29 فروردين ماه روز ارتش - ارتش سنگر مردم

روز بيست و نهم فروردين از سوي امام خميني (ره) «روز ارتش» ناميده و اعلام شده است، در اين اشاره به عنوان سر فصل گفتار بخشي از پيام امام خميني را كه در سال 60 در سالروز اين مناسبت ايراد فرمودند مي‌آوريم:
«فرارسيدن روز 29 فروردين، روز ارتش شجاع و متعهد جمهوري اسلامي را به ملت و به قواي مسلح و به ارتش مجاهد تبريك مي‌گويم.
روز ارتش ، روز حماسه ملت است، روز افتخار كشور است، روز سرافرازي ارتش و ساير قواي مسلح است.
تبريك به ارتش و ملت شعار نيست، شعور و حقيقت است، حقيقتي كه در جبهه‌هاي كارزار جلوه‌گر است، حقيقتي كه صداميان و جنود ابليس آن را لمس نموده و مي‌نمايند»
گفتار را كه مقالي است در خصوص «ارتش» به مناسبت «روز ارتش» با قطعه‌اي از دعاي امام سجاد عليه السلام آغاز مي‌كنيم:
«اللهم و ايما غاز غزاهم من اهل ملتك او مجاهد جاهدهم من اتباع سنتك ليكون دينك الاعلي و حزبك الاقوي و حظك الاوفي فلقه اليسر و يعني له الامر و توله بالنحج و تخير له الاصحاب و … (1)
«ترجمه» خداوندا! آن سرباز فداكار را كه در راه تو و دين تو به روي دشمنان تو شمشير برمي‌كشد و در جهاد خويش رضاي تو و اعلاي كلمه توحيد و استقرار حزب تو مي‌جويد همواره پيروز و خرسند فرماي، سختي جنگ را بر وي آسان كن و لذت چيرگي را به كامش شيرين گردان و پشتش را هميشه قوي، گرم و استوار بدار، چنان كن كه از خزانة غيب نعمت‌هاي بي‌منتهاي تو بر وي فرو ريزد تا با فراغ خاطر در جبهه جهاد بر ضد دشمنان تو بجنگند.
خداوندا! به يك چنين سرباز نشاط دل و حرارت شوق عطا كن و از وحشت و هراس ايمنش ساز.
پروردگار من! به روز مبارزه خاطرش را از ياد زن و فرزند بپرداز تا غم فراق دلش را نشكند و عزمش را ضعيف نسازد و به جاي آن حسن نيت و ثبات عقيده در ضميرش بنشان و دور از ترس و هراس در پناه صحت و عافيت و جرأت و شهامت پرچم پيروزي را بر بالاي سرش برافراز.
پروردگار من! به سربازان ما درس تقوي و پرهيز بياموز و رأي‌شان را متين و كارشان استوار فرماي، عبادت‌شان را از فساد و ريا و خودپسندي به دور دار و بگذار كه جز به خاطر تو ننشينند و برنخيزند و جز به رضا تو فكر نكنند و سخن نگويند و در آن هنگام كه غريو مصاف، ميدان نبرد را بلرزاند سپاه دشمن را در چشم‌شان كوچك و ناچيز بنماي تا به يك حمله، روزگار بر آنان تباه سازند و اگر قلم تقدير تو فرمان شهادت‌شان را به امضاء رسانيده چنان كن كه ابتداء مزه فتح را بچشند و دشمنان تو را به ذلت اسارت و شكست دراندازند و بلاد مسلمانان را از شر اجانب ايمن بدارند و لشكر كفر را از مرز اسلام برانند»
آن چه را كه امام سجاد (ع) به زبان دعا آورده‌اند در حقيقت همان بايستگي‌ها و شايستگي‌هايي است كه نيروهاي مسلح نظام اسلامي و سربازان ارتش اسلام بايد از آن برخوردار باشند.
ارتش اگر بخواهد تا به كسب چنين خصائل، بايستگي‌ها و شايستگي‌ها بپردازد مي‌بايد كه تا در پيوند با اين عناصر و عوامل باشد.
الف: عنصر عقيده و مكتب
از آن جا كه ارتش – بر خلاف واقعيت‌هايي كه بر ارتش در جهان امروز مي‌گذرد - مسئوليت مرزباني از ارزش‌هاي اسلامي را به عهده دارد و در پيكار و نبردش زمينه سازي براي نشر فرهنگ اسلام و حاكميت ارزش‌هاي ديني را وظيفه خود مي‌داند و از سوي ديگر عامل اجراي حدود و قوانين الهي است بايد تا به سلاح مكتب مسلح شده و از بينش ديني برخوردار باشد.
اساساً هويت ارتش در اسلاميت اوست و به ويژه در جامعه‌اي اين چنين كه احساس مذهب در مردم عميقاً وجود دارد و جز سرشت آنان است.
ب: عنصر انگيزه و فرماندهي
ارتش به عنوان بخشي از امت و ارگان دفاعي حكومت اسلام تحت قيادت و فرماندهي امام است و به منظور تحقق اراده «الله» و اجراي فرامين او بايد كه همگام با مردم منطبق بر خط راستين اسلام – امام – جهت يافته و حركت كند و بر اين اساس نيروهاي مسلح در نظام اسلامي بايد تا از بينش سياسي هم برخوردار بوده و به چنين سلاحي مسلح شوند.
بايد توجه داشت به اين كه آن چه كه به ارتش قداست و اصالت مي‌بخشد، انگيزه خدايي و فرماندهي امام در آن و بر آن است چرا كه:
ـ انگيزه است كه نقش اساسي را در رشد كيفي نيروهاي مسلح، فزوني قدرت تحرك ارتش، تعيين استراتژي و چگونگي برخورد با جنگ و جامعه و نيروهاي خودي و بيگانه را بازي كرده و خط مشي مجاهدان و سلحشوران را ترسيم مي‌كند و آهنگي كه بايد بر نيروهاي مسلح حاكم باشد مشخص مي‌كند.
ـ و فرماندهي است كه انگيزه‌ها را شكوفا كرده، عشق و نفرت مي‌آفريند، حركت مي‌دهد، استراتژي را نمودار ساخته، جهت مي‌بخشد.
و اين است كه امام در ارزيابي ارتش طاغوتي و اسلامي بر روي عنصر «انگيزه» تكيه كرده و بر پايه همين اصل است كه امام به كرات فرموده كه ارتش ايران «لشكر پيامبر اسلام» و «سربازان امام زمان» و «جند الله» هستند و همواره بر اين تكيه داشته و مي‌كوشيده است كه عنصر «انگيزه» و «فرماندهي» را به توده‌هاي ارتشي و نيروهاي مسلح تزريق و تفهيم كند، آن جا كه مي‌گويد:
«تذكر من به ارتشيان و سپاه پاسداران و ژاندارمري و … اين است كه شما هم اكنون در خدمت اسلام و از «جنود الله» و محافظين كشور اسلامي مي‌باشيد» (2).
و بنابراين:
ارتش در بينش الهي و نظام اسلامي لشگر خدا است و ارتشيان سپاهيان خدا هستند، زمام امر ارتش و فرماندهي آن با خدا است و چنين است كه در اسلام «امام» فرمانده كل قوا است، وقتي ارتش خدايي شد و «امام» فرماندهي آن را بر عهده داشت ديگر ترسي از آن جهت نيست كه در صورت انحراف حكومت و رويارويي مردم با آن، ارتش در دفاع از حكومت روياروي مردم قرار گيرد.
ـ ارتش سنگر مردم است، حصن و حصار مردم است، دژ آنان است، آن گاه كه مردم مورد يورش قرار گرفته و مال و جان‌شان در معرض قتل و غارت و چپاول است، ارتش موظف است كه چون دژي محكم، پناهگاه مردم قرار گرفته و همانند سدي در دفاع از مردم، حقوق، جان و مال‌شان و تماميت ارضي كشور روياروي دشمن قرار گيرد و فرصت حمله، قتل و غارت را به آنان ندهد.
ـ ارتش زينت بخش والا و مايه زيبندگي اوست، سپاهيان اسلام بايد تا معرف سيماي امام و بيان خصائل اخلاقي و مواضع سياسي – عقيدتي او باشند، اگر سپاهيان اسلام متخلق به خلق و خوي امام نبوده و عملاً چنين نمودي نداشته باشند و در برخوردها با دشمن و در جنگ و … روش و منشي را كه در خور ارتش طاغوت و لشكر شيطان است از خود نشان دهند، ضربه‌اش بر سرباز و ارتش نيست، كه بر فرماندهي است، اين است كه سربازان اسلام، اين سلحشوران سپاه خدا، بايد تا آئينه تمام نماي امام بوده و بيش از آن كه با تكيه بر سلاح، استحكامات و مواضع نظامي دشمن را به تصرف آورند، با تكيه بر خلق و خوي امام، دل‌هاي آنان را تسخير نموده و فتح كنند و بايد تا با تخلق به اخلاق امام، امام گونه شوند و عملاً موضع‌بان امر امامت بوده و زينت وي گردند.
ـ ارتش وسيله عزت مندي و قدرمندي دين و مكتب است، سپاهيان اسلام پيش از آن كه فتح استحكامات و تسخير مواضع دشمن را منظور داشته و پيش از آن كه سركوبي دشمن مد نظرشان باشد، نشر تعاليم مكتبي و حاكميت ارزش‌هاي اسلامي را منظور داشته و مي‌دارند، بر اين اساس بايد كه سربازان اسلام خود تجسم ارزش‌هاي مكتبي و نمونه والاي تعاليم اسلامي باشند.
ـ ارتش قدرتي است در استخدام امت و حكومت تا به پشتوانه آن، راه‌هاي كشور حفظ و كنترل گردد.
راه‌ها، وسله ارتباط شهرها، استان‌ها … و كانال جريان روابط اقتصادي، سياسي كشور است، ويراني راه‌ها، اين وسيله‌هاي ارتباط و كانال عبور و مرور و نابساماني در آن عاملي است در بي‌قراري و نابساماني امر اقتصاد و سياست و مآلا زمينه ساز مرگ حيات اقتصادي و سياسي كشور است، اين چنين است كه حفظ و كنترل راه‌ها مي‌تواند نقش عظيمي در حيات مردم و زندگي سالم آنان داشته باشد و ارتش داراي اين مسئوليت بزرگ هم هست.
و اين‌ها همه ترجمه همان سخن امام علي (ع) است كه در توصيف ارتش و ارتشيان فرمود كه:
«فالجنود باذن الله حصون الرعيه وزين الولاه و عزالدين و سبل الامن و ليس تقوم الرعيه الابهم» (3)
ارتشيان – به اذن خدا – سنگرها و دژهاي مردمند، زينت بخش واليان، عزت بخش مكتب، آرام بخش راه‌ها و موجب ثبات كشورند، قوام و برپايي مردم به پشتوانه ارتش است.
وقتي ارتشي از عقيده توحيدي و فرماندهي امام برخوردار است و در پيوند با انگيزه خدايي است و رسالتش را در دفاع از ارزش‌هاي انساني و مرزهاي اسلامي و ميهني مي‌داند و در استخدام انديشه الهي و بينش ديني بيرون آمده و مي‌آيد، ديگر چون حربه‌اي خشك، بي‌جان و بي‌اراده در دست عناصر بوالهوس شهوت‌ پرست كشورگشا اجير و در اسارت نيست، آزاد است و آگاه، مي‌داند كه چه مي‌كند و براي كه و چرا مي‌كند، به خلاف واقعيتي كه بر ارتش در نظامات غير اسلامي، طاغوتي و ضد بشري گذشته و مي‌گذرد و آن اين كه در حكومت‌هايي اين چنين ارتش قدرتي وابسته به يك جناح سياسي و وسيله‌اي براي تثبيت هيئت حاكمه و سنگري در دفاع از شخص حاكم بوده و هست، و چنين است كه وقتي شورشي عليه حكومت بر پا مي‌شود و نهضتي اوج گرفته و انقلابي رخ مي‌دهد، ارتش آخرين سنگري است كه در دفاع از جناح حاكم روياروي مردم ايستادگي مي‌كند.
در چنين نظامي ايدئولوژي و نظام عقيدتي ارتش «زور» است و نظام ارزشي حاكم بر آن هم منبعث از چنين عقيدتي است و زمام كنترل آن هم در دست فردي است كه در رأس هيئت حاكمه قرار گرفته است و چنين است كه نظام فرماندهي در چنان ارتشي نظام بزرگ ارتشتاران و سپهسالاري است و ارتش مزدوري است كه وظيفه‌اش نگهباني از بزرگ ارتشتاران است و متعلقات و متعلقان او.
مشخص است كه چنين ارتشي نمي‌تواند يك نهاد متحرك، آزاد و آگاه، مسلح به بينش ديني و شعور سياسي و پايگاه اجتماعي باشد و تنها حربه‌اي است در دست بوالهوس‌هاي شهوت پرست كشورگشا و بنابراين چنين ارتشي به مفهوم واقعي كلمه مزدور است و اجير و اسير، اخلاقيات در ميان افراد و اعضاء چنين نهادي زير صفر است، عاطفه، وجدان، روح سوز و هم دردي و تعاون، شرافت و مردانگي در قاموس وجودشان معني و مفهومي ندارد چرا كه از انسانيت بريده و تهي شده‌اند.
اين واقعيتي است كه در حكومت‌هاي طاغوتي، ضد اسلامي و انساني بر ارتش‌ها گذشته و مي‌گذرد.
اما اينك كه انقلاب اسلامي همگام با همه تحولاتي كه در زواياي زندگي فردي و جمعي ما ايجاد نموده، ارتش را هم متحول كرده و نيروهاي مسلح نظام جمهوري اسلامي آن چنان شده‌اند كه امام سجاد (ع) در دعا بيان فرمودند و امام (ع) هم ارتش را بدان توصيف نمود و ما عينيت آن را اينك در سنگرهاي خون و شرف و در ميادين رزم و پيكار مي‌بينيم و مي‌يابيم.

ارتش از ديدگاه امام خميني (ره)

1 -  ملت و ارتش از هم جدايي ندارند.
«کلمات قصار- صفحه 168»
2 – ارتش از ماست و ما از ارتش.
«کلمات قصار- صفحه 168»
3 – ارتش ضامن استقلال ماست.
«کلمات قصار- صفحه 168»
4 – ارتش ما پشتوانه ملت ماست.
«کلمات قصار- صفحه 168»
5 – ارتش اساس و رکن استقلال يک کشور است.
«کلمات قصار- صفحه 168»
6 – ارتش اساس يک مملکت است ،حافظ يک مملکت است.
«کلمات قصار- صفحه 168»
7 – افتخار وآفرين بر ارتشي که در اوج تصميم جاودانه خود،حصار تعبد طاغوت را شکست.
«کلمات قصار- صفحه 168»
8 – ارتش مطمئن باشد که پايدار است.
«صحيفه نور جلد 19 صفحه 258»
9 – ما وظيفه داريم که از ارتش پشتيباني کنيم.
«صحيفه نور جلد 19 صفحه 258»
10 – بيست ونهم فروردين سالروز ارتش قهرمان و دلاور جمهوري اسلامي‌ايران، برملت رشيد ايران وبر همه ارتشيان و نيروهاي مسلح کشور مبارک باد.
«صحيفه نور جلد21  صفحه 117»

ارتش از ديدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامي

1 – ارتش در عرصه جنگ توانست جوهر اسلامي‌خود را نشان دهد.
«چشمه نور صفحه 217»
2 – ارتش جمهوري اسلامي‌ايران يک پايگاه مردمي‌است، در دلهاي مردم جا دارد.
«چشمه نور صفحه 217»
3 – انصافاً ارتش ما ، ارتش بسيار والايي است.
«حديث ولايت جلد 1 صفحه 34»
4 – من ارتش را از صميم قلب دوست دارم ، چون آن را تجربه کرده‌ام وتوانايي‌هاي او را ديده‌ام.
«حديث ولايت جلد 1 صفحه 35»
5 – امروز ارتش ما ، مجموعاً ارتش متديني است.
«حديث ولايت جلد 2 صفحه 202»
6 – امروز ارتش به معناي واقعي کلمه عزيزاست.
«حديث ولايت جلد 3 صفحه 285»