فشار همزمان نظامی و اقتصادی بر آمریکا و اسرائیل

گروه سیاسی دفاع‌پرس ـ شایان میرزایی؛ با ادامه درگیری‌ها میان ایران از یک سو و ایالات متحده و رژیم صهیونیستی از سوی دیگر، نشانه‌های روشنی از ورود جنگ به مرحله‌ای گسترده‌تر و پیچیده‌تر مشاهده می‌شود. تا امروز، همزمان با تشدید حملات موشکی و پهپادی در جبهه‌های مختلف، پایگاه‌های نظامی آمریکا در چند کشور منطقه هدف حملات قرار گرفته و زیرساخت‌های انرژی و مسیر‌های حیاتی تجارت جهانی نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد جنگ علاوه بر بُعد نظامی، پیامد‌های اقتصادی و امنیتی قابل توجهی برای طرف مقابل و حتی بازار‌های جهانی ایجاد کرده است.

در حوزه نظامی، تحولات اخیر از افزایش فشار بر شبکه دفاع موشکی آمریکا و اسرائیل حکایت دارد. گزارش‌ها نشان می‌دهد واشنگتن برای جبران آسیب‌دیدگی برخی سامانه‌های پدافندی مستقر در منطقه، بخشی از سامانه دفاع موشکی «تاد» را از شرق آسیا به غرب آسیا منتقل کرده است. این اقدام نشان‌دهنده تلاش آمریکا برای تقویت ظرفیت دفاعی خود در برابر موج‌های پی‌درپی حملات موشکی و پهپادی است که طی روز‌های اخیر شدت بیشتری گرفته است.

همزمان برخی کشور‌های اروپایی نیز به شکل غیرمستقیم در عملیات‌های دفاعی مشارکت داشته‌اند. در همین چارچوب گزارش‌هایی از پرواز هواگرد‌های نظامی بریتانیا و فرانسه در آسمان عراق منتشر شده که در مواردی برای رهگیری پهپاد‌های در حال حرکت به سمت سرزمین‌های اشغالی وارد عمل شده‌اند. این تحولات نشان می‌دهد فشار بر سامانه‌های دفاعی اسرائیل به حدی افزایش یافته که شبکه دفاعی متحدان غربی نیز به‌صورت فعال در این روند مشارکت پیدا کرده است.

در مقابل سامانه‌های پدافند هوایی ایران نیز طی این مدت در وضعیت عملیاتی فعال قرار داشته‌اند. بر اساس اعلام منابع رسمی، شمار قابل توجهی از پهپاد‌های متخاصم از انواع مختلف در نقاط گوناگون کشور رهگیری و منهدم شده‌اند. در میان این پهپادها، مدل‌هایی پیشرفته از جمله هرمس، هرون، اوربیتر و MQ-۹ دیده می‌شود که برخی از آنها پیش از انجام مأموریت عملیاتی خود ساقط شده‌اند.

در کنار این تحولات، پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه نیز به یکی از کانون‌های اصلی درگیری تبدیل شده‌اند. گزارش‌هایی از حملات موشکی و پهپادی به پایگاه‌های آمریکا در عراق، کویت، عربستان، بحرین و اقلیم کردستان عراق منتشر شده است. از جمله مهم‌ترین این موارد می‌توان به حملات به پایگاه حریر در اربیل، پایگاه ویکتوری در نزدیکی فرودگاه بغداد، پایگاه علی‌السالم در کویت و محل استقرار نیرو‌های آمریکایی در منامه اشاره کرد. این حملات نشان می‌دهد دامنه جنگ از سرزمین‌های اشغالی فراتر رفته و حضور نظامی آمریکا در منطقه نیز به‌طور مستقیم در معرض تهدید قرار گرفته است.

همزمان با تشدید درگیری‌های نظامی، جنگ پیامد‌های اقتصادی گسترده‌ای نیز به همراه داشته است. یکی از مهم‌ترین نمود‌های این وضعیت، اختلال در تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز است؛ آبراهی که یکی از حیاتی‌ترین مسیر‌های انتقال انرژی در جهان محسوب می‌شود. داده‌های ردیابی دریایی نشان می‌دهد که تردد کشتی‌ها در این مسیر در مقاطعی به شکل چشمگیری کاهش یافته و حتی در برخی ساعات تقریباً متوقف شده است.

این وضعیت به سرعت بر بازار‌های جهانی انرژی اثر گذاشته است. قیمت نفت در واکنش به این تحولات با نوسانات شدید مواجه شده و در مقاطعی از مرز ۱۲۰ دلار عبور کرده است. افزایش قیمت انرژی همچنین بر بخش‌های مختلف اقتصاد جهانی از جمله صنعت حمل‌ونقل هوایی اثر گذاشته و بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی در نقاط مختلف جهان افزایش قیمت بلیت را آغاز کرده‌اند.

در همین حال، برخی تأسیسات انرژی در منطقه نیز هدف حملات قرار گرفته‌اند. گزارش‌هایی از حملات به تأسیسات نفتی در بحرین و میدان نفتی شیبه در عربستان منتشر شده است. در بحرین نیز اعلام وضعیت «فورس ماژور» از سوی شرکت انرژی باپکو گزارش شده که نشان می‌دهد برخی فعالیت‌های این شرکت به دلیل شرایط جنگی با اختلال مواجه شده است.

در عرصه سیاسی و رسانه‌ای نیز واکنش‌های متفاوتی از سوی مقامات آمریکایی و منطقه‌ای دیده می‌شود. رئیس‌جمهور آمریکا افزایش قیمت نفت را هزینه‌ای قابل قبول برای حفظ امنیت جهانی توصیف کرده و از ادامه عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز حمایت کرده است. در مقابل، برخی سیاستمداران آمریکایی نسبت به اهداف و چشم‌انداز این جنگ ابراز تردید کرده‌اند و معتقدند دستیابی به اهداف اعلام‌شده در شرایط کنونی بسیار دشوار خواهد بود.

در سوی دیگر فرماندهان نظامی ایران بر ادامه عملیات‌ها تأکید کرده‌اند. در اطلاعیه‌های منتشر شده از سوی نهاد‌های نظامی ایران تصریح شده است که حملات موشکی و پهپادی تا زمانی ادامه خواهد یافت که تهدیدات نظامی علیه ایران متوقف شود. همزمان برخی کشور‌های منطقه نیز تلاش کرده‌اند از ورود مستقیم به درگیری اجتناب کنند؛ موضوعی که نشان‌دهنده نگرانی از گسترش جنگ به سطحی فراگیرتر در غرب آسیا است.

در عرصه میدانی، حملات موشکی و پهپادی ایران در قالب موج‌های مختلف عملیات «وعده صادق ۴» ادامه یافته است. در این عملیات‌ها مجموعه‌ای از موشک‌های بالستیک و پهپاد‌های راهبردی به سمت اهدافی در سرزمین‌های اشغالی و پایگاه‌های آمریکا در منطقه شلیک شده‌اند. گزارش‌ها از فعال شدن مکرر آژیر‌های هشدار در شهر‌هایی مانند تل‌آویو، حیفا و مناطق شمالی سرزمین‌های اشغالی حکایت دارد و در برخی موارد اصابت مستقیم موشک‌ها به زیرساخت‌های نظامی و ارتباطی گزارش شده است.

در کنار این حملات، نیرو‌های مقاومت منطقه‌ای نیز در برخی جبهه‌ها وارد عمل شده‌اند. از جمله حزب‌الله لبنان حملاتی را علیه مواضع نظامی اسرائیل در نزدیکی مرز‌های شمالی سرزمین‌های اشغالی انجام داده است. این تحولات نشان می‌دهد که جبهه‌های درگیری در حال گسترش بوده و جنگ به تدریج ابعاد منطقه‌ای بیشتری پیدا می‌کند.

مجموع این تحولات نشان می‌دهد درگیری‌ها به مرحله‌ای از جنگ فرسایشی و چندلایه وارد شده است؛ مرحله‌ای که در آن هر دو طرف تلاش می‌کنند با افزایش فشار نظامی و اقتصادی، موازنه میدان را به نفع خود تغییر دهند. در چنین شرایطی، ادامه حملات به پایگاه‌های نظامی، زیرساخت‌های انرژی و مسیر‌های حیاتی تجارت می‌تواند هزینه‌های جنگ را برای طرف‌های درگیر به شکل قابل توجهی افزایش دهد و بر محاسبات راهبردی آنها در ادامه این تقابل اثر بگذارد.

انتهای پیام/381