شمایل پلیس مقتدر مردمی در سریال «کلانتری ۱۱»

گروه فرهنگ دفاع‌پرس ـ رسول حسنی ولاشجردی؛ سریال «کلانتری ۱۱» با بازی «تینو صالحی» در نقش «سرگرد جهانی» به مسائل اجتماعی می‌پردازد که در فضایی تک لوکیشن ساخته شده است. فصل اول را این سریال را «محمد اسفندیاری» و فصل دوم را «امین شجاعی» ساخته است. این سریال از محصولات خانه تولیدات جوان مرکز سیمرغ صداوسیما است که داستان آن در منطقه «چهل‌رود» که مکانی فرضی است می‌گذرد. «کلانتری ۱۱» در ۳۶ قسمت و دو فصل تولید شده که در ایام نوروز ۱۴۰۵ روی آنتن شبکه دوم رفته و پخش آن همچنان ادامه دارد. 

پلیسی از جنس مردم

رسانه ملی در حوزه تولید سریال‌هایی در گونه پلیسی، کارنامه‌ای به اصطلاح پر و پیمانی دارد، برخی از این آثار بعد از گذشت سال‌ها هنوز در حافظه جمعی مخاطبان ثبت و ضبط شده است، «سرنخ» ساخته «کیومرث پوراحمد»، «خواب و بیدار» به کارگردانی «مهدی فخیم‌زاده» دو نمونه از صد‌ها سریال است که با محوریت پلیس ساخته و پخش شده است که در زمانه خود یک پدیده محسوب می‌شدند. مهمترین ویژگی سریال‌های این چنینی که مورد استقبال مخاطبان قرار گرفتند مردمی بودن آنها بود، یعنی پلیس این آثار شخصیتی ملموس برای مردم بودند، پلیسی با همان دغدغه‌ها و مشکلاتی که مخاطبان با آن درگیر بودند. به تعبیر دقیق‌تر پلیس این آثار، پلیسی ایرانی بود. 

متاسفانه این رویکرد در بسیاری از آثار پلیسی تلویزیون رعایت نشده است، برخی از کارگردانان در ساخت سریال‌های پلیسی، کاراکتر غربی پلیس را خواسته و یا ناخواسته در آثار خود تکرار کرده‌اند که شاید به لحاظ فرم موفق بودند، اما به دلیل بیگانگی به فرهنگ ایرانی به سرعت از یاد رفته‌اند. شبکه دوم سیما در اقدامی قابل تحسین برای ایام نوروز پخش سریالی در گونه با نام «کلانتری ۱۱» را در نظر گرفته است که این رویه را پیش نگرفته است و با دقت نظر یک پلیس کاملا ایرانی را به تصویر کشیده است. 

پلیسی که در حین اقتدار بسیار مردمی است و در حالی که خود درگیر مشکلات خانوادگی است، سعی دارد حتی فراتر از حوزه مسئولیتش مشکلات مردم را حل کند. «تینو صالحی» در نقش سرگرد جهانی، شخصیت اصلی این سریال، به اتکای فیلمنامه‌ای درست و استاندارد توانسته شمایل واقعی از یک پلیس ایرانی را به تصویر بکشد. این پلیس تنها به اعمال قانون بسنده نمی‌کند و سعی دارد از بزه‌کاری احتمالی مجرمان نیز جلوگیری کند. 

در یکی از قسمت‌ها می‌بینیم یک جوان که در حین سرقت بازداشت شده و سعی دارد خود را شبیه «بلک رز» مجرم سابقه‌دار و شرور شهر «چهل‌رود» بکند با پادرمیانی و وساطت سرگرد جهانی از رفتن به زندان نجات پیدا می‌کند و زمینه ایجاد اشتغال او نیز مهیا می‌شود. به تصویر کشیدن چنین پلیسی که مابه‌ازای آن در جامعه به وفور دیده می‌شود می‌تواند تصویری متفاوت از پلیس را به مخاطب ارائه دهد. سرگرد جهانی که در مقابل این جوان خام و ناپخته به سراغ سرقت رفته است در مقابل بلک رز که با شرارت به عامل ارعاب در سطح شهر تبدیل شده است به شدت خشن و مقتدرانه رفتار می‌‎کند.

«کلانتری ۱۱» بیشترین موفقیت خود را علاوه بر کارگردانی، بازی و مرهون داستان ملموس و فیلمنامه‌ای حرفه‌ای است که نه تنها زیاده‌گویی و اطناب ندارد بلکه کم‌فروشی هم نمی‌کند، در این سریال نقش اصلی و فرعی معنا ندارد چرا که همه شخصیت‌های آن حتی شخصیت‌هایی که تنها در یکی دو سکانس حضور دارند چنان قوام یافته هستند که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. این امر نشان از آن دارد که در عوامل تولید چه در هنگام نگارش فیلمنامه و چه در هنگام ساخت این نکته را در نظر داشته‌اند که دیده شدن و موفقیت یک سریال زمانی اتفاق می‌افتد که همه جزئیات یک اثر به دقت ساخته و پرداخته شود. 

 «کلانتری ۱۱» می‌تواند به الگویی موفق برای تولید سریال‌های پلیسی تبدیل شود و از تجربیات آن برای آثاری مشابه به کار گرفته شود.

انتهای پیام/ 161