علمالهدی: نقش بانوان در تحولات تاریخی کمتر مورد توجه قرار گرفته است
به گزارش دفاعپرس از خراسان رضوی، «جمیله علمالهدی» استاد حوزه و دانشگاه، در نشست تخصصی «زنان و جنگ صورتی» که به همت مدرسه علمیه نرجس (سلاماللهعلیها) و با مشارکت دفتر خواهران حوزه علمیه خراسان برگزار شد، با اشاره به جایگاه زنان در منظومه الهی تصریح کرد: ما که خود را فرزندان بانوی بزرگ اسلام میدانیم، باید بدانیم که از همان نقطه آغاز، جریان زنان مؤمن در تاریخ شکل گرفته است؛ جریانی که در طول تاریخ، در قالب مادران ائمه اطهار (علیهمالسلام)، مادران و همسران پیامبران الهی و زنان برجسته تاریخ اسلام استمرار یافته و همواره در تحقق اسماء الهی نقشآفرین بوده است.
وی خاطرنشان کرد: جای این کار پژوهشی همچنان خالی است که درباره هر یک از این بانوان بر اساس تحقیقات پیشرفته و دقیق، آثار مستقلی تدوین شود. با وجود گذشت بیش از چهار دهه از انقلاب اسلامی، هنوز نهادی بهصورت جدی این مأموریت را دنبال نکرده است؛ در حالی که قرآن کریم بارها از بانوان برجسته یاد کرده و در سیره اهلبیت (علیهمالسلام) و احادیث نیز نمونههای فراوانی از این الگوهای بزرگ وجود دارد که میتواند مبنای پژوهشهای عمیق و گسترده قرار گیرد.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: برای انجام یک کار تاریخی وارد مذاکره با یک مؤسسه شدهایم. گفته میشود اسناد تاریخی در این زمینه اندک است، اما کمبود اسناد به معنای تعطیلی پژوهش نیست؛ میتوان تحلیل جامعهشناختی انجام داد و با بازخوانی فضای تاریخی، شرایط آن دوره را فهم کرد.
همسر شهید رئیسی افزود: باید دید در آن مقطع، فضای مدینه چگونه بوده است؛ در شرایطی که پیشوای جهان اسلام قصد سفری را دارد که از ابتدا وعده ولایتعهدی و در نهایت شهادت را با خود همراه داشته است. این سفر نیز به سرزمینی صورت میگرفت که مادر بزرگ اهلبیت (علیهمالسلام) از خاندان سلطنتی آن بوده و پس از اسارت، به همسری امام حسین (علیهالسلام) درآمده بود. بههرحال در ذهن تاریخی ایرانیان، مسئله انتساب به خاندانهای سلطنتی همواره اهمیت داشته و ماجرای ورود شهربانو به خاندان اهلبیت (علیهمالسلام) نیز از همین منظر مورد توجه قرار گرفته است.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: حضرت رضا (علیهالسلام) در شرایطی عازم این سفر شدند که از ابتدا اعلام کرده بودند این مسیر به شهادت منتهی خواهد شد.
طبیعی است که چنین تصمیمی برای خانواده و نزدیکان بسیار سنگین بوده باشد. امام رضا (علیهالسلام) از نظر امکانات مالی و جایگاه اجتماعی در وضعیت ویژهای قرار داشتند؛ تا جایی که جریان واقفیه بر محور همین اموال و امکانات شکل گرفت؛ بنابراین مسئله، نیاز مالی یا دنیوی نبود؛ بلکه سخن از یک مأموریت الهی بود که باید با آگاهی کامل نسبت به سرانجام آن پذیرفته میشد.
علمالهدی خاطرنشان کرد: هنگامی که این تصمیم در بیت امام رضا (علیهالسلام) مطرح شد، بانوان خاندان نیز وارد میدان شدند و از همان نقطه، جریان همراهی و قیام آغاز شد.
اگر این حرکت شکل نمیگرفت، شاید بعدها حرکت حضرت معصومه (سلاماللهعلیها)، شکلگیری آن کاروان بزرگ به سمت ایران و حوادث تاریخی مرتبط با آن نیز رخ نمیداد. در واقع، قیام از درون بیت امام رضا (علیهالسلام) و با حضور بانوان خاندان آغاز شد؛ قیامی زنانه که بر محور ولایت شکل گرفت و پیشروان آن، زنان بودند.
وی تصریح کرد: امروز جهان بر سر سفره همان قیام نشسته است. این حرکت تاریخی، صرفاً یک واقعه عاطفی یا خانوادگی نبود، بلکه جریانی تمدنی بود که آثار آن تا امروز ادامه یافته است. با این حال، تاریخ را غالباً صاحبان قدرت نوشتهاند و به همین دلیل نقش زنان در بسیاری از رخدادهای بزرگ تاریخی کمتر دیده شده است. در طول تاریخ نیز زنان همواره ابزار سیاستهای نظام سلطه بودهاند؛ البته نه سلطه مردانه، بلکه سلطه سرمایه و قدرت.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تقابل انبیاء الهی با نظام سلطه ابراز داشت: در قرآن کریم، محور اصلی درگیری انبیاء و اولیاء الهی، مقابله با نظام سلطه است.
از این منظر، قیام زنان نیز یک حرکت پیشرو و پیشاهنگانه به شمار میرود. پیشرو بودن همیشه دشوارترین بخش هر حرکت است؛ همانگونه که در دوران دفاع مقدس، نیروهای شناسایی سختترین مأموریتها را بر عهده داشتند. جهان امروز نیز بیشتر به دنبال تربیت نیروهای پیرو است، نه پیشرو؛ در حالی که حرکتهای بزرگ بدون پیشگام شکل نمیگیرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: در همین دوران نیز ثابت شده که زنان در صورت قرار گرفتن در جایگاه پیشروی، توان ایجاد تحول دارند.
مشهد یکی از مهمترین مراکز ظهور و بروز زن پیشرو در تاریخ معاصر است، اما متأسفانه این بخش از تاریخ انقلاب اسلامی کمتر روایت شده و کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
اید بخشی از این مسئله به روحیه تواضع زنان بازگردد؛ تواضعی که فضیلت است، اما گاهی نباید مانع انجام مسئولیت اجتماعی شود.
همسر شهید رئیسی خاطرنشان کرد: دختران جوان و طلاب باید بدانند چه مسئولیتی بر عهده دارند و بر چه میراثی تکیه کردهاند. بانوان باید بیش از دیگران نسبت به مسئولیت اجتماعی خود آگاهی داشته باشند؛ زیرا اگر این آگاهی شکل نگیرد، جریانهای فکری و ایدئولوژیکِ حاکم، مسیر را تعیین خواهند کرد.
وی ادامه داد: اگر رهبری اجتماعی بتواند «زوجیت» را به عرصه اجتماع بکشاند، آنگاه زمینه تحقق اسمای الهی در جامعه فراهم میشود.
خداوند انسان را آفریده و به زمین فرستاده است تا این اسما را در عالم محقق کند و این مأموریتی بسیار بزرگ و تاریخی است. به همین دلیل، پرسشها و حسابرسیهای قیامت نیز دشوار خواهد بود؛ چراکه انسان در برابر مسئولیتهای خود پاسخگوست.
انتهای پیام/
