روایت ویرانی؛ بازدید سفرا از زخمهای جنگ بر پیکر غیرنظامیان ایران
گروه سیاسی دفاعپرس- شایان میرزایی؛ روز گذشته، گروهی از سفرا، دیپلماتها و خبرنگاران از کشورهای مختلف، در قالب یک بازدید میدانی، از مناطقی در تهران دیدن کردند که در جریان حملات اسفند ۱۴۰۴ هدف قرار گرفته بودند. این بازدید با هدف نمایش واقعیتهای میدانی و ارائه تصویری ملموس از پیامدهای انسانی جنگ برگزار شد؛ پیامدهایی که به گفته برخی ناظران، فراتر از چارچوبهای متعارف نظامی بوده و در مواردی میتواند مصداق نقض قوانین بینالمللی و حتی جنایت جنگی تلقی شود.
نخستین مقصد این هیأت، بیمارستان گاندی تهران بود؛ مرکزی درمانی که در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ مورد اصابت قرار گرفت. در حالی که بیمارستانها طبق قواعد حقوق بشردوستانه بینالمللی از مصونیت برخوردارند، آثار تخریب در بخشهایی از این مرکز همچنان قابل مشاهده است. برخی از کادر درمانی حاضر در محل، با روایت لحظات حمله، از وضعیت بحرانی بیماران و تلاشهای اضطراری برای نجات جان مجروحان سخن گفتند. فضای بیمارستان، ترکیبی از سکوت سنگین و خاطرات تلخی بود که هنوز از ذهن کارکنان و همراهان بیماران پاک نشده است.
در ادامه، هیأت بازدیدکننده به میدان رسالت رفت؛ منطقهای مسکونی که به گفته مسئولان محلی، در جریان حملات گسترده، حدود ۷۰۰ واحد مسکونی در آن تخریب شده است. آنچه بیش از همه توجه بازدیدکنندگان را جلب میکرد، تصاویر نصبشده بر دیوارهای نیمهویران خانهها بود؛ قاب عکسهایی از کودکان، زنان و خانوادههایی که دیگر در میان بازماندگان حضور ندارند. این تصاویر، بیآنکه نیازی به توضیح داشته باشند، روایتگر عمق فاجعهای بودند که در این منطقه رخ داده است. برخی از ساکنان بازمانده، با چشمانی اشکآلود، از شب حمله سخن گفتند؛ شبی که به گفته آنان، «هیچ تفاوتی میان خانه و میدان جنگ باقی نگذاشت.»
مقصد بعدی، کاخ گلستان بود؛ یکی از مهمترین میراثهای تاریخی کشور که در اثر موج انفجارهای اطراف، دچار آسیبهای جدی شده است. بهویژه بخشهایی مانند تخت مرمر و ایوان مرمر که از شاخصترین عناصر معماری این مجموعه به شمار میروند، آسیب قابل توجهی دیدهاند. کارشناسان حاضر در محل، ضمن ابراز نگرانی از تداوم این وضعیت، تأکید کردند که تخریب آثار تاریخی، تنها از بین رفتن یک بنا نیست، بلکه لطمهای به هویت فرهنگی و تاریخی یک ملت محسوب میشود.
در بخش دیگری از این بازدید، سفرا از یک کنیسه یهودیان نیز دیدن کردند که بهطور کامل تخریب شده بود. این مکان مذهبی، که پیش از این بهعنوان یکی از نمادهای همزیستی دینی در تهران شناخته میشد، اکنون به تلی از آوار تبدیل شده است. این بخش از بازدید، برای بسیاری از حاضران، حامل پیامهای مهمی درباره گستره آسیبها بود؛ آسیبهایی که صرفاً به یک گروه یا مذهب خاص محدود نشده و ابعاد گستردهتری از جامعه را دربر گرفته است.
برگزاری چنین بازدیدی، در سطح دیپلماتیک و رسانهای، اهداف متعددی را دنبال میکند. از یکسو، این اقدام تلاشی است برای ارائه مستندات عینی به نمایندگان کشورهای خارجی تا بتوانند ارزیابی دقیقتری از وضعیت داشته باشند. از سوی دیگر، حضور خبرنگاران بینالمللی، امکان بازتاب گستردهتر این رویدادها را در سطح جهانی فراهم میکند؛ امری که میتواند در شکلگیری افکار عمومی و حتی مواضع سیاسی کشورها تأثیرگذار باشد.
در همین رابطه نماینده سازمان ملل متحد در ایران در گفتوگو با خبرنگار سیاسی دفاعپرس، با اشاره به خسارات و خرابیهای گسترده اظهار داشت: به نمایندگی از آژانسها و دفاتر مختلف سازمان ملل در ایران، لازم میدانم همبستگی عمیق خود را با مردم ایران اعلام کنم. غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی تحت هیچ شرایطی نباید هدف حمله قرار گیرند.
این مقام سازمان ملل با اشاره به پیامدهای انسانی حوادث اخیر تصریح کرد: «ما شاهد خسارات گستردهای در این رخدادها بودهایم.» صحنهای از یک محل مسکونی و غیرنظامی که در آن کولهپشتی یک کودک به جا مانده بود، تأثیر عمیقی بر من گذاشته و از جمله تصاویری است که هرگز فراموش نخواهم کرد.
در عین حال، این بازدید حامل یک پیام روشن نیز بود: تأکید بر غیرنظامی بودن بسیاری از اهداف مورد اصابت و طرح این پرسش که آیا چنین حملاتی با اصول و قواعد پذیرفتهشده بینالمللی سازگار است یا خیر. درواقع نمایش این تصاویر و روایتها، میتواند زمینهساز پیگیریهای حقوقی در مجامع بینالمللی نیز باشد.
فضای کلی این بازدید، آمیختهای از سکوت، تأمل و گاه بهت بود. دیپلماتهایی که شاید پیشتر این وقایع را تنها در قالب گزارشهای رسمی خوانده بودند، اکنون با واقعیتی مواجه شدند که از نزدیک قابل لمس بود.
انتهای پیام/381
