«الهی! دورت بگردم»؛ سفرنامهای از حج تمتع ۱۴۰۱ با نگاه اجتماعی، فلسفی و فرهنگی
به گزارش گروه فرهنگ دفاعپرس، کتاب «الهی! دورت بگردم»، سفرنامهای بیواسطه از حج تمتع ۱۴۰۱، اثر محمدرضا جعفرملک، با روایتی ادیبانه و نگاهی اجتماعی، فلسفی و فرهنگی به مناسک حج، تجربهای از این سفر معنوی را از دریچه قلم یک خبرنگار به تصویر میکشد. این اثر که در ۳۰۶ صفحه منتشر شده، علاوه بر گزارش دقیق مناسک، به مسائل اجتماعی، فرهنگی و حتی طنزهای زائران حج پرداخته و تصویری زنده از این سفر معنوی بهدست میدهد.
سفرنامههای حج فارسی از قرن پنجم هجری با ناصر خسرو آغاز شده و تاکنون ادامه یافته است. این آثار که علاوه بر روایت مناسک حج، به عنوان منبعی معتبر برای شناخت فرهنگ، اجتماع و تاریخ ایران و جهان اسلام شناخته میشوند، در طول قرون مختلف تحولاتی چشمگیر داشتهاند. از قرن چهارم تا دوازدهم قمری، سفرنامههای حج به تدریج افزایش یافتند و نویسندگان آن از شهرهای مختلف ایران و حتی از مناطق فارسیزبان خارج از ایران، مانند هند و آسیای میانه، بودند.
در دوره قاجار، بیشترین تعداد سفرنامههای حج فارسی نوشته شد؛ چرا که در این زمان، حج برای طبقات مختلف جامعه امکانپذیر گردید و بسیاری از علما، تجار و حتی زنان سفرنامههای خود را نوشتند. در دوران معاصر نیز نویسندگان سفرنامههای حج به نگارش آثاری پرداختهاند که نگاهی اجتماعی و انتقادی به این آیین دارند. این سفرنامهها تنها گزارشی از مناسک حج نیستند؛ بلکه بازتابی از اندیشههای فلسفی، سیاسی و فرهنگی جوامع مختلف به شمار میروند.
کتاب «الهی! دورت بگردم»، اثر محمدرضا جعفرملک، سفرنامهای از حج تمتع ۱۴۰۱ است که با قلم نویسندهای با بیش از ۲۰ سال تجربه خبرنگاری به رشته تحریر درآمده است. این کتاب در ۳۰۶ صفحه توسط موسسه فرهنگی هنری مشعر منتشر شده و در چهار فصل، همراه با بخشی برای تصاویر، روایت بیواسطهای از حج را به تصویر میکشد. این سفرنامه از ثبتنام در کاروان حج آغاز میشود و تا سفره احسان پس از حج ادامه دارد. جعفرملک در این کتاب تلاش کرده است که ضمن حفظ ادبیات زیبا و بیپیرایه، واقعیتها را نیز به شیوهای صادقانه و بهعنوان شاهدی که با چشم جان در منا، مشعر و مسجدالنبی (ص) حضور داشته، بازگو کند.
جعفرملک درباره دلیل نگارش این کتاب میگوید: «آنچه سبب گردید این مجموعه را گردآوری کنم، خاطرات و دلنوشتههایی بود که پس از حج سال ۱۴۰۱ در قالب گزارشهایی در خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم. هدف من این بود که زائرانی که قصد سفر به حج تمتع در سال ۱۴۰۲ را دارند، مطالب این کتاب را بخوانند و با آمادگی بیشتر به سرزمین وحی عازم شوند. همچنین این کتاب تجدید خاطرهای برای خودم بود و میخواستم برای کسانی که پیش از این تجربه سفر به خانه خدا را داشتهاند، دوباره حس و حال معنوی آن سفر را زنده کنم.»
در این اثر، جعفرملک تلاش کرده تا از پرداختن به مسائل تکراری پرهیز کند و مطالبی را بیان کند که برای زائران خانه خدا مفید و آموزنده باشد. وی همچنین در این کتاب به نکات فقهی و شرعی حج، مسائل تاریخی، طنزهای زائران در سفر و تحلیلهای اجتماعی و فرهنگی از زاویهای تازه پرداخته است. او میگوید: «این کتاب شاید بهترین توصیف را از حج داشته باشد، چون بهطور جامع و مفصل به موضوعاتی پرداخته که شامل مسائل بهداشتی، اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و ادبی این سفر معنوی است.»
«سفرنامههای حج» همیشه پلی میان تجربههای شخصی و تاریخ اجتماعی بودهاند. این آثار نه تنها به روایت مناسک حج پرداختهاند، بلکه تصویری زنده از فرهنگ و تمدن اسلامی در طول قرون به دست میدهند.
انتهای پیام/ 121
