درس‌های رمضان / ۱۹

سرنوشت بشر، وابسته به قرآن است

تقارن شب تقدیر بشر با شب نزول قرآن، شاید رمز آن باشد که سرنوشت بشر، وابسته به قرآن است. اگر پیرو قرآن باشد، سعادت¬ و رستگاری و اگر دور از آن باشد، شقاوت و بدبختی برای او رقم می‌خورد.
کد خبر: ۸۱۲۹۲۶
تاریخ انتشار: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۰ - 09March 2026

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس، ماه رمضان که پیامبر مکرم اسلام (ص) آن را سید همه ماه‎ها خوانده است، فرصتی است برای درک و شناخت خود که مقدمه‌ای است برای شناخت خدواند. اما قبل از آن باید فلسفه این ماه مبارک را دریافت. حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی در چند سخنرانی و تفسیر‌های خود به تبیین ارزش‌های ماه رمضان پرداخته است.

سرنوشت بشر، وابسته به قرآن است

به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان نکاتی از این شرح و تفسیر‌ها منتشر می‌شود که قسمت نوزدهم آن را در ادامه می‌خوانید:

تفسیر سوره قدر

«إِنآ أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، وَ ما أدْراکَ ما لَیْلَةُ الْقَدْرِ، لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ، تَنَزلُ الْمَلَآئِکةُ وَالروحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبهِم من کل أَمْرٍ، سَلامٌ هِیَ حَتی مَطْلَعِ الْفَجْر»

«همانا ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم؛ و تو چه دانی که شب قدر چیست؟ شب قدر از هزار ماه بهتر است. در آن شب، فرشتگان و روح به اذن پروردگارشان برای انجام هر کاری فرود آیند. (آن شب) تا طلوع فجر، (سراسر) سلام و درود است.»

کلمه «قدر» در قرآن، در چند معنا به کار رفته است: الف) مقام و منزلت. چنانکه می‌فرماید: «وَ ما قَدَرُوا اللهَ حَق قَدْرِهِ»، آن گونه که باید، مقام و منزلت الهی را نشناختند. ب) تقدیر و سرنوشت. چنانکه می‌فرماید: «جِئْتَ عَلی قَدَرٍ یا مُوسی»‌ای موسی تو بنا بر تقدیر (الهی به این مکان مقدس) آمده‌ای. ج) تنگی و سختی. چنانکه می‌فرماید: «وَ مَنْ قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ ...» کسی که رزق و روزی بر او تنگ و سخت شود. دو معنای اول در مورد «لَیْلَةِ الْقَدْرِ» مناسب است، زیرا شب قدر، هم شب با منزلتی است و هم شب تقدیر و سرنوشت.

خداوند در شب قدر، امور یک سال را تقدیر می‌کند، چنانکه قرآن در جایی دیگر می‌فرماید: «فی‌ها یفرق کل امر حکیم «بنابراین، شب قدر منحصر به شب نزول قرآن و عصر پیامبر نیست، بلکه در هر رمضان، شب قدری هست که امور سال آینده تا شب قدر بعدی مقدر می‌شود.» بیدار بودن شب قدر و احیای آن با دعا و نماز و قرآن، مورد سفارش پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) آن حضرت بوده است و در میان سه شب، بر شب بیست و سوم تأکید بیشتری داشته‌اند. چنانکه شخصی از پیامبر (ص) پرسید: منزل ما از مدینه دور است، یک شب را معین کن تا به شهر بیایم. حضرت فرمود: شب بیست و سوم به مدینه داخل شو. 

امام صادق (ع) در حالی که بیمار بودند، خواستند که شب بیست و سوم ایشان را به مسجد ببرند. حضرت زهرا (س) در این شب، با پاشیدن آب به صورت بچه‌ها، مانع خواب آنها می‌شدند. در روایات آمده است که دهه آخر ماه رمضان، پیامبر بستر خواب خود را جمع نموده و ده شب را احیا می‌داشت. از وقایع عجیب تاریخی، ضربت خوردن حضرت علی (ع) در شب قدر، در محراب عبادت و به هنگام نماز است. آری، اشرف خلق خدا، در اشرف مکان‌ها و اشرف زمان‌ها، در اشرف حالات، شهید شد. طول شب قدر، یک شب کامل کره زمین است که ۲۴ ساعت می‌شود، نه آنکه مخصوصِ مکان خاصی همچون مکه و آن هم به میزان ۸ ساعت شب آن منطقه باشد. چنانکه مراد از روز عید فطر، یک روز کامل کره زمین است که شامل همه نقاط و مناطق می‌شود.

تقارن شب تقدیر بشر با شب نزول قرآن، شاید رمز آن باشد که سرنوشت بشر، وابسته به قرآن است. اگر پیرو قرآن باشد، سعادت¬ و رستگاری و اگر دور از آن باشد، شقاوت و بدبختی برای او رقم می‌خورد. ابوذر می‌گوید: به رسول خدا عرضه داشتم آیا شب قدر در عهد انبیا بوده و امر بر آنان نازل می‌شده و پس از آنکه از دنیا می‌رفتند، نزول امر در آن شب تعطیل می‌شده است؟ فرمودند: شب قدر تا قیامت هست. شاید رمز این که شب قدر مخفی است، آن باشد که مردم شب‌های متعدد را به عبادت بپردازند، کسانی که یک شبِ آن را درک کردند مغرور نشوند و کسانی که آن را درک نکردند، از باقی شب‌ها مأیوس نشوند.

تقدیر امور در شب قدر، با نزول و حضور فرشتگان صورت می‌گیرد. «تَنَزلُ الْمَلائِکَةُ ... مِنْ کُل أَمْر» مراد از «سَلامٌ» در این سوره، لطف و عنایت ویژه الهی به بندگان در شب قدر است که سلامت و رحمت و برکت را بدنبال دارد و باب نقمت و عذاب را می‌بندد، زیرا کید و وسوسه شیطان در آن مؤثر واقع نشود. در شب قدر، فرشتگان به زمین نازل می‌شوند و بر هر مرد و زنی که در حال عبادت باشند، سلام می‌کنند. چنانکه در قیامت نیز با گفتن سلام به استقبال بهشتیان می‌روند: «سَلامٌ عَلَیْکُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِینَ»

در روایات آمده است که با منکران امامت، با سوره قدر احتجاج کنید. زیرا بر اساس این سوره، فرشتگان هر سال در شب قدر نازل می‌شوند. در زمان حیات پیامبر (س) بر وجود شریف حضرتش وارد می‌شدند. پس از آن حضرت بر چه کسانی نازل می‌شوند؟ روشن است که هر کسی نمی‌تواند میزبان فرشتگان الهی باشد و باید او همچون پیامبر (ص)، معصوم بوده و ولایت امور بشر به عهده او باشد و او کسی جز امام معصوم نیست که در زمان ما، حضرت مهدی (عج) است وفرشتگان در شب قدر شرفیاب محضرش می‌شوند.

منبع: رمضان با قرآن: سی روز، سی درس بر اساس تفسیر نور حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی گردآوری و تدوین علی محمد متوسلی

انتهای پیام/ 161

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار