مهریه و جهزیه حضرت زهرا (س) یک مبنا و الگو است

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس؛ خانواده مهمترین رکن جامعه در هر کشوری است که بدون آن نه تنها جامعه‌ای وجود ندارد که اساس یک کشور نیز از میان می‌رود؛ بنابراین هر چقدر خانواده دارای ثبات و استحکام بیشتری باشد کشوری که آن خانواده را در بطن خود دارد مقتدرتر خواهد بود. حفظ همه ارزش‌های ملی و دینی وابستگی تام و تمامی به حفظ خانواده دارد چرا که انتقال ارزش‌ها از یک نسل به نسل بعدی در درون خانواده باید اتفاق بیافتد، در کشور ما بر خلاف اغلب کشور‌های غربی که اصالت را در فردیت شهروندان آن می‌بینند، اصالت با خانواده است و هنوز آدم‌ها هویت خود را از خانواده خود می‌گیرند. مهمتر این که با وجود نقش مهم و موثر پدر در خانواده این مادر است که رسالت تربیت و در حقیقت انتقال ارزش‌ها به فرزندان و حفظ میراث معنوی جامعه را بر عهده دارند. 

متاسفانه این مولفه مهم یعنی مادران، زنان و دختران جامعه بیش از هر مولفه دیگری آماج هجمه فرهنگی غرب قرار دارد تا جایی که فرماندهان جنگ فرهنگی غرب علیه ایران این نکته را که اگر زن و در وهله بعد خانواده را تضعیف کنیم سیطره بر ایران اسلامی سهل‌تر خواهد بود. بنابر اهمیت این موضوع حیاتی نقش زن و خانواده را در منظومه فکری امام خامنه‌ای را بررسی کرده‌ایم که قسمت هفتم آن را در ادامه می‌خوانید:

مهریه و جهیزیه سنگین؛ کار جهال در زمان پیامبر (ص)

خیال نکنید آن وقت‌ها مهریه زیاد و سنگین یا جهیزیه زیاد سرشان نمی‌شد. چرا آن وقت‌ها هم بعضى، از این بى عقلی‌ها مثل همین بى‌عقلى‌هاى زمان ما را داشتند درست مثل همین بى‌عقلی‌هایى که امروز بعضی‌ها دارند. این کارهاى مبالغه‌آمیز این‌طورى اصلا کار جُهّال است. اسلام آمد همه اینها را به هم ریخت. نه اینکه پیامبر (ص) بلد نبودند بگویند دختر من هزار شتر سرخ موى با فلان شرایط باید مهریه‌اش باشد. چرا می‌شد؛ منتها اسلام همه را به هم ریخت. 

تقدس‌زدایى از ازدواج با مهریه‌هاى سنگین

ازدواج یک جنبه قدسى دارد؛ این جنبه قدسى را نباید از آن گرفت. گرفتن جنبه قدسى به همین کارهاى زشتى است که متأسفانه در جامعه ما رایج شده. این مهریه‌هاى سنگین به خیال اینکه می‌تواند پشتوانه حفظ خانواده و حفظ زوجیت باشد، تعیین می‌شود؛ در حالى که این‌جور نیست. حداکثر این است که شوهر از دادن امتناع می‌کند، می‌برندش زندان؛ یک سال، دو سال زندان می‌ماند. در این اقدام، به زن چیزى نمی‌رسد؛ او بهره‌اى نمی‌برد، جز اینکه کانون خانواده‌اش هم متلاشى می‌شود. اینکه در اسلام از حضرت امام حسین (ع) نقل شده که فرمود ما دختران‌مان و خواهران‌مان و همسران‌مان را جز با مهرالسّنه عقد نکردیم، به خاطر این است؛ والا می‌توانستند. 

نسخ مهریه سنگین دوران جاهلیت

مهریه سنگین مال دوران جاهلیت است. پیامبر اکرم آن را منسوخ کرد. پیامبر (ص) از یک خانواده اعیانى است. خانواده پیغمبر (ص)، تقریباً اعیانی‌ترین خانواده قریش بودند. خود ایشان هم که رئیس و رهبر این جامعه است. چه اشکالى داشت دختر به آن خوبى که بهترین دختران عالم است و خداى متعال او را «سیّدة النساء العالمین» قرار داد «من الاولین و الآخرین» با بهترین پسرهاى عالم که مولاى متقیان است می‌خواهند ازدواج کنند، مهریه ایشان زیاد باشد؟ چرا ایشان آمدند و این مهریه کم را قرار دادند که اسمش «مَهْرَ السُّنّة» است. 

تقید به مهرالسنه؛ عمل نمادین براى رفع مشکلات

من گمان می‌کنم اینکه در جهیزیه حضرت زهرا اینقدر سادگى رعایت شد و در مهریه ایشان و همه اهل بیت پیامبر (ص) به آن مهر کم، «مهرالسنة» مقید بودند، درحالى که همه قبول داشتند که بیش از «مهرالسنة» هم جایز است، اما این حد را حفظ کردند؛ این یک جنبه نمادین داشت. براى اینکه بین مردم مبنا و پایه‌اى باشد براى عمل به آن، تا دچار این مشکلاتى که بر اثر زیاده‌روی‌ها پیش مى‌آید، نشوند. 

کم قرار دادن مهریه؛ یک عمل نمادین براى اندیشیدن به یکدیگر

این کم کردن مهریه نه براى خاطر این است که اگر مهریه زیاد باشد عقد باطل است یا بد است نه، از باب اینکه این یک عمل سمبلیک است، وقتى مهریه را کم قرار دادند این معنایش این است که اینها بیشتر از همه چیز به یکدیگر مى‌اندیشند، به خودشان فکر می‌کنند نه به چیزهاى زیادى، به جهیزیه هم، لابد خیلى اهمیت نمی‌دهند. 

مهریه بالا؛ تنزل معامله انسانى به حد کالا و بى‌احترامى به دختر

هیچ پولى، هیچ ثروتى، معادل یک انسان نمی‌شود، نه هیچ مهریه‌اى می‌تواند قیمت سرانگشت یک زنِ مسلمان باشد و نه هیچ درآمدى براى یک مرد یا زن می‌تواند معادل با شخصیت او باشد. کسانى که مهریه‌هاى دخترشان را براى احترام به دخترشان بالا می‌برند، اشتباه می‌کنند. این احترام نیست. این بى‌احترامى است. براى اینکه با بالا بردن مهریه، شما جنس این معامله انسانى را، یعنى یکى از دو جنس معامله انسانى را، چون هر دو در مقابل هم هستند تنزل می‌دهید به حد یک کالا و یک متاع. این مهریه یک سنت اسلامى و الهى است. براى این نیست که در مقابل این موجود شریفِ عزیزِ انسانى، انسان بخواهد یک چیزى بدهد. 

منبع: «زن و خانواده بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای» به کوشش امیرحسین بانکی پورفرد/ ناشر موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفترحفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای

انتهای پیام/ 161