شرح دعای سحر/ ۱۲

ولايت؛ هویت، صورت و حقیقت دین است

اگر ولايت نباشد دينى نيست، دين اسلام و صورت، هويت و حقيقت او ولايت است به همین دلیل در روایات آمده است کسی که امام زمانش را نشناسد به مرگ زمان جاهلیت مرده است.
کد خبر: ۸۱۳۴۰۵
تاریخ انتشار: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۲:۵۷ - 02March 2026

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، در آموزه‌‎های اسلامی هیچ مناسک و آیینی مانند دعا نمی‌تواند فاصله میان بنده و خدا را به هم نزدیک کنید. دعا یکی از رازآمیزترین اعمالی است که درک حقیقت آن می‌تواند انسان را به عالی‌ترین درجات برساند. نماز با همه ارزش و اهمیتی که دارد یک آمادگی روحانی است برای رسیدن به مرحله دعا کردن و درخواست از خدا. هرچند دعا کردن وابسته به زمان و مکان نیست و انسان در حال می‌تواند دست به دعا بردارد، اما در برخی مکان‌ها و بعضی از زمان‌ها امید اجابت آن بیشتر است. 

ولايت هویت، صورت و حقیقت دین است
ماه رمضان که به تعبیر پیامبر اسلام (ص) بهار قرآن است بهترین زمان برای دعا و نیایش است. از میان همه ادعیه‌ای که در ایام مبارک رمضان وارد شده دعای سحر از ویژگی‌های بازری برخوردار است که رسیدن به عمق و معنای آن قطعا خواندن این دعای عظیم را اثربخش‌تر خواهد کرد. متن زیر که قسمت دوازدهم آن را در ادامه می‌خوانید شرح دعای سحر است که به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری به نگارش درآمده است.

حقیقت احمدى؛ اوسع وجود‌ها

عارف وقتى توجه مى‌کند که فیض مقدس بسیط است، مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِکمالِکَ کُلِه» یعنی: «اى خدا! همه کمال تو یک چیز بیشتر نیست، یک رحمت است، یک فیض مقدس است.» اى خدا! به در خانه تو آمده‌ام و تو را به کمال مقدست، به مظهر «کن رحمانى» ات؛ یعنى به عالم وجودت قسم مى‌دهم.» گاهى هم توجه به این پیدا مى‌کند که اهل بیت (ع)، اسماء، صفات و کمال خدا هستند.

در این نظر کثرت، چهارده معصوم (ع) را مشاهده مى‌کند؛ لذا متوسل به چهارده معصوم (ع) و به اتم آنان مى‌شود و مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ کمالِکَ بِاَکْمَلِها» یعنی: «اى خدا! به درخانۀ تو آمده‌ام، چهارده معصوم (ع) را آورده‌ام و به کامل‌ترین آنها، یعنى به پیغمبر اکرم (ص) تو را قسم مى‌دهم.» و وقتى توجه به بساطت مى‌کند و این که همه آنها یک نور و یک کمال هستند، مى‌گوید: «وَ کُلُّ کمالِکَ کامِلٌ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِکَمالِکَ کُلِه» یعنی: «خدایا! همه کمال‌هایت کامل است، یک چیز بیشتر نیست. اى خدا! به در خانه‌ات آمده‌ام، چهارده معصوم (ع) را آورده‌ام و به همۀ آنها تو را قسم مى‌دهم.»

حضرت امام خمینى (ره) مى‌فرماید: «از قرآن استفاده مى‌شود که ولایت، کمال دین است؛ قرآن مى‌فرماید: «اَلْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ اَلْإِسْلامَ دِیناً» [مائده ۳]یعنی: «امروز [روز غدیر خم]دین را براى شما کامل گرداندم و نعمت را بر شما تمام کردم و اسلام را به عنوان دین برایتان برگزیدم.» همین طور که فصل، کمال جنس است و اگرفصل نباشد جنسى نیست، اگر صورت نباشد هیولایى نیست و اگر ولایت نباشد دینى نیست، دین اسلام و صورت، هویت و حقیقت او ولایت است؛ لذا در روایات مى‌خوانیم: «مَنْ ماتَ وَ لَمْ یَعْرِفْ اِمامَ زَمانِه ماتَ میتَةَ کُفْرٍ وَ نِفاقٍ.» یعنی: «اگر کسى بمیرد و امامش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلیت مرده است؛ یعنى مسلمان نیست و در حال کفر، نفاق و ضلالت مرده است.» 

بنابراین ما نباید تصور کنیم که ولایت از واجبات است، بلکه از ارکان و به منزلۀ صورتى براى عبادات، عقاید و اسلام است و چنان چه این انسان صورت و اصل نداشته باشد چیزى نیست، اسلام هم اگر ولایت نداشته باشد چیزى نیست. بدین جهت هم شیعه مى‌گوید: اصول دین پنج چیز است و چهارم آن امامت است. بعضى گفته‌اند که ولایت یکى از فریضه‌هاى الهى است، مثل سایر فرایض و واجبات و استناد به این حدیث کرده‌اند که امام باقر (ع) فرمود: «بُنِىَ الاِسْلامُ عَلى خَمْس: عَلَى الصَّلوةِ و الَصَّوْمِ و الَزَّکوةِ و اَلْحَجِّ و الْوِلایَةِ وَلَمْ یُنادَ بِشىءٍ کَما نُودِىَ بِالْوِلایَةِ» یعنی: «اسلام بر پنج پایه است: نماز، روزه، زکات، حج و ولایت؛ و به ولایت خیلى سفارش شده است.» 

منبع: تفسیر دعای سحر/ حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری

انتهای پیام/ 161

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار