فرجی: صهیونیست‌ها از عکاسی به عنوان ابزار تحریف در فلسطین استفاده کردند

سعید فرجی کارگردان مستند «فریم‌های فلسطینی» حاضر در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، درباره سوژه این فیلم مستند اظهار داشت: مستند «فریم‌های فلسطینی»، داستان ورود عکاسی به منطقه فلسطین توسط دو نقاش فرانسوی است. در تاریخ آمده است که دو نقاش به سرزمین مقدس یا همان فلسطین سفر می‌کنند و وقتی آنجا را می‌بینند احساس می‌کنند داستان‌هایی که در عهد عتیق خوانده‌اند را با چشم خودشان می‌بینند. همین موضوع باعث می‌شود که جذب آنجا شده و شروع به عکاسی از منظره‌های زیبای آن بکنند. به همین واسطه عکاسی وارد فلسطین می‌شود. 

این مستندساز اضافه کرد: حضور این دو نفر در فلسطین و عکس‌های فراوانی که می‌گیرند، زمینه‌ساز چند اتفاق مهم می‌شود. اول آنکه این عکس‌ها تبدیل به کتاب شده و به صورت گسترده در اروپا چاپ می‌شود. از سویی دیگر، از آنجا که آنها برای تهیه عکس مردم را از منظره‌ها دور می‌کردند، صهیونیست‌ها سواستفاده کرده و این عکس‌ها را به عنوان سند‌هایی برای اینکه بگویند این منطقه سرزمینی بی‌مردم است، به کار می‌گیرند. شعار مشهوری دارند که می‌گویند: «سرزمین بی مردم برای مردم بی سرزمین!» آنها با استناد به همین عکس‌ها ادعا می‌کنند که این منطقه خالی از سکنه بوده و ما باید آنجا را بگیریم. 

وی عنوان کرد: در نقطه مقابل وقتی فلسطینی‌ها متوجه نیرنگ آنها می‌شوند، شروع به یادگیری عکاسی می‌کنند تا از این طریق به مبارزه با تفکری که صهیونیست‌ها ایجاد کرده بودند، بپردازند. به همین دلیل، نسلی از عکاسان فلسطینی از سال ۱۹۰۰ به بعد شکل می‌گیرند و تلاش می‌کنند عکس‌هایی تهیه کنند که در آن حضور اجتماعی مردم را نشان بدهند. خلیل رعد و کریمه عبود اولین عکاسان فلسطینی و از چهره‌های شناخته شده هستند که البته کریمه عبود، نخستین زن عکاس عرب در سال ۱۹۴۰ از دنیا می‌رود. 

فرجی با اشاره به پیشینه هنر عکاسی در دنیا گفت: پس از اختراع عکاسی در قرن ۱۹ در فرانسه، این هنر خیلی زود وارد سرزمین اعراب می‌شود و فلسطین یکی از نخستین کشور‌های عرب‌زبان است که هنر عکاسی در آن جریان پیدا می‌کند. همانطور که می‌دانید قبل از اختراع عکاسی، اکثر تصاویری که باید ثبت و ضبط می‌شده، توسط نقاشان صورت می‌گرفته، اما پدید آمدن عکاسی، تحولی شگرف در دنیای هنر ایجاد می‌کند. 

این فیلمساز مستند خاطرنشان کرد: در مستند «فریم‌های فلسطینی»، تلاش کردیم ماجرای فلسطین را از منظر عکاسان نشان بدهیم و بگوییم اشغالگری صهیونیست‌ها در فلسطین از کجا آغاز شده است. سپس به دوران امروز می‌رسیم و می‌بینیم که عکس هنوز وسیله برای روایت فراز و فرود‌ها است. در نهایت به اتفاقات ۷ اکتبر می‌رسیم؛ جایی که همه اقشار مختلف خودشان راوی اتفاقات می‌شوند و می‌بینیم که با زبان هنر و عکاسی اوج جنایتی که بر آنان گذشته را روایت می‌کنند.

وی درباره روند تحقیق و پژوهش این فیلم مستند گفت: بخشی از تحقیق و پژوهش این مستند، تحقیق کتابخانه‌ای است. اما خود من به واسطه اینکه سال‌ها عکاسی کردم و فیلم‌هایم عمدتا درباره عکاسی بوده است، با تاریخچه عکاسی در کشور‌های مختلف آشنا هستم. به عبارت دیگر، تحقیق و پژوهش این مستند از صفر شروع نشد و طی این سال‌ها که در کشور‌های مختلف به ویژه کشور‌های درگیر بحران رفت و آمد و با عکاسان و مستندسازان مختلف صحبت میکردم، جزییات زیادی را جمع‌آوری کرده بودم. 

فرجی با اشاره به مستند دیگری با همین مضمون ساخته است گفت: چند سال پیش مستندی به نام «میرزا جواد» را ساختم که به تاریخچه ورود عکاسی به ایران در عصر ناصرالدین شاه می‌پرداخت. در همان مستند نیز به نقش عکاسی در مهم‌ترین تحولات اجتماعی آن دوره از جمله ماجرای مشروطه پرداختم. مستند «فریم‌های فلسطینی»، به نوعی برادر دوقلوی آن فیلم و ورژن عربی آن به شمار می‌رود. 

گفتنی است؛ فیلم مستند «فریم‌های فلسطینی» به کارگردانی سعید فرجی در جریان نهمین جشنواره تلویزیونی مستند دوشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۴ از شبکه مستند سیما پخش شد و عوامل تولید این مستند عبارتند از: کارگردان: سعید فرجی، تدوین: داود کاظمی و تهیه‌کننده: خانه مستند انقلاب اسلامی.

انتهای پیام/ 121