نبرد بر فراز خليج فارس
در روزهاي پاياني جنگ، کشور عراق با تحويل جديدترين نسل جنگنده هاي خود و همچنين با دراختيار گرفتن جديدترين تجهيزات زميني و موشکي، هنوز هم نتوانسته بود بر رزمندگان غيور ايران غلبه کند.
کشور بعثي عراق مدت ها بود براي از پا درآوردن مقاومت ايران دست به حملات گسترده به نفت کش ها و پايانه هاي نفتي ايران زده بود تا از اين طريق، ايران را مجبور به تسليم کند.
با توجه به اين موارد نيروي هوايي عراق با دراختيار گرفتن جنگنده هاي مدرن و نصب موشک هاي پيشرفته اگزوست (موشک هوا به سطح) بر روي آنها، اقدام به هدف قرار دادن کشتي هاي نفت کش مي نمود. هدف بعثي ها اين بود که با هدف قرار دادن اين نفت کش ها صادرات نفت ايران را مختل کند.
با توجه به تمام اين مسائل، نيروي هوايي از همان روزهاي ابتدايي، شروع به مقابله با اين تهديدات نموده بود ولي اين بار نبرد بسيار سخت شده بود. عراق روزانه با چندين سورتي پرواز بر روي خليج هميشه فارس، تهديداتي را عليه نفت کش هاي ايراني بوجود آورده بود. ولي اين پايان کار نبود. تيزپروازان نيروي هوايي با طرحي جامع، همه روزه و در تمامي ساعات شبانه روز، درحال گشت زني برروي خليج فارس بودند.
عراق پي در پي حريم هوايي ايران را نقض مي کرد
در بهمن ماه سال 1366 اين پروازها به اوج خود رسيده بود و عراق هر روز به حريم آب هاي نيلگون خليج فارس تجاوز مي کرد.
نيروي هوايي منتظر فرصتي مناسب بود تا جوابي دندان شکن به عراق بدهد و تصميم داشت درس عبرتي را بر روي خليج فارس به نيروي هوايي عراق بدهد که هرگز آن را فراموش نکند. بر همين اساس، عملياتي طراحي شد تا در هنگام حمله مزدوران عراقي، به اجرا درآيد. اين رويه ادامه داشت تا سرانجام روز نبرد فرا رسيد...
بيستم بهمن ماه سال 1366، پايگاه ششم شکاري بوشهر خلبانان تامکت (اف14) آماده نبرد بودند و در گردان پرواز حضور داشتند که ناگهان صداي زنگ آلرت (زنگي که درهنگام حمله دشمن در اتاقي به همين نام که خلبانان آماده در آن حضور دارند به صدا در مي آيد و خلبانان به سرعت آماده مقابله مي شوند) همه را به خود مي آورد. با تماس با فرماندهي آنها اعلام اسکرامبل (يعني پرواز سريع هواپيماهاي شکاري آماده، براي مقابله با دشمن) مي کنند.
کارهاي مقدماتي پرواز به سرعت هرچه تمام تر انجام مي پذيرد و دقايقي بعد خلبانان با نشستن در کابين به سرعت به پرواز در مي آيند. به محض پرواز اف 14، رادار با آنها تماس مي گيرد و فرکانس مخصوص، سمت و ارتفاع را اطلاع مي دهد.
هواپيماي اف 14 براي درگيري آماده بود
خلبانان بلافاصله آماده نبرد مي شوند. به دليل اين که به سرعت به پرواز درآمده بودند، شروع به چک کردن سيستم هاي جنگ الکترونيک، موشک ها، رادار و... مي کنند و از صحت آنها مطمئن مي شوند.
اف 14 به سمت جنوب به پرواز ادامه مي داد که از سوي رادار زميني دستوري رسيد مبني بر اين که خلبانان جست وجو را براي پيدا کردن هواپيماهاي دشمن در جنوب آغاز کنند.
دقايقي بعد کمک خلبان با دقت و جست وجويي که انجام مي دهد، موفق مي شود 6 هدف را بر روي رادار خود پيدا کند. کمک بلافاصله با رادار زميني تماس مي گيرد و سمت آنها را براي رادار اعلام مي کند که رادار نيز متخاصم بودن آنها را تاييد مي کنند.
با تاييد رادار، خلبان سرعت و ارتفاع خود را افزايش مي دهد و با حداکثر سرعت به سمت هدف ها به پيش مي رود. بعد از دقايقي رادار هواپيما جنگنده هاي دشمن را مشخص تر نشان مي دهد. آنها به صورت دو دسته سه فروندي با سرعت و از روبه رو به سمت اف 14 ايراني مي آمدند.
کار بسيار خطرناک و دشوار بود. يک فروند اف 14 به مقابله با 6 فروند هواپيماي عراقي مي رفت ولي چاره اي نبود. بايد جلوي تجاوز گرفته مي شد. خلبان بلافاصله کار را براي قفل کردن بر روي هواپيماي دشمن و شليک موشک آغاز مي کنند. با توجه به سرعت بالاي اف 14 و هواپيماهاي عراقي، آنها با سرعت به سمت همديگر مي آمدند. خلبانان فقط چند دقيقه فرصت داشتند تا تصميم بگيرند.
اولين هواپيماي دشمن منهدم مي شود
کمک خلبان روي هر کدام از هواپيماها قفل راداري مي کرد، هواپيماي دشمن با استفاده از دستگاه هاي پيشرفته جنگ الکترونيک آن را خنثي مي کرد.
فاصله ديگر خيلي نزديک شده بود و امکان استفاده از موشک هاي دوربرد فونيکس نبود. لذا بلافاصله خلبانان تصميم گرفتند از موشک هاي راداري اسپارو استفاده کنند.
با چندين بار تلاش و در فاصله بسيار کم 5/5 مايلي، با تلاش زياد سرانجام موفق مي شوند بر روي يکي از هواپيماهاي دشمن عمل قفل راداري را انجام دهند و خلبان بي درنگ موشک را به سمت هواپيماي عراقي رها مي کند. موشک راداري از زير بال رها مي شود و با سرعت به سمت هدف پيش مي رود. تنها چند ثانيه بعد يکي از هواپيماهاي دشمن منهدم مي شود و لاشه آنها به اعماق خليج فارس فرو مي رود.
دسته اول هواپيماهاي عراقي در حال فرار بودند ولي...
هواپيماهاي عراقي که شاهد سرنگوني يکي از جنگندهاي شان بودند، براي در امان ماندن از هدف قرار گرفتن، بلافاصله ارتفاع خود را کم کرده و در سطح آب شروع به پرواز مي کنند. در اين هنگام هواپيماها در نزديکي يکديگر قرار داشتند که خلبان متوجه يکي از هواپيماهاي دشمن در سمت راست خود مي شود. خلبان بي درنگ به اطلاع کمک خود رسانده که کمک نيز خلبان را متوجه سه فروند ديگر در سمت چپ مي کند. شرايط بسيار حساس بود. با کوچک ترين اشتباه احتمال هدف قرار گرفتن اف 14 وجود داشت.
لحظه نبرد تن به تن فرا رسيده بود. هواپيماهاي سمت چپ به اف 14 نزديک تر بودند و دريک لحظه هواپيماها در مقابل يکديگر قرار گرفتند. هواپيماهاي عراقي به شدت به سمت راست گردش کردند و اف 14 ايراني نيز در مقابل آنها به شدت به سمت چپ گردش نمود. در اين هنگام يکي از هواپيماهاي عراقي به طرز ناشيانه اي براي زدن اف 14 سمت گردش خود را عوض کرد و به سمت راست خودش گردش نمود، خلبانان اف 14 با ديدن اين حرکت ناشيانه، با مانوري در پشت سر او قرار گرفتند.
دسته دوم هواپيماهاي عراقي بدون اين که متوجه شوند عبور کردند
در همين موقع دسته ديگر هواپيماهاي عراقي با آرايش جنگي بدون اين که متوجه حضور اف 14 بشوند با سرعت از کنار هواپيماي ايراني عبور کردند. فاصله به قدري نزديک بود که امکان استفاده از موشک راداري اسپارو هم نبود. پس بايد اف 14 به هواپيماي دشمن نزديک تر مي شد تا بتواند با استفاده از موشک حرارتي آن را هدف قرار دهد. اين کار به سرعت انجام شد. فاصله آن قدر کم شده بود که خلبان حتي نوع هواپيما و رنگ آن را نيز مي توانست تشخيص دهد. هواپيماي عراقي يک ميراژ پيشرفته با رنگ استتار آبي بود.
هواپيماي دوم عراقي نيز به اعماق آب هاي خليج فارس مي رود
خلبان خود را آماده شليک موشک حرارتي مي کند ولي موشک رها نمي شود. خلبان دوباره شروع به چک کردن سيستم ها مي کند. در همين حين کمک نيز به شدت مراقب پشت سر بود تا در حين تعقيب و گريز هواپيماي دشمن، در پشت سر آنها قرار نگيرد. سرانجام خلبان موفق مي شود. موشک رها شده با يک جهش سريع به سمت موتور ميراژ پيش مي رود و در نهايت در داخل آن منفجر مي شود. انفجار به قدري سريع اتفاق افتاد که خلبان عراقي موفق به خروج اضطراري هم نمي شود.
هر دو خلبان از فرط شادي نداي الله اکبر سر مي دهند و با توجه به اين که در تعقيب و گريز، از مرز فاصله زيادي گرفته بودند و از طرفي با کمبود بنزين هم مواجه بودند، لذا به سرعت به سمت پايگاه حرکت مي کنند و با موفقيت در پايگاه به زمين مي نشينند.
هنوز غرق شادي بودند که دوباره به مقابله شتافتند
در پايگاه غوغايي به پا بود همه به استقبال خلبانان آمده بودند. خلبانان با اشتياق زياد در حال شرح واقعه بودند که ناگهان دوباره زنگ اسکرامبل به صدا درمي آيد. هر دو خلبان با تمام سرعت به سمت هواپيماي اف 14 آماده ديگري مي دوند و بعد از چند لحظه در دل آسمان جاي مي گيرند. بلافاصله سرعت خود را زياد مي کنند و بر روي آبهاي نيلگون خليج فارس قرار مي گيرند.
هدفي بر روي رادار مشاهده نمي شد و هواپيماي اف 14 با ديدن اين اوضاع سريعا 90 درجه گردش مي کند و با سرعت به سمت نفت کش ها حرکت مي کند. در همين حين کمک شروع به جست وجو بر روي رادار مي کند و موفق مي شود در جنوب شرقي هدف را شناسايي کند. با استعلام از رادار زميني آنها هدف را دشمن تاييد مي کند و دستور انهدام صادر مي شود. هواپيماهاي عراقي نيز به سمت نفت کش ها در حرکت بودند.
هواپيماهاي عراقي براي زدن نفت کش شيرجه رفتند
خلبان بلافاصله به سمت هواپيماهاي دشمن حرکت مي کند. در حدود 7 مايلي با خط سير نفت کش ها، کمک خلبان متوجه مي شود که دو هواپيماي دشمن در حالت شيرجه به سمت نفت کش ها هستند. خلبان بلافاصله موتورها را در حالت پس سوز قرار داده و با کم کردن ارتفاع و حداکثر سرعت، به سمت آنها مي رود.
هواپيماهاي عراقي که متوجه اف 14 ايراني شده بودند، با سرعت به سمت مخالف گردش مي کنند. آنها با اين حرکت فکر مي کردند که هواپيماي ايراني را غافلگير کرده اند ولي با توجه به سرعت بالايي که اف 14 ايراني داشت، به سرعت به سمت هواپيماي سمت راستي گردش مي کند و در کم تر از چند ثانيه هواپيماي دشمن در برد موشک حراراتي اف 14 قرار مي گيرد. ولي در همين حالت هواپيماي ديگر عراقي از فرصت استفاده کرده بود و خود را به پشت سر اف 14 ايراني رسانده بود و به خيال خود آنها اف 14 را در بين خود قرار داده بودند.
در بدترين شرايط هواپيماي سوم عراق نيز منهدم مي شود ولي خطر...
کمک خلبان بلافاصله به خلبان اطلاع مي دهد و ذکر مي کند که مواظب اين هواپيماي پشت سري هست. فقط در هنگامي که مي گويد، سريعا هواپيما را به سمت ديگر گردش دهد. هواپيماي عراقي اينک در بهترين شرايط بود تا اف 14 بتواند آن را با موشک حرارتي هدف قرار دهد. پس اولين موشک حرارتي به سمت هواپيماي دشمن شليک مي شود. هنوز موشک به هواپيماي دشمن نرسيده بود که کمک فرياد مي زند هواپيماي دشمن آماده شليک موشک است سريعا گردش کن.
خلبان نيز بلافاصله به چپ گردش مي کند و با چندين مانور زيبا باعث مي شود که هواپيماي عراقي آنها را گم کند. بعد از اطمينان از متواري شدن هواپيماي دوم عراقي، اف 14 به موقعيت قبلي بازمي گردد و لاشه سوخته ميراژ عراقي را که دقايقي قبل هدف قرار گرفته بود، مي بيند که در آب افتاده و درحال غرق شدن است.
با لطف و عنايت خداوند متعال، در کم تر از نصف روز سه فروند هواپيماي متخاصم عراقي توسط يک هواپيماي اف 14 ايراني سرنگون شد.
اين عمليات هوايي دستاوردهاي بزرگي در پي داشت
اين عمليات دستاوردهايي نيز به همره داشت:
اول اين که تا حدود يک ماه هواپيماهاي عراقي جرات حضور در خليج فارس را نداشتند و در اين فکر بودند که مبادا با حضور دوباره، چندين هواپيماي ديگر را از دست بدهند.
دوم اين عمليات هوايي باعث شده بود که بار ديگر دنيا اقتدار و توانايي نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران را ببيند و متوجه شود نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران اجازه هيچ گونه تعرضي را به بيگانه نمي دهند.
تا چندين روز پس از اين عمليات، رسانه هاي غربي درحال انعکاس اين خبر در خبرگزاري هاي خود بودند.
بدين ترتيب برگ زرين ديگري به افتخارات نيروهاي نظامي جمهوري اسلامي ايران اضافه شد.
