کرند را قطع، و آن ها را محاصره کردند. نيروهاي اسلام در روز 5 مرداد عمليات  مرصاد را به رمز يا علي بن ابي طالب (ع) آغاز نمودند و طي چندين ساعت، صدها تن از منافقين را به هلاکت رسانده، و مابقي را به فرار وا داشتند. در اين عمليات، رزمندگان اسلام از قسمت سه راهي اهواز (پشت پمپ بنزين اسلام آباد) دشمن را دور زدند و تلفات زيادي به منافقين وارد کردند. در اين عمليات بيش از 2500 تن از منافقين به هلاکت رسيدند و بيش از چهارصد دستگاه خودرو، نفربر و تانک آنان منهدم شد.  
نتايج عمليات
- عقب راندن دشمن از خاک ايران اسلامي
- به هلاکت رساندن حدود 2000 نفر و به اسارت درآوردن 250 تن از نيروهاي دشمن.