بازرگان شهید قرنی را از کار کنار گذاشت
مخالفتها علیه قرنی
جدیدترین مخالفتهای اولیه علیه سرلشکر قرنی ابتدا توسط سازمان چریکهای فدایی خلق صورت گرفت این سازمان در روز 25 بهمن 1357 طی اطلاعیهای انحلال ارتش را خواستار شد و مدعی شد که ارتش، باید از طریق تشکیل سازمانهای مسلح و دفاع و مقاومت تودهای به وجود آید و همافران و درجهداران و افسران جزء میهنپرستی که صفوف ارتش ضدخلقی را ترک گفته و در سنگرهای خونین علیه ارتجاع جنگیدهاند در آموزش نظامی و سازماندهی نیروهای مسلح نقش خواهند داشت.
در همین روز عدهای از همافران و درجهداران به انتخاب سپهبد مهدیون به عنوان فرمانده نیروی هوایی اعتراض کردند همچنین عدهای از افسران و همافران پایگاه هوایی بابلسر به انتصاب سپهبد مهدیون معترض شده اعلام کردند که مهدیون صلاحیت فرماندهی نیروی هوایی انقلابی ایران را ندارد.
هر چند سرلشکر قرنی سپهبد مهدیون را از کار برکنار کرد ولی ظاهراً سازمان چریکهای فدایی که توانسته بود در بخشی از نیروهای مسلح نیز نفوذ کند و چشم امید داشت تا با انحلال ارتش بتواند نبض نیروهای مسلح انقلاب و به تبع آن انقلاب را در دست گیرد. دست از خواست خود برای انحلال ارتش برنداشت و با برپایی تظاهرات در روز 28 بهمن 1357 با حضور جمعی از نیروهای نظامی هوادار خود با برپایی تظاهرات از دانشگاه شریف به سمت مقر حضور امام خمینی(ره) رفتند و با سر دادن شعارهای تند سعی در اختلال در روند تصفیه انقلابی سرلشکر قرنی کردند.
حمایت امام خمینی (ره) از ارتش و قرنی
امام خمینی (ره) در اجتماع گروهی از افراد نیروی هوائی و زمینی در پاسخ به ادعاهای افرادی چون ناصر زرافشان اعلام کردند: «من کمتر با شما دوستان مواجه بودم ما را دست استعمار از شما جدا کرده بود. آنها که میخواستند مخازن ما را ببرند؛ دوستان من بیدار باشید... دشمن در کمین هستند آنها میخواهند بین ما و شما تفرقه بیندازند. بیدار باشید و آنها را بیدار کنید و به آنها بگویید که این تفرقه انداختن برگشتن به زمان اختناق و استبداد است».
امام خمینی (ره) انحلال ارتش و تفرقه در آن را خطر انحلال و نهایتا مهار انقلاب و بازگرداندن اختناق و استبداد موردنظر خودشان هست. لذا هشدار داده و دعوت به وحدت کردند.
برکناری سپهبد قرنی از ریاست ارتش
در جریان درگیری توطئه ضدانقلابها در کردستان، سپهبد قرنی که با قاطعیت در دفاع از نظام جمهوری اسلامی برخورد کرد. این قاطعیت که بعدها کاملاً مورد تأیید سران انقلاب قرار گرفت، موجب شد که در ششم فروردین 1358 روزنامهها اعلام کنند به دستور مهندس بازرگان، نخستوزیر دولت موقت، محمدولی قرنی از کار برکنار شود و ناصر فربد جایگزین او شود.
این درحالی است که شهید قرنی بعد نوشتن استعفای خود، آن را نزد امام راحل(ره) برد؛ امام استعفای او را گرفتند و گفتند: «خیر، شما بفرمایید سرکارتان»؛ بعدها مشخص شد که مهدی بازرگان بدون هماهنگی با امام خمینی(ره) اقدام به برکناری سپهبد قرنی کرده بود.
به هرحال مهمترین علت برکناری قرنی قاطعیتی بود که وی در قبال توطئه ضدانقلابیون در کردستان از خود نشان داد. گروههای فعال سیاسی دائماً تلاش میکردند تا قاطعیت قرنی را در دفاع از نظام جمهوری اسلامی، به ویژه مبارزه با تجزیه طلبان کردستان، سرکوب و خشونت قلمداد کنند. در این زمان، از سوی گروههای مختلف سیاسی، قرنی به عنوان یکی از چهرههای نظامی حکومت شاه مطرح شده و سوابقش با بزرگنمایی و سیاهنمایی هرچه شدیدتر در بیانیهها و مطبوعات منعکس میشد.
جرم قرنی چه بود؟
بعد از برکناری شهید قرنی از ریاست ارتش انقلاب اسلامی، وی توسط گروه فرقان در سوم اردیبهشت 1358 به شهادت رسید، پس از شهادت سرلشکر قرنی امام خمینی(ره) از شهادت وی اظهار تاسف کرد و اطلاعیهای از سوی دفتر ایشان صادر شد؛ «خبر تأسفبار ترور تیمسار سرلشکر قرنی موجب تأثر آیتاللهالعظمی امام خمینی(ره) گردید معظمله دستور فرمودند تا مراتب تسلیتشان را نسبت به خانواده و نزدیکان ایشان اظهار دارند. ضمناً دیروز عصر همسر و اعضای خانواده سرلشکر قرنی به حضور امام خمینی(ره) رسیدند در این دیدار امام خمینی(ره) تأثر شدید خود را از ترور تیمسار قرنی ابراز داشت و به خانواده او تسلیت گفت».
اما امام خمینی(ره) در 25 اردیبهشت 1358 و بعد از ترور استاد شهید مرتضی مطهری، در نقد ترور این دو شخصیت چنین اظهار داشتند: «من آقای مطهری را میشناسم یک آدم به آن سلامت، ادب، انسانیت را محکوم به قتل میکنند چرا؟ آقای مطهری چه کرد؟ این بشر نیست؟ این انسان فیلسوف و عالم فقیه بشر نیست؟ جرم قرنی چه بود؟ اینها چه جرمی کرده بودند که مستحق قتل بودند؟».
یادآوریهای امام خمینی(ره) از یک نظریه قرنی
امام خمینی(ره) بعد از شهادت قرنی چندین بار اظهار نظر قرنی درباره زمان کوتاه پیروزی انقلاب اسلامی و مواجهه مردم و ارتش پرداخت و همیشه با عبارت «خدا رحمت کند قرنی را» به جمله وی استناد میکرد؛ توضیح پیروزی مردم بر ارتش در یک طراحی کودتای گسترده، اقدام کوچکی نبود که امام خمینی(ره) از آن یاد نکند و ظاهراً توضیحات سرلشکر قرنی برای امام خمینی(ره) به خاطرهای بسیار شیرین بدل شده بود چنانچه در سوم شهریور 58 میگویند: «این آخر که اینها حمله کردند و خواستند کودتا کنند و نقشه کشیدند تمام سران قوم را از بین ببرند. قرنی خدا رحمت کند او را گفت جنگ بین مردم و قوای شاه مخلوع سه ساعت و نیم طول کشید با سه ساعت و نیم مشتها به تانکها و توپها غلبه کرد».
درک این نکته که تجزیه و تحلیل قرنی در آن شرایط چقدر کارگشا و مؤثر بوده هنوز روشن نشده است اما اظهارنظر مجدد امام خمینی(ره) در 23 روز بعد بسیار در خور توجه و اهمیت است که در بیان معجزه پیروزی انقلاب در 26 شهریور ماه 58 چنین توضیح میدهند: «بعضی دیگر توطئه کودتا بود که در همان شبهای آخر که ما در تهران بودیم دیده بودند توطئه این بود که روز حکومت نظامی اعلام کنند و قوای انتظامی و تانکها را در تمام خیابانها مستقر کنند و همان شب بریزند و هر کس را که احتمال بدهند مثلا یک چیز است از بین ببرند ما هم هیچ اطلاع نداشتیم، قضایا را من حیث لا یحتسب واقع شد که گفته مثلاً «حکومت نظامی را بشکنید» مردم شکستند و آنها نتوانستند. مرحوم قرنی خدا رحمتش کند، اینجا بود به من گفت که جنگ ما بین مردم و قوای دولتی در آن شب سه ساعت و نیم بود دستهای خالی در 3 ساعت و نیم بر تانک و توپ و مسلسل غلبه کرد، این غلبه غلبه الهی بود یعنی نظر خدا بود این نظر خدا را حفظ کنید».
