ادبیات مقاومت؛ زره معنوی برای نبرد هویتی

گروه استان‌های دفاع‌پرس- «سیده معصومه حسینی»؛ اگر جنگ، جنگ «روایت‌ها» ست، پس سربازان این جنگ، شاعران و مداحانند و تسلیحات آنها، کلمات و نوحه‌هاست. رهبر انقلاب در قلب بیانات راهبردی خود، یک مفهوم کلیدی را مطرح می‌کنند: «ادبیات مقاومت». ایشان می‌فرمایند: «امروز مدّاحی یکی از پایگاه‌های ادبیّات مقاومت است.»، اما این ادبیات مقاومت دقیقاً چیست و چرا تا این حد حیاتی است؟ پاسخ در یک جمله طلایی نهفته است: «اگر یک فکری وجود داشته باشد و ادبیّات متناسب با آن فکر وجود نداشته باشد، آن فکر می‌میرد.»

پس این یادداشت، به سراغ سلاح‌سازی برای اندیشه مقاومت می‌رود.

تحلیل و تبیین:

زنده‌باد فکر مقاومت؛ نقش اکسیژن‌رسان ادبیات

رهبری رابطه «فکر» و «ادبیات» را مانند رابطه روح و بدن ترسیم می‌کنند. فکر مقاومت بدون ادبیات مقاومت، محکوم به خفگی و فراموشی است. تولید ادبیات مناسب برای اندیشهٔ مقاومت، «یک هنر بزرگی» است. مداح، با شعر و نوحه‌اش، این هنر را به منصه ظهور می‌رساند. او اکسیژن لازم برای زنده ماندن و رشد کردن اندیشه «نفی ظلم، ایستادگی و عزت» را فراهم می‌کند.

مقاومت ملی یعنی چه؟ تاب آوری در تمام جبهه‌ها

اما مقاومت فقط در میدان رزم تعریف نمی‌شود. رهبر انقلاب «مقاومت ملّی» را این‌چنین معنا می‌کنند: «یعنی تاب‌آوری در برابر هر فشاری که دشمن در یکی از جنبه‌های زندگی انسان وارد می‌آورد... فشار نظامی باشد، فشار اقتصادی باشد... فشار رسانه‌ای باشد، فشار در فضای مجازی باشد.»

وظیفه ادبیات مقاومت این است که این تاب‌آوری را در دل مردم تزریق کند. شعری که در مقابل فشار اقتصادی، امید می‌آفریند؛ نوحه‌ای که در جنگ رسانه‌ای، هویت را یادآوری می‌کند.

از شهدای جنگ سخت، تا قهرمانان جنگ نرم؛ مداحیِ یادآور

اینجا رهبر انقلاب به نمونه‌ی عینی و تاریخ ساز این ادبیات اشاره می‌کنند: «در دوران جنگ هر کدام از این شهدا پرچمی شدند برای برپا نگه داشتن ملّت ایران، [آن هم]به وسیلهٔ مدّاح‌ها... اگر آن مدّاح نبود... آن شهید فراموش می‌شد.» این، نمونه‌ی اعلای ادبیات مقاومت است: تبدیل یک رویداد (شهادت) به یک نماد ماندگار (پرچم ایستادگی). امروز هم در جنگ نرم، مداح باید قهرمانان مقاومت (از دانشمند شهید تا رزمندهٔ اقتصادی) را از فراموشی نجات دهد و به اسطورهٔ تاب‌آوری تبدیل کند.

مداحیِ زمانه شناس؛ مجلس امروز، مجلس این زمان است

یک تمایز مهم که رهبری بر آن تأکید می‌کنند، به‌روز بودن است. ایشان با تحسین مجالس بروز می‌فرمایند: «مجلس را به‌روز کرد... مجلس این زمان است.» در مقابل، «مجلس‌هایی هست که جمعیّت هست، امّا مربوط به این زمان نیست.»، ادبیات مقاومت، ادبیاتِ «اینجا و اکنون» است. باید درد‌های امروز (تحریم، جنگ روانی، تهاجم فرهنگی) را تشخیص دهد و برای آنها مرهمِ کلام بسازد. شعر دیروز، اگرچه زیباست، اما برای نبرد امروز کافی نیست.

پس ادبیات مقاومت، پلی است بین ایده ناب ایستادگی و قلب مردم. مداح، مهندس این پل است. او با کلامش، ایده‌های انتزاعی را عینی، گذشته را زنده یاب، و آینده را باورپذیر می‌کند. این ادبیات، زرهی است که ملت را در برابر تمام فشار‌ها _از جنگ سخت تا جنگ روانی_ واقف و ناقِل نگه می‌دارد.

در یادداشت بعدی، به قلب تپنده این نبرد، یعنی هیأت می‌پردازیم؛ کانونی که رهبری آن را محل «تبدیل به ارزش‌های انقلاب» و «مصون‌سازی نسل جوان» می‌دانند. «اگر فکر مقاومت بمیرد، با تن تسلیم، چه می‌کنی؟»

یادداشتی بر اساس بیانات امام خامنه‌ای در دیدار با مداحان (۲۰ آذر ۱۴۰۴)

انتهای پیام/