شرح دعای سحر/ ۱۴

پروردگار از نظر همه صفات جمال و جلال همانندی ندارد

پروردگار عالم از نظر صفات عديل، مثل، بدل و نظير ندارد. نه از نظر صفاتِ جمال و نه از نظر صفات جلال كسى همانند او نيست. فعل و فيض مقدس پروردگار عالم برماهيات غالب است و مبدأ همۀ آثار است و فيض مقدسش عدل ندارد.
کد خبر: ۸۱۳۴۰۷
تاریخ انتشار: ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۲:۵۶ - 04March 2026

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، در آموزه‌‎های اسلامی هیچ مناسک و آیینی مانند دعا نمی‌تواند فاصله میان بنده و خدا را به هم نزدیک کنید. دعا یکی از رازآمیزترین اعمالی است که درک حقیقت آن می‌تواند انسان را به عالی‌ترین درجات برساند. نماز با همه ارزش و اهمیتی که دارد یک آمادگی روحانی است برای رسیدن به مرحله دعا کردن و درخواست از خدا. هرچند دعا کردن وابسته به زمان و مکان نیست و انسان در حال می‌تواند دست به دعا بردارد، اما در برخی مکان‌ها و بعضی از زمان‌ها امید اجابت آن بیشتر است. 

پروردگار از نظر همه صفات جمال و جلال همانندی ندارد
ماه رمضان که به تعبیر پیامبر اسلام (ص) بهار قرآن است بهترین زمان برای دعا و نیایش است. از میان همه ادعیه‌ای که در ایام مبارک رمضان وارد شده دعای سحر از ویژگی‌های بازری برخوردار است که رسیدن به عمق و معنای آن قطعا خواندن این دعای عظیم را اثربخش‌تر خواهد کرد. متن زیر که قسمت چهاردهم آن را در ادامه می‌خوانید شرح دعای سحر است که به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری به نگارش درآمده است.

تفسیر عزت

روزۀ ماه مبارک رمضان، روزه‌هاى مستحبى، شب زنده دارى، راز و نیاز با خدا، نماز، به خصوص نماز اول وقت و از همه بهتر اجتناب از گناه، زمینه ساز حکومت خدا بر دل هستند. اینها موجب مى‌شوند تا نور خدا و اسما و صفات وى تجلى پیدا کرده و ذات مقدسش بر دل حکومت کند. اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عِزَتِکَ بِاَعَزِّها وَ کُلُّ عِزَتِّکَ عَزیزَةً؛ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعِزَّتِکَ کُلِّها. «عزت» از نظر لغت به معناى «غلبه»، «قُوّت» و چیزى که معادل ندارد و عزیزُالوُجود است، آمده است. پروردگار عالم به حسب ذات بر هر چیزى غلبه دارد. پروردگار عالم غالب بر هر چیزى است و بر بنده‌هایش غالب است.

پروردگار عالم از نظر ذات مقدسش قوى است و مؤثرى در این عالم جز خدا نیست و تأثیر هر چیزى به واسطۀ خداست. «ما سوى‌الله و مردم، فقر و ربط محض هستند. غنى مطلق اوست و هر اثر و تأثیرى در این عالم به واسطۀ وجود او است. پروردگار عالم از نظر ذات مقدسش عدیل ندارد و صرف‌الوجود است و صرف‌الوجود مانند و نظیرى ندارد: چنان که پروردگار عالم از نظر صفات جمال و جلال، به هر سه معنا، عزیز است از نظر صفات غالب است؛ یعنى تأثیر هر چیزى به واسطۀ صفات جمال و جلال اوست.

پروردگار عالم از نظر صفات عدیل، مثل، بدل و نظیر ندارد. نه از نظر صفاتِ جمال و نه از نظر صفات جلال کسى همانند او نیست. فعل و فیض مقدس پروردگار عالم برماهیات غالب است و مبدأ همۀ آثار است و فیض مقدسش عدل ندارد. عارفى که بر در خانۀ خدا مى‌رود، اگر متوجه باشد وقتى که به ذات مقدس، صفات و اسماى خدا توجه مى‌کند، پروردگار عالم را اقواى از هر چیزى و صفات خود (صفات جمال و صفات جلال) مى‌بیند، در این نظر مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عِزَّتِکَ بِاَعَزِّها» یعنی: «اى خدا! به در خانه‌ات آمده‌ام، تمام توجهم به عزت تو و به عزیزترین عزت‌هایت است؛ یعنى به ذات مقدست تو را قسم مى‌دهم.» 

عارف وقتى به عالم اسما و صفات توجه کند و ببیند که همۀ صفات خدا عین ذات خداست، مى‌گوید: «وَ کُلُّ عِزَّتِکَ عَزیزَةً اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعِزَّتِکَ کُلِّها» یعنی: «اى خدا! به درخانه‌ات آمده‌ام و فقط تو را مى‌بینم که غالب بر هر چیز، مبدأ هر اثر و وجود بى نظیر هستى. اى خدا! به درخانه‌ات آمده‌ام و تو را به ذات مقدست قسم مى‌دهم.». اما اگر عارف در عالم اسماى افعال و عالم کثرت، به فیض مقدس ربوبى نظر داشته باشد و کثرت ببیند، در این حال مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عِزَّتِکَ بِاَعَزَّها» یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام و به فیض مقدست نظردارم و مى‌بینم که عزیزترین فیض مقدست، حقیقت محمدى است و تو را به پیغمبراکرم (ص) قسم مى‌دهم.» 

عارف وقتى که فیض مقدس را بسیط مى‌بیند، مى‌گوید: «وَ کُلُّ عِزَّتِکَ عَزیزَةٌ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعِزَّتِّکَ کُلِّها» یعنی: «اى خدا! همۀ عزت‌هایت عزیز است، یک چیز بیشتر نیست. اى خدا! به در خانه‌ات آمدام و تو را به سعۀ رحمت و عزتت در این عالم وجود، قسم مى‌دهم.» عارف گاهى نظر به اهل بیت (ع) دارد و مى‌خواهد اهل بیت (ع) را که عزیزترین موجودات است، به خانۀ خدا ببرد، وى در این نظر مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عِزَّتِکَ بِاَعَزِّها» یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، نظر به چهارده معصوم دارم و تو را به عزیزترین آنها پیغمبر اکرم (ص) قسم مى‌دهم.» وى وقتى توجه کند به این که چهارده معصوم (ع) داراى یک عزت و نور هستند، مى‌گوید: «وَ کُلُّ عِزَّتِکَ عَزیزَة اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعِزَّتِکَ کُلِّها» یعنی: یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام و تو را به چهارده معصوم قسم مى‌دهم.»

منبع: تفسیر دعای سحر/ حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری

انتهای پیام/ 161

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار