یادداشت/ عصمت دهقانی

مکتب حاج قاسم؛ مکتب وحدت آفرین و تمدن ساز

شهید حاج قاسم سلیمانی نمونه یک انسان کامل بود که تقوا معنویت اخلاق و سیاست را همه در کنار هم داشت و نقش بی بدیلی در نزدیک کردن مذاهب و ملل ایفا کرد.
کد خبر: ۸۰۰۷۷۲
تاریخ انتشار: ۲۷ آذر ۱۴۰۴ - ۲۱:۵۵ - 18December 2025

گروه استان‌های دفاع‌پرس عصمت دهقانی؛  تبیین راه و مکتب سردار شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی که عصاره فضایل شهدای هشت سال دفاع مقدس و مدافع حرم بود از وظایف اهل قلم و رسانه است.

مکتب حاج قاسم؛ مکتب وحدت آفرین

مکتب حاج قاسم؛ مکتبی وحدت آفرین
اگر بخواهیم از مکتب حاج قاسم بنویسیم، باید به این مسئله توجه داشته باشیم حاج قاسم تربیت شده مکتبی است که کمال انسان را در ابعاد مختلف می‌داند. او نمونه یک انسان کامل بود که تقوا معنویت اخلاق و سیاست را همه در کنار هم داشت. شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی سمبل و نماینده جمهوری اسلامی و مردم ایران برای مبارزه با تروریسم بود.
سبک و سیره مدیریتی شهید سلیمانی؛ که نشات گرفته از شخصیت اخلاقی معنوی و روحی ایشان و اطاعت بی‌چون و چرا از رهبری نظام بود، هم جبهه مقاومت و ضد استکباری را به وحدت و وفاق رساند و موفق به حفظ یک پارچگی کشور‌های عراق و سوریه و امنیت مرز‌های ایران اسلامی نمود و هم توانست جبهه دشمنان اسلام ناب و تکفیری‌های خشن و قسی القلب مجهز شده به سلاح پیشرفته را به شکست بکشاند و آمریکای فریبکار را که با ائتلاف ضد داعش به میدان حمایت از داعش و اهداف پلید آنان آمده بود، رسوا و نقشه‌های آنان را خنثی نماید.

علمداری جبهه مقاومت توسط حاج قاسم به بهترین شیوه اجرا و او موفق شد بسیجی به وسعت جهان اسلام را ایجاد کند او نه تنها چهره با عظمت ملی بلکه چهره محبوب فرا ملی بود که با مجاهدت‌های مخلصانه خود دل‌ها و قلب‌های ملت‌های منطقه را به تسخیر خود در آورده بود.
برای او شیعه و سنی بودن فرقی نداشت یرایش اتحاد و آرامش ملت‌ها مهم بود.
یکی از وجوه بارز و خصایص ممتاز شهید سلیمانی اعتماد آفرینی در بین همکاران و نیز در عرصه ملی و فراملی بود تا آنجا که در عمق جغرافیای سیاسی و نظامی جهان اسلام ماموریت او ایجاب می‌کرد بر اعتماد آفرینی و وفای به عهد و پیمان و بر آن تاکید می‌کرد. سردار دل‌ها مردم را عمیقاً باور داشت و اهل خط کشی‌های تصنعی در میان مردم نبود. بدون نگاه قومیتی، گروهی و حزبی. 
می‌دانست همین مردم اگر مورد توجه و اعتماد و خدمت قرار بگیرند بهترین پشتوانه برای نظام خواهند بود.

 واگذاری مسئولیت به افراد بدون نگاه سیاسی
 از رموز موفقیت حاج قاسم در ایجادد وحدت و وفاق ملی، شناسایی افراد توانمند و واگذری مسئولیت و تفویض اختیارات لازم به آنها و به دنبال آن حمایت سازمانی از این افراد بود. او خوب می‌دانست مدیر و فرمانده موفق کسی است که از خرد جمعی و کارِ گروهی بهره‌مند شود و اینکه مدیریت مشارکتی سبب نزدیک شدن اندیشه‌ها و دیدگاه‌های مدیران و کارکنان شده و عملکرد سازمان بهبود می‌بخشد.

انتقال دانش و تجربیات در سیره شهید سلیمانی
حاج قاسم از انتقال دانش اطلاعات و تجربیات خود به همه کسانی که در طول هشت سال دفاع مقدس با دشمن متجاوز و حامیانش جنگیدند و در سال‌های بعد از آن به تمامی مجاهدان جبهه مقاومت لحظه‌ای مسامحه و کوتاهی نکرد.
وی در بیش از سه دهه، اطلاعات دانش و تجربیات خود را در قالب خدمات مستشاری در اختیار ملت‌های مظلوم جهان قرار داد.
اولین حضور مستشاری حاج قاسم در حمایت از مسلمان اروپا و مقابله با دشمنان اسلام مربوط به جنگ بوسنی بود. بعد از آن بر دامنه فعالیت‌های او در منطقه افزوده شد و یکی از کشور‌های مهمی که به دلیل اشتراک‌های مذهبی فرهنگی و زبانی همیشه برای جمهوری اسلامی ایران حائز اهمیت بوده کشور افغانستان است؛ بنابراین شهید سلیمانی با پی بردن به این مهم و رنج و مشقت‌هایی که مسلمان افغانستانی متحمل می‌شدند به کمک رسانب به آنها اقدام کرد. از نخستین اقدامات آن شهید عزیز ایجاد گروه‌های مجاهد شیعی به نام احزاب هشت گانه بود بعد‌ها

زیر پرچم حزب وحدت اسلامی ائتلاف کردند. نکته مهم‌تر اینکه با توجه به جمعیت عمدتاً سنی مذهبی افغانستان، نیروی قدس سپاه با فرماندهی حاج قاسم به شیعیان اکتفا نکرد بلکه رابطه تنگا تنگ خود با گرو ه‌های سنی را گسترش داد.
دیری نپایید که افغانستان درگیر جنگ با داعش شد. شهید سلیمانی در این برهه نیز با انتقال تجربیات خود با جبهه مقاومت افغانستان نقش آفرینی کرد. همان زمان بود که تحت نظر حاج قاسم لشکر فاطمیون که اکثرا از جوانان شجاع و عاسق اهل بیت (ع) بودند شکل گرفت.
از جمله نقش‌های اثر گذار شهید سلیمانی در ایجاد تمدن نوین اسلامی تقویت حزب الله و گروه‌های مبارز فلسطینی بود؛ که نمود عینی آن در جنگ ۳۳ روزه حزب الله و رژیم صهیونیستی و پیروزی مبارزان فلسطینی در جنگ ۲۲ غزه علیه ارتش اسرائیل بود.
بی شک یکی از اهداف اصلی دشمنان برای سقوط سوریه قطع کردن ارتباط ایران و حزب الله لبنان بود. ولی با شکست داعش و نقش آفرینی بی‌بدیل حاج قاسم در سوریه و عراق یک حلقه مستحکم به نام حلقه مقاومت تشکیل شد و زنجیره ایران، عراق، سوریه، لبنان و فلسطین را به هم متصل کرد.
از دیگر اقدامات حاج قاسم در راستای تشکیل تمدن نوین اسلامی کمک به تشکیل نهاد نظامی- مردمی حشد الشعبی در عراق بود که بتواند آینده امنیت عراق را در مواجهه با تهاجمات بیگانگان تضمین کند.
نقش شهید سلیمانی در از بین بردن داعش در عراق و مجاهدت‌های ایشان برای همه مسئولان عراق، حشد الشعبی و مردم این کشور شناخته شده و آشنا بود. به همین دلیل شهادت سردار سلیمانی تاثیر بسیار مهمی در روابط فرهنگی و عاطفی بین دو کشور و دو ملت ایران و عراق به جای گذاشت. از سوی دیگر یک نوع ارتباط عاطفی و علاقه مندی بین سردار سلیمانی با نیرو‌های مسلح عراق در رتبه‌های مختلف وجود داشت.
یک فرمانده نظامی عملیاتی که رشته تحصیلی علوم سیاسی را در دانشگاه طی نکرده است، اما روسای جمهور و شخصیت‌های بزرگ را متقاعد می‌کند. مثلاً پوتین را که شخصیت خاصی دارد و با هر کشور و شخصیت سیاسی به راحتی ارتباط برقرار نمی‌کند، متقاعد کرد که به سوریه بیاید و در طی دوره‌ای، نقش آفرینی کند.

البته کار مستشاری حاج قاسم منحصر در مستشاری نظامی و سیاسی نیست بلکه هدف اصلی او انتقال فرهنگ انقلاب اسلامی و مقاومت به کشور‌های تحت تهاجم غرب و ایادی آن است. 
 سردار جبهه مقاومت توانست با دنبال کردن سیاست هویتی در منطقه‌ای که توسط بازیگران اروپایی و آمریکایی تکه‌پاره شده بود، نوعی انسجام اجتماعی مردمی در فراسوی مرز‌های ایران ایجاد کند که نتیجه آن افزایش نفرت روزانه نسبت به غربی‌ها و به ویژه آمریکایی‌ها حتی در سراسر دنیا بود.
به عنوان مثال، حدود دو هفته بعد از شهادت در یک کنفرانس بین‌المللی در ونزوئلا وقتی نام شهید سلیمانی به میان آمد میهمانان از ۵۱ کشور دنیا ایستاده او را تشویق کردند؛ که این خود از نشانه‌های تقریب مذاهب و ملت‌ها است.
دو سال بعدتر، اقدام یک افسر هندی در آتش زدن تصویر شهید سلیمانی در منطقه‌ی مگام باعث تظاهرات گسترده مردم کشمیر و بستن مغازه‌ها شد و اعتراضات به حدی گسترده شد که افسر هندی از مردم عذرخواهی کرد و دستور داد عکس‌هایی از سردار سلیمانی و رهبر انقلاب در شهر نصب شوند.
یا وقتی که داعش به دروازه‌های اربیل رسیده بود و بیم آن می‌رفت که شهر عنقریب اشغال شود بارزانی با آمریکایی ها، ترکیه، انگلیس و حتی عربستان تماس می‌گیرد و همه این کشور‌ها دست رد بر سینه اش می‌زنند ولی وقتی با مقاممات ایرانی صحبت می‌کنند و آنها شماره تماس حاج قاسم را به او می‌دهند و او با حاج قاسم تناس می‌گیرد و حاج قاسم تا بعد از نماز صبح روز بعد به همراه ۵۰ نفر خودش را به اربیل می‌رساند و ورق بر می‌گردد.
 نتیجه 
نقش بی‌بدیل سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی در معرفی فرهنگ جهاد و مقاومت و بیداری اسلامی در اقصی نقاط جهان و همچنین ایجاد وحدت و همبستگی و انسجام میان گروه‌های جهادی و ملت‌های ستم دیده، بر کسی پوشیده نیست. حاج قاسم برای ایجاد تمدن نوین اسلامی سر از پا نمی‌شناخت روز و شب برایش فرقی نداشت و جان شیرین خود را در این راه از دست داد.
 از جمله اقدامات مهم سردار سلیمانی علاوه بر احیای هویت اسلامی-ایرانی ایجاد امیدواری و چشم‌انداز برای تشکیل یک هویت فراملی، فرامذهبی و فرامنطقه‌ای در جبهه جهانی مقاومت برای تغییر نظم جهانی و حرکت به سوی یک نظم نوین بود.

باید به خاطر داشت که سردار سلیمانی‌ها که خون خود را برای اعتلای اسلام و عزت و سربلندی نه تنها مسلمانان بلکه تمام آزادیخواهان جهان اهدا کردند بیش از هر چیزی به تدبیر و دانش ما نیازمند هستند و باید بدون هیچ تردید و ابهامی از سیره و مکتب آنها الهام گرفت و راه عزتمند آنها را دنبال کرد و کشتی انقلاب و ملت‌های زجر کشیده را به ساحل آرامش و امنیت رساند.

انتهای پیام/

 

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار