نگاه مناسبتی به حاج قاسم باعث اشباع مخاطب می‌شود

«عباس وهاج» کارگردان مجموعه مستند ۱۶ قسمتی «سرباز ۶۳ ساله» در گفت‌وگو با خبرنگار دفاع‌پرس، با اشاره به ابعاد شخصیتی و تاریخی شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی اظهار داشت: حاج قاسم صرفاً یک فرمانده نظامی یا یک چهره تاریخی نیست، بلکه یک جریان زنده و اثرگذار است که آثار آن نه‌تنها در ایران بلکه در منطقه غرب آسیا و حتی در معادلات جهانی همچنان ادامه دارد.

این مستندساز با بیان اینکه هر مقطع از زندگی حاج قاسم واجد شگفتی و اثرگذاری خاص خود است، افزود: بذری که حاج قاسم در حوزه مقاومت کاشت، در طول سال‌ها آبیاری شد و از یک نهال ظریف به درختی تنومند تبدیل شد؛ درختی که امروز معادلات استکبار جهانی و رژیم صهیونیستی را به چالش کشیده و جبهه مقاومت را از فلسطین تا سایر نقاط منطقه بیدار کرده است.

وی ادامه داد: به اعتقاد من، این جریان تا زمانی که به اهداف خود نرسد، متوقف نخواهد شد. همان‌طور که در حوزه‌های فرهنگی نیز شاهد استمرار نام و راه حاج قاسم هستیم؛ از کنگره‌های شهدا که با نقش‌آفرینی ایشان پایه‌گذاری شد تا بازسازی عتبات عالیات که یکی از اقدامات ماندگار او به شمار می‌رود. این‌ها ریشه‌هایی هستند که اجازه نمی‌دهند نام حاج قاسم به حاشیه برود.

وهاج با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه دفاع مقدس یک مقطع تاریخی محدود نیست، تصریح کرد: حاج قاسم بخشی جدایی‌ناپذیر از مکتب دفاع مقدس است. او فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله بود و تا زمانی که این مکتب زنده است، شخصیت‌هایی مانند حاج قاسم نیز زنده و اثرگذار باقی می‌مانند.

کارگردان «سرباز ۶۳ ساله» در پاسخ به این پرسش که آیا تولید آثار متعدد درباره حاج قاسم باعث ایجاد ترس یا محدودیت برای ورود به این سوژه نمی‌شود، گفت: من شخصاً چنین ترسی را احساس نکردم. شخصیت حاج قاسم آن‌قدر عمیق و چندلایه است که هر بخش از زندگی او می‌تواند موضوع یک اثر مستقل باشد. آثار قبلی نه‌تنها مانع نیستند بلکه به پژوهش و جامع‌نگری کمک می‌کنند.

وی درباره ساختار این مجموعه مستند توضیح داد: «سرباز ۶۳ ساله» بر اساس یک تایم‌لاین مشخص طراحی شده است؛ از کودکی حاج قاسم آغاز می‌شود و تا پس از شهادت ایشان و حتی تحولات اخیر مانند طوفان‌الاقصی ادامه پیدا می‌کند. در قسمت‌های ابتدایی به خانواده، جغرافیای زیست و شکل‌گیری شخصیت ایشان پرداخته می‌شود، سپس ورود به انقلاب اسلامی، حضور در سپاه، دفاع مقدس و فرماندهی لشکر ثارالله روایت می‌شود.

وهاج افزود: بخش مهمی از مستند به نقش حاج قاسم در جنوب شرق کشور و فرماندهی قرارگاه قدس اختصاص دارد؛ دوره‌ای حساس که پس از جنگ تحمیلی، کشور با ناامنی‌ها و چالش‌های پیچیده‌ای مواجه بود. پس از آن نیز فرماندهی نیروی قدس سپاه و نقش‌آفرینی ایشان در کشورهای مختلف از عراق و سوریه تا لبنان، یمن، افغانستان و حتی آمریکای لاتین بررسی می‌شود.

وی با اشاره به یکی از وجوه کمتر گفته‌شده شخصیت شهید سلیمانی اظهار کرد: یکی از نکات جذاب برای من، صداقت حاج قاسم در روایت زندگی خودش بود. او حتی درباره گرایش اولیه‌اش به حکومت پهلوی در نوشته‌های شخصی‌اش سانسور نکرده است. این مسئله نشان می‌دهد که یک جوان چگونه با تحقیق و آگاهی، مسیر خود را تشخیص می‌دهد و یک تغییر ۱۸۰ درجه‌ای در جهت حق انجام می‌دهد.

این مستندساز ادامه داد: حاج قاسم فقط یک فرمانده نظامی نبود؛ او شخصیتی فرهنگی، اجتماعی و حتی دیپلماتیک داشت. نوع برخوردش با مردم، روستاییان، خانواده شهدا و نگاهش به مسائل اجتماعی، او را به شخصیتی جامع‌الابعاد تبدیل کرده بود و ما تلاش کردیم این ابعاد را در مستند لحاظ کنیم.

وهاج درباره تجربه شخصی خود از پژوهش این اثر گفت: ما سال‌ها در حوزه مقاومت فعالیت کرده‌ایم و حاج قاسم را می‌شناختیم، اما در جریان پژوهش این مستند، بارها شگفت‌زده شدیم؛ از رد پای ایشان در اتفاقاتی که کمتر گفته شده تا نقش‌آفرینی‌هایی که شاید برای مخاطب تازگی داشته باشد.

وی با تأکید بر لزوم پرداخت مستمر به شخصیت شهید سلیمانی خاطرنشان کرد: محدود کردن حاج قاسم به ایام سالگرد، باعث اشباع مخاطب می‌شود. این شخصیت ظرفیت پرداخت در تمام طول سال را دارد. مستند، سینما و آثار نمایشی می‌توانند به شناخت عمیق‌تر کمک کنند، اما هنوز در حوزه فیلمنامه‌نویسی و روایت سینمایی از شخصیت‌های معاصر دفاع مقدس، نیاز به کار و همت جدی‌تری داریم.

انتهای پیام/ 121