بيستم بهمن ماه سالروز آغاز عمليات والفجر 8

در فاصله صدور قطعنامه 540 تا قطعنامه 582 چندين عمليات ديگر توسط نيروهاى ايران صورت گرفت كه مهمترين آنها عمليات والفجر 8 بود كه در تاريخ 20/11/64 در منطقه فاو آغاز و منجر به تصرف شهر فاو در خاك عراق و قسمتهاى ديگرى از منطقه مربوطه به وسعت 700 كيلومتر مربع گرديد.

والفجر 8، يكى از موفق ترين عمليات هاى جنگى ايران بود كه آثار نظامى، سياسى و روانى مهمى بر عراق و منطقه و حتى معادلات جهانى در قبال جنگ گذاشت. با اين عمليات ارتباط دريايى مستقيم عراق با خليج فارس ‍ قطع شد و نيروهاى ايران به بصره و مرز عراق با كويت نزديك شدند.

اثر اين عمليات آن چنان بود كه چند روز پس از آن، شوراى امنيت به درخواست عراق و ساير اعضاى گروه هفت اتحاديه عرب تشكيل جلسه داد.

جلسات شورا دو هفته به طول انجاميد و طى آن عده اى از اعضاى اتحاديه عرب و نيز دبيركل اتحاديه (شاذلى قليبى ( در سخنرانيهاى خود ايران را متجاوز خواندند و خواستار اجراى فصل هفتم منشور در مورد جمهورى اسلامى ايران شدند. ايران در بحثهاى شورا شركت نكرد ولى نظرات خود را به طور مستقيم از طريق دبير كل و بعضى از اعضاى شورا مطرح كرد.

به هر حال قعطنامه اى كه در اصل توسط گروه اتحاديه عرب پيشنهاد شده بود، با تغييراتى در عبارات و كلمات در تاريخ 24 فوريه 1986 (5/12/1364) در جلسه 2666 شورا به اتفاق آرا و به نام قطعنامه 582 تصويب گرديد.

در بند چهارم اين قعطنامه آمده بود:

 - شورا درخواست دارد كه مبادله اسراى جنگى ظرف مدت كوتاهى پس از توقف مخاصمات با همكارى كميته بين المللى صليب سرخ انجام گيرد.

براى اولين بار بود كه مساله اسراى جنگى مطرح مى شد و علت آن افزايش ‍ تعداد اسراى عراقى نسبت به تعداد اسراى ايرانى بود.

اين قعطنامه نيز همانند قعطنامه هاى قبلى جنبه توصيه داشت. فاصله زمانى صدور قطعنامه 552 تا قطعنامه 582 يك سال و هشت ماه و بيست و پنج روز و تا قطعنامه 540 دو سال و 3 ماه و 26 روز است .

در خلال اين مدت طولانى، چندين عمليات نظامى از سوى ايران صورت گرفت كه از آن ميان عمليات خيبر و والفجر 8 ، نتايج چشمگيرترى داشتند.

شوراى امنيت به فاصله دو روز پس از شروع عمليات والفجر 8 بحث خود را در مورد جنگ عراق با ايران آغاز كرد كه منجر به صدور قطعنامه 582 شد.

بدين ترتيب مى توان گفت كه عوامل مهم در تعيين زمان صدور قطعنامه582 عمليات والفجر 8 و تصرف فاو به وسيله قواى ايران بوده است. جمهورى اسلامى ايران در اظهار نظر راجع به قطعنامه 582 اعلام داشت :

آن قسمت از قطعنامه كه به كل موضوع جنگ و خاتمه خصومتها مربوط مى شود، ناقص، بى اعتبار و غير قابل اجرا است .

تا زمانى كه شورا قادر نباشد به رغم اعمال نفوذ برخى از اعضاى دائم كه بر اتخاذ مواضع يكطرفه اصرار مى ورزد مواضع عادلانه و صحيح مبتنى بر مسئوليت ادامه جنگ بر عهده شورا است .شورا عراق را در حمله به خاك ايران محكوم نكرده است. قطعنامه به لزوم حل مسالمت آميز اختلافات اشاره دارد، ولى از نقض همه جانبه اين اصل توسط عراق در هجوم به ايران ذكرى نكرده است .

در مورد كاربرد سلاح شيميايى در قطعنامه برخورد ملايم ترى از موضع گيرى قبل شورا (بيانيه آوريل 1985) شده است. شوار در مورد حمله به هواپيماى مسافربرى و تهديدات امنيت هوايى و حمله به مناطق مسكونى مى بايست موضعگيرى محكمترى مى كرد. به هر حال جمهورى اسلامى ايران آماده است در زمينه رعايت مقررات بين المللى با دبير كل سازمان ملل متحد همكارى نمايد.

عراق اعلام داشت چنانچه دولت ايران قطعنامه 582 را رسماً و بدون قيد و شرط قبول و اجرا كند، عراق نيز آماده است آن را اجرا نمايد. به اين ترتيب اين قطعنامه نيز بى اثر ماند