عرفانی: نقش ادبیات در تابآوری اجتماعی برجسته است
سارا عرفانی، نویسنده و مدیر مجموعه «بانوی فرهنگ»، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، با بیان اینکه جنگ تحمیلی علیه کشورمان ابعاد اجتماعی جدیدی پیدا کرده است، اظهار داشت: شاهدیم که در این جنگ، باوجود حملات دشمن به ایستهای بازرسیها که منجر به شهادت تعدادی از افراد میشود، تعداد داوطلبان برای حضور در این ایستها افزایش مییابد. این روحیه شهادتطلبی، مقاومت، گذشت و فداکاری، چیزی نیست که در کشورهای دیگر مشاهده شود. این نشان میدهد که ایمان مردم در این عرصه بسیار تأثیرگذار است و به نظرم تأثیر ادبیات جنگ که سالها بر روی آن کار کردهایم و نوشتهایم، حالا خود را نشان میدهد. این همان چیزی است که امروز در عمل جواب میدهد.
وی در ادامه افزود: در ادبیات جنگ، ممکن است که رویکرد قهرمانپروری شکل گرفته باشد، مانند شخصیتهای برجستهای مثل همت و چمران، اما باید این نکته را در نظر بگیریم که در این جنگ جدید، باید از کسانی بنویسیم که ممکن است خیلی شناختهشده نباشند، ولی کارهای بزرگی انجام دادهاند. برای مثال، بچههای کمسنی که با آگاهی و هوشیاری به میدان میآیند و تصمیم میگیرند در این عرصه حضور داشته باشند، بهنظرم میتوانند الگوی نوجوانان ما باشند. به جای اینکه صرفاً قهرمان بسازیم، باید شخصیتها را با تمام پیچیدگیهای انسانیشان، از جمله لحظات ترس و تردیدشان، به تصویر بکشیم. این گونه است که میتوانیم به حقیقت نزدیکتر شویم و جنبههای اجتماعیتر جنگ را روایت کنیم.
این نویسنده در خصوص تفاوتهای جنگ کنونی با جنگ هشت ساله گفت: این جنگ، بسیار بیشتر از گذشته مردم را درگیر کرده است. همانطور که میبینیم، حتی زنان و بچهها که در خانهها آسیب میبینند یا شهید میشوند، بخشی از پشت جبهه هستند. این موضوع که حتی در شهرهایی که شاید به ظاهر جنگی نباشند، مردم در حال کمک به آسیبدیدگان هستند، واقعیتهای جدیدی از جنگ را به نمایش میگذارد. مردم در کوچهها، خیابانها، و حتی در خانههای خود درگیر این جنگ هستند و این تجربهای است که برای بسیاری از مردم بهویژه در نسل جدید، قابل درکتر و نزدیکتر است.
او افزود: مهم این است که نویسندگان بتوانند این واقعیتها را به درستی بیان کنند تا همه مردم، بدون در نظر گرفتن دین، تفکر یا ارزشهایشان، بتوانند آنها را درک کنند و با آنها همذاتپنداری کنند. نویسندگان باید این توانایی را داشته باشند که در این فضاهای اجتماعیتری که مردم در آن حضور دارند، روایتهای واقعی و تأثیرگذار بسازند.
عرفانی همچنین به تاثیرات اجتماعی و روحیه مردم در جنگ پرداخت و گفت: یکی از مهمترین نکات این جنگ، این است که مردم بیشتر از هر زمان دیگری متحد شدهاند و پشت هم ایستادهاند. این اتحاد و همبستگی در کنار یکدیگر باعث شده که روحیه مردم تقویت شود. البته باید به تابآوری مردمی که در اجتماعات حضور دارند نیز توجه کرد، چرا که این حضور در کنار هم، در واقع به آنها انرژی میدهد و باعث میشود که احساس کنند در یک مبارزه مشترک هستند.
وی در ادامه به اهمیت استفاده از ظرفیت ادبیات در روایتگری جنگ اشاره کرد و گفت: ادبیات میتواند به این تابآوری و همبستگی کمک کند. اگر نویسندگان بتوانند به درستی از این ظرفیتها استفاده کنند، میتوانند روایتهای بسیار تأثیرگذاری را خلق کنند که در فهم و درک مردم از جنگ و واقعیتهای آن تأثیرگذار باشد.
در پایان، سارا عرفانی درباره آینده جنگ و تحولات ایران گفت: آرزوی قلبی من این است که اسرائیل از بین برود و این ظلم و سلطهگری که در حال حاضر بر فلسطین و دیگر نقاط جهان تحمیل میشود، شکست بخورد. در این جنگ، مردم ما خیلی مقاوم و استوار هستند و امیدوارم که در نهایت به پیروزی برسیم. پس از این جنگ، مهمترین چیزی که میخواهیم این است که مردم و مدافعان این عرصه بدانند که همه پشت آنها هستند و قدر زحماتشان را میدانند.
این نویسنده در پایان به پیشنهاد استفاده از ظرفیت اجتماعی مردم در خلق روایتهای جنگی اشاره کرد و گفت: اینکه از مردم بخواهیم تا در روایتنویسی مشارکت کنند، میتواند به یک تجربه موفق تبدیل شود. البته هنوز بهطور کامل به این ایده فکر نکردهایم، اما برخی از دوستان در موکبها از مردم خواستهاند که روایتهای خود را بنویسند و این تجربه بسیار خوبی بوده است. امیدوارم که این کار در آینده بیشتر گسترش یابد.
انتهای پیام/ 121
