تحلیلگر ژئوپلیتیک: موقعیت جغرافیایی ایران از مسئله هستهای آن مهمتر است
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، صبح جمعه ۱۸ اردیبهشت، سه کشتی آمریکایی در تنگه هرمز هدف حمله نیروهای مسلح ایران قرار گرفت. آمریکا نیز در پاسخ، مواضع محدودی را به صورت بزدلانه هدف قرار داد. برنامه «لا ماتینال» رادیو فرانسه برای بررسی ابعاد این بحران، میزبان جیلالی بنشعبان، مدیر مؤسسه «استراتژی و مشاوره مدیران عامل» و کارشناس مسائل ژئوپلیتیک بود.
«جیلالی بنشعبان»، تحلیلگر ژئوپلیتیک و مسائل راهبردی معتقد است که با وجود تبادل آتش میان ایران و آمریکا در خلیج فارس، هیچیک از طرفین تمایلی به گسترش جنگ ندارند و آنچه اکنون جریان دارد، بیشتر نوعی «آزمودن طرف مقابل» در میانه مذاکرات است.
در ابتدای گفتوگو، از بنشعبان پرسیده شد که آیا با حملات موشکی و پهپادی اخیر و فعال شدن سامانههای پدافندی امارات، هنوز میتوان از تداوم آتشبس صحبت کرد؟ وی در پاسخ تاکید کرد: همهچیز به تعریف ما از آتشبس بستگی دارد. از یکسو بحث معنایی و سیاسی و از سوی دیگر، واقعیت میدانی مطرح است و باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی وضعیت فعلی را متناقض و تا حدی مضحک توصیف کرد و گفت: هر کدام از طرفین دیگری را به نقض آتشبس متهم میکند، اما در عین حال همه تلاش میکنند از مرز جنگ تمامعیار عبور نکنند. هیچکس واقعاً نمیخواهد وارد مرحله بعدی شود.
به گفته این تحلیلگر، ایران و آمریکا در حال آزمودن میزان تحمل و واکنش یکدیگر هستند؛ آن هم در شرایطی که مذاکرات هنوز ادامه دارد. وی معتقد است همین رفتوبرگشت میان تنش و آرامش، بخشی از روند چانهزنی سیاسی خواهد بود.
در بخش دیگری از مصاحبه، مجری برنامه به دخالت اخیر عربستان اشاره کرد؛ جایی که «ریاض» از دونالد ترامپ خواسته بود طرح موسوم به «پروژه آزادی» را اجرا نکند.
این طرح قرار بود کنترل تنگه هرمز را از دست ایران خارج و با فشار نظامی تهران را وادار به عقبنشینی کند.
بنشعبان توضیح داد که عربستان بیش از هر چیز نگران تبعات اقتصادی ادامه بحران است. وی تصریح کرد: اقتصاد عربستان در مرحلهای بسیار حساس از گذار قرار دارد. هرچه جنگ طولانیتر شود، پروژههای اقتصادی این کشور بیشتر در معرض خطر قرار میگیرد.
به گفته وی، ریاض امیدوار است که به موتور اصلی رشد اقتصادی کشورهای خلیج فارس تبدیل شود، اما ادامه بیثباتی نظامی و اقتصادی، این چشمانداز را تهدید میکند.
وی تأکید کرد: برای عربستان، ادامه این وضعیت قابل تحمل نیست. راهحل نظامی مناسبی وجود ندارد و همه ناچارند خیلی سریع به یک راهحل سیاسی برسند.
در ادامه گفتوگو، این تحلیلگر به جایگاه تازه ایران در معادلات منطقهای اشاره کرد و گفت: جنگ منطقهای ایران نشان داده که این کشور، به عنوان کشوری ۹۰ میلیونی با توان نظامی قابل توجه، بازیگری تعیینکننده در منطقه است.
وی معتقد است بعد از این درگیریها، مذاکرات و موازنههای منطقهای دیگر مانند گذشته نخواهد بود.
بنشعبان گفت: برای ایران، مسئله اصلی تثبیت برتری خود بر تنگه هرمز است. ایران متوجه شده که موقعیت جغرافیایی آن حتی از پرونده هستهای هم مهمتر شده است.
وی افزود که در شرایط فعلی، موضوع هستهای تا حد زیادی تحتالشعاع اهمیت راهبردی تنگه هرمز قرار گرفته است.
به گفته این کارشناس، ایران قصد عقبنشینی ندارد و میخواهد نشان دهد که همچنان توان مقاومت و حتی افزایش فشار را دارد.
در بخش پایانی گفتوگو، مجری برنامه کنترل تنگه هرمز را «سلاح اقتصادی ایران» توصیف کرد؛ عبارتی که پیشتر برخی مقامهای آمریکایی نیز از آن استفاده کرده بودند.
بنشعبان تاکید کرد: این فقط یک ابزار اقتصادی نیست؛ بلکه اهرم فشاری است که به ایران اجازه میدهد در نظم جدید جهانی جایگاه خود را تثبیت کند.
وی توضیح داد که جهان امروز بیش از هر زمان دیگری بر محور «تقابل اقتصادی» در حال بازآرایی است؛ از جنگ اوکراین گرفته تا جنگ تعرفهای دونالد ترامپ از مصادیق این تقابل به شمار میروند.
به اعتقاد بنشعبان، ایران اکنون با استفاده از کنترل مسیرهای دریایی، شکل تازهای از قدرت و فشار را وارد معادلات جهانی کرده است.
انتهای پیام/ ۹۹۹
