سند / گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲

تصاویر گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲ به همراه متن پیاده سازی شده منتشر می‌شود.
کد خبر: ۸۰۸۰۴۶
تاریخ انتشار: ۱۶ تير ۱۴۰۵ - ۱۶:۲۶ - 07July 2026

گروه ساجد دفاع‌پرس؛

ستاد تبلیغات جنگ

به مناسبت روز انقلاب اسلامی عراق در هفته

سومین سالگرد جنگ تحمیلی

۱۳۶۲/۷/۳

نگاهی به زندگی اسرای عراقی در ایران و اسرای قهرمان ایرانی در عراق

تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه

رژیم وابسته عراق در تاریخ ۲۱ شهریور ماه ۱۳۵۹ به هدف نابودی انقلاب اسلامی ایران تجاوز وسیع و گسترده‌ای را به جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد. در مدت زمانی نه چندان بلند، غیور مردان سپاه اسلام، دشمن متجاوز را که شهر‌ها و روستا‌های زیادی از ایران را اشغال کرده بود، با خفت و خواری به عقب راندند و ضمن به هلاکت رساندن ده‌ها هزار تن از قوای فریب خورده ارتش بعث عراق، ده‌ها هزار تن از آنان را نیز به اسارت خود در آوردند. یکی از برکات جنگ تحمیلی عراق به ایران که شامل حال برادران عراقی نیز شده است رهائی هزاران افسر، درجه‌دار و سرباز عراقی از ستم و جور حزب بعث عراق بشمار می‌آید.

 جمهوری اسلامی ایران با تعهد به اصول و احکام عالیه قرآن مجید و اسلام عزیز و رهنمود‌های رهبرانقلاب اسلامی شرایط زندگی خوب و مطلوبی را برای ده‌ها هزار تن از پرسنل ارتش رژیم عراق که بعنوان اسیر در ایران میهمان جمهوری اسلامی هستند فراهم کرده است. ایران اسلامی بر اساس تاکید قرآن کریم که می‌فرماید "اوفوا بالعهد" کلیه قوانین و مقرراتی را که توسط مجامع بین‌المللی از جمله قرارداد ژنو برای رفاه حال اسراء تصویب شده به منزله یک قانون داخلی دانسته و این قوانین را که در مواردی نیز ناقص‌اند تکمیل کرده، بطور کامل بر اساس حقوق اسلامی به مرحله اجرا گذاشته است، به نحوی که اسرای عراقی خود را اسیر نمی‌دانند بلکه میهمان جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌دارند. در این جزوه اسارت سربازان عراقی از جبهه‌های جنگ تا استقرار در اردوگاه‌ها و سپس ادامه زندگی و نیز وضعیت اسفبار رزمندگان قهرمان اسلام که در اسارت بعثیون حاکم بر بغداد هستند به طور اجمال مورد بررسی قرار گرفته است.

اقدامات اولیه پس از اسارت

پرسنل ارتش بعث عراق که اکثرا بر ویرانه‌های شهرهایی، چون خرمشهر و هویزه، مهران، موسیان، سومار، شوش، عین خوش و.... به اسارت گرفته شده‌اند در سریعترین زمان ممکن و با راحت‌ترین وسیله نقلیه از مناطق عملیاتی به پشت جبهه منتقل و در اردوگاه‌های موقت اسکان داده می‌شوند.

رفتار کاملا اسلامی رزمندگان اسلام با اسرا که ملهم از تعالیم آسمانی اسلام است در همان ابتدا اعجاب ارتشیان عراق را که در نتیجه تبلیغات دشمنان انقلاب اسلامی و امپریالیزم خبری، تصویر دیگری از آن را در ذهن خود داشتند می‌انگیزاند. اسرا سپس در اولین فرصت با قطار و اتوبوس و حتی گاه با هواپیما برای اسکان به اردوگاه‌های طریق القدس که محل نگهداری اسرا است و اغلب در سربازخانه‌ها قرار دارند و معمولا در نقاط خوش آب و هوای کشور نظیر بندر انزلی، کهریزک، گرگان، بجنورد، مشهد و تهران بر پا شده است، انتقال داده می‌شوند. اسرای مجروح عراقی نیز در جبهه‌های نبرد سریعا پس از انجام فوریت‌های پزشکی در بیمارستان‌های پشت جبهه با هواپیما جهت ادامه مداوا به بیمارستان‌های تهران اعزام می‌شوند. بار‌ها اتفاق افتاده است که یک اسیر عراقی که صبح در جبهه‌های جنگ مجروح شده عصر همان روز یا صبح روز بعد در یکی از مجهزترین بیمارستان‌های تهران بستری شده است.

زندگی اسرا در اردوگاه‌های طریق‌القدس

کلیه اردوگاه‌های محل نگهداری اسرای عراقی از امکانات رفاهی برخوردارند. اردوگاه‌ها مجهز به وسائل گرمائی و سرمائی، لوله‌کشی، آب و برق و آسایشگاه‌های مجهز، دارای تخت خواب، تشک، پتو، ملحفه، و بالش هستند.

اسرای عراقی در اردوگاه‌های طریق‌القدس هرگز احساس اسیر بودن، بطالت و پوچی نمی‌کنند، زیرا مسئولان جمهوری اسلامی علاوه بر رفتار کاملا اسلامی، کلیه امکانات و تسهیلاتی که یک انسان عادی برای زندگی روزمره نیاز دارد، برای آنان فراهم آورده‌اند. غذای اسرای عراقی دقیقا بدون تغییر در کیفیت و کمیت آن همان غذائی است که ریاست ستاد مشترک ارتش و پرسنل ارتش جمهوری اسلامی ایران و برادران سپاهی در اردوگاه‌های نظامی صرف می‌کنند؛ و به علت اینکه برنامه غذایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بصورتی تنظیم شده که مقدار کالری و انرژی لازم را برای یک فرد فعال و پرکار را در بر داشته باشد.

عموما اسرای عراقی با اضافه شدن وزن رو‌به‌رو شده‌اند. همچنین دسر لازم پس از هر غذا از جمله میوه، کمپوت و شیرینی به اسرا داده می‌شود. اصولا شرایط زندگی اسرای عراقی با شرایط زیست یک سرباز ارتش جمهوری اسلامی ایران هیچگونه تفاوتی ندارد، بلکه در مواردی از شرایط یک سرباز ارتش جمهوری اسلامی بهتر است.

خدمات درمانی و بهداشتی اسرا

خدمات بهداشتی و درمانی که به اسرای عراقی ارائه می‌شود هیچگونه فرقی با خدماتی که در اختیار یک شهروند تهرانی قرار می‌گیرد ندارد، به نحوی که بیماری‌های مزمن برخی از اسرا مانند بیماری‌های قلبی، دیابتی، جذامی، سرطانی، فتق و کلیوی و سل که قبل از اسارت مبتلا به آن بوده‌اند در بیمارستان‌های مجهز ایران مداوا و درمان شده است. نحوه ارائه این خدمات به گونه‌ایست که در بیمارستان خانواده در تهران اعجاب کلیه بازدیدکنندگان داخلی و خارجی را برانگیخت و مهمتر آنکه مسئولین بیمارستان‌های کشورمان اغلب اسرا را بدین لحاظ که بستگانی در اینجا ندارند بیشتر از رزمندگان مجروح ایرانی مورد توجه و پرستاری قرار می‌دهند.

اقدامات آموزشی و فرهنگی

از دیگر اقداماتی که در اردوگاه‌های طریق‌القدس برای راحتی و آسایش بیشتر اسرای عراقی انجام می‌گیرد، توجه به امر سوادآموزی است. تعداد بسیار زیادی از اسرای بی‌سواد عراقی در ایران خواندن و نوشتن را آموخته و قادرند با خط خود برای خانواده‌هایشان نامه بنویسند و نامه‌های آنان را بخوانند.

ایجاد کتابخانه به منظور قادر کردن اسرا به مطالعه کتب و نشریات مذهبی سیاسی، علمی و فرهنگی و بالا بردن سطح آگاهی و دانش آنها و آشنایی به تعالیم عالیه مکتب انسان‌ساز اسلام از جمله دیگر اقدامات آموزشی است.

دایر کردن کلاس‌های آموزشی در زمینه‌های مختلف عقیدتی، سیاسی، فلسفی توسط خود اسرا همچنین فعالیت‌های هنری از قبیل تشکیل واحد تئاتر و نمایش، گروه سرود، اجرای نمایشنامه‌ها و سرود، تهیه پوستر، نقاشی و عکس از شهدای انقلاب اسلامی ایران و عراق و همچنین تهیه کاریکاتور از صدام و بعثیون عراق، تدوین دیوان شعر در زمینه‌های انقلاب اسلامی و جنگ نیز اقدامات آموزشی و فرهنگی را شامل می‌شود.

 اسرای عراقی مستقر در اردوگاه‌های طریق‌القدس ماهانه نشریاتی را به نام‌های طریق الهدی، طریق القدس و ... به زبان عربی تهیه و توسط مسئولین اردوگاه‌ها به چاپ می‌رسد.

 اسرای شیعه و سنی صبح - ظهر - عصر و مغرب و عشاء در صفوفی متحد هر روزه نماز جماعت را در اردوگاه‌ها به جای می‌آورند.

همچنین اسرا از آزادی کامل مذهبی برخوردارند و اقلیت‌های مذهبی مسیحی، صائبی، یزیدی و ... با آزادی و فراغ بال کامل در کنار اسرای مسلمان زندگی می‌کنند و در مناسبت‌های مختلف شرایط لازم برای انجام مراسم مذهبی آنان توسط مسئولین اردوگاه‌ها فراهم می‌شود. در فضای وسیع و سرسبز اردوگاه‌ها امکانات لازم ورزشی از قبیل فوتبال، والیبال، بسکتبال و میز‌های پینگ پونگ برای استفاده اسرا ایجاد شده است.

وضع مادی اسرا

بر اساس قرارداد ژنو به هر سرباز اسیر ماهانه معادل ۸ فرانک سوئیسی به هر درجه دار ۱۲ فرانک، به هر افسر جز ۵۰ فرانک و به هر افسر ارشد ۶۰ فرانک باید حقوق داده شود. در این رابطه به علت اینکه قریب ۸۰ درصد اسرای عراقی در ایران را سرباز و ۱۷/۵ درصد آنها را درجه داران تشکیل می‌دهند و این اکثریت قاطع با حقوق ماهانه اندک خود، گاه در تامین سیگار مصرفی روزانه خود با اشکالاتی رو‌به‌رو بودند؛ جمهوری اسلامی ایران در یک اقدام مفید و بطور یک جانبه اقدام به افزایش حقوق آنان کرد و برای هر یک از اسرا ماهانه ۲۰ فرانک حقوق تعیین نمود که ده فرانک آن بطور نقدی و بقیه به صورت سیگار به آنان داده می‌شود و بدین ترتیب با تحمل هزینه بیشتر نیاز اکثریت قریب به اتفاق اسرا را برآورده نمود.

ملاقات با خانواده‌ها - زیارت و فعالیت‌های ورزشی

برخی از اسرای عراقی که ادعای آنان در مورد پناهندگی برای مسئولین جمهوری اسلامی ایران به ثبوت رسید آزاد شدند و هم اکنون در کنار برادران رانده شده از عراق و در ایران زندگی می‌کنند و برخی از اسرا نیز موفق شده‌اند. با افراد خانواده خود که در ایران هستند ملاقات کنند.

اسرای عراقی به دلخواه خود و داوطلبانه می‌توانند در مراسم و آئین‌های مذهبی، سیاسی مانند مراسم پرشکوه نماز جمعه، و همچنین مسابقات ورزشی شرکت کنند. تاکنون برخی از آنان نیز توسط مسئولین ایرانی به زیارت مرقد مطهر هشتمین پیشوای شیعیان جهان امام رضا (ع) و حضرت معصومه (ع) مشرف شده‌اند.

اقدامات بین‌المللی

در ۱۲ دی ماه سال ۱۳۶۵ نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران در یک اقدام بشردوستانه که اعجاب جهانیان را برانگیخت اعلام کرد؛ دولت جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد بطور یکجانبه از خانواده‌های اسرای عراقی برای ملاقات با فرزندانشان در ایران پذیرایی بعمل آورد و کلیه مخارج آن را نیز تامین می‌کند. پس از چندی مقرر شد که این اقدام دو طرفه باشد و خانواده‌های اسرای ایرانی و عراقی برای ملاقات با فرزندان خود به دو کشور ایران و عراق سفر کنند. پس از این اعلام، جمهوری اسلامی ایران کلیه مساعی خود را برای انجام این طرح بکار گرفت و یک کمیته بلند پایه را تحت عنوان کمیته پذیرش و نظارت بر اعزام خانواده‌های اسرا، مسئول اجرای آن کرد و این کمیته نیز دست به اقدامات بین المللی فراوانی زد لیکن همانگونه که ناظران مسائل اسلامی و خاورمیانه پیش‌بینی می‌کردند رژیم صدام که در هراس بود؛ خانواده‌های اسرای عراقی پس از مشاهده زندگی خوب و مرفه فرزندان خود بیش از پیش به ماهیت پلید صدام پی ببرند و به ایران پناهنده شوند، با کارشکنی‌های متعدد و بالاخره با مخالفت عملی انجام این طرح ابتکاری را با شکست مواجه کرد.

علاوه براین تاکنون نمایندگان صلیب سرخ جهانی بار‌ها و بار‌ها از کمپ‌های محل نگهداری اسرای عراقی بازدید کرده‌اند و بر این مطلب که ایران اقدامات لازم رفاهی را برای اسرا فراهم آورده است صحه گذاشته‌اند لکن به علت اینکه برخی از نمایندگان صلیب سرخ در جهت ایجاد اغتشاش در اردوگاه‌ها و تحریک برخی از اسرا دست به اقداماتی زده بودند جمهوری اسلامی ایران به رغم میل باطنی خود مجبور شد یکی از نمایندگان صلیب سرخ را که در این جهت تلاش می‌کرد از ایران اخراج کند و خطر تبلیغات مخالف این اقدام قاطع را که از سوی امپریالیزم خبری انتظار می‌رفت پذیرفت. به هر حال اسرای عراقی می‌توانند با آزادی کامل توسط نامه با خانواده‌های خود ارتباط داشته باشند و از وضع زندگی و سلامتی خود آنان را مطلع سازند.

دگرگونی اخلاقی و عقیدتی اسرا پس از آشنایی با اسلام و پذیرایی در ایران در اثر رفتار انسانی اسلامی و محبت‌آمیز رزمندگان اسلام و مسئولین جمهوری اسلامی ایران با اسرای عراقی و مشاهده و تطابق این اعمال با دستورات قرآن اکثریت اسرای عراقی که زمینه‌های درک اسلام در نهاد آنها وجود دارد از کردار و اعمال گذشته خود نادم، و به اسلام اصیل روی آورده‌اند و برای جبران گذشته سیاه خود و ادای دین به اسلام و مسلمین موکدا اصرار دارند به جبهه‌های جنگ تحمیلی اعزام شوند تا در برابر عوامل متجاوز بعث و فرماندهان عراقی نبرد کنند؛ لکن جمهوری اسلامی ایران بنابر مصالحی تاکنون با این درخواست مکرر مخالفت کرده است.

از سوئی گروهی از اسرای مسیحی و دیگر ادیان به علت تحت تاثیر قرار گرفتن از چگونگی رفتار اسلامی و ادله و استدلال‌های محکم مسئولین عقیدتی، سیاسی و مقامات اردوگاه‌ها با میل و رغبت تمام به دین مبین اسلام مشرف شده‌اند.

هزاران اسیر عراقی مایل نیستند تا هنگامی که صدام بر مسند زور و جور بر ملت مسلمان عراق ستم روا می‌دارد به عراق باز گرداند. اسرای عراقی هم اکنون در انتظار روزی هستند که حکومت حقه اسلامی همچون ایران در عراق بر پا شود و آنان به کشور خود بازگشته و در خدمت به اسلام و مسلمین تمام هم خود را به کار گیرند. ان‌شاالله

نگاهی به وضعیت اسف بار اسرای قهرمان ایرانی در عراق

بر اساس آنچه که صلیب سرخ جهانی تا یک سال پیش اقدام به ثبت نام اسرای ایرانی در عراق کرده است ۷۵۰۰ رزمنده ایرانی و پیرمردان، پیرزنان و کودکانی که در جریان اشغال شهر‌ها و روستا‌های ایران توسط متجاوزین بعثی به اسارت برده شده‌اند در عراق هستند.

متجاوزین عراقی تا کنون عده زیادی از رزمندگان اسلام را که سالم و زخمی در جبهه‌های جنگ به اسارت گرفته‌اند بر خلاف کلیه قوانین بین المللی در همان مناطق عملیاتی به شهادت رسانده‌اند و حتی یکبار صلیب سرخ جهانی اعلام کرد، که این مسئله باعث تعجب ماست که چرا تعداد اسرای مجروح ایرانی بسیار اندک است. دلاوران اسیر ایرانی در عراق در بدترین شرایط ممکن و تحت فشار‌های جانکاهی نگهداری می‌شوند. اردوگاه‌هایی که آنان در آنجا بسر می‌برند فاقد کمترین امکانات رفاهی است. اردوگاه‌ها در محل‌های بد آب و هوا که درجه حرارت آنان بین صفر تا ۵۰ درجه سانتی گراد متغیر است ایجاد شده است.

محل زندگی اسرای ایرانی که نام اردوگاه و آسایشگاه نمی‌توان بر آن نهاد بر خلاف کلیه قوانین بین‌المللی موجود از جمله قرارداد ژنو عموما فاقد تخت خواب، تشک و سایر وسائل خواب است. اسرا باید روزانه به مدت بیست و سه ساعت و نیم هوای گرم زندان‌های در بسته را تحمل کنند. اسرا اکثرا از سطل به جای توالت در داخل محل‌های زندگی خود استفاده می‌کنند و این سطل‌ها تنها روزی یکبار تخلیه می‌شود. محل‌هایی که مزدوران رژیم بعث عراق نام آسایشگاه‌ها بر آن نهاده‌اند با مساحت ۳۸۰ متر مربع ۱۴۰ رزمنده دلاور ایرانی در آن جای داده شده‌اند.

وضعیت آب، نور و فاضلاب اردوگاه‌ها شدیدا اسف‌بار است و دژخیمان اردوگاه‌های اسرای قهرمان ایرانی در عراق برای شکنجه روحی اسرا چراغ‌های اردوگاه را تا صبح روشن نگه می‌دارند و اسرا حق برگزاری نماز جماعت ندارند. جیره غذایی آنان از غذای سربازان عراقی کمتر است و مواد لازم نیز برابر برنامه غذایی اعلام شده تحویل اسرا نمی‌شود و به جای گوشت به اسرا لوبیا می‌دهند. به اسرا تنها در روز ۲ وعده غذا در ظرف‌های ۱۰ الی ۱۵ نفری داده می‌شود و آنان مجبورند با دست به صرف غذا بپردازند. آنان گا‌ها تا چند ماه رنگ میوه را نمی‌بینند.

تصاویر اسناد؛

گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از اردوگاه‌های عراق و ایران در سال ۱۳۶۲

انتهای پیام/ 119

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار
پربحث ترین عناوین