چند روایت از نحوه شهادت امام جواد علیهالسلام
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، امروز، ۲۹ ذیالقعده، سالروز شهادت نهمین پیشوای شیعیان، حضرت امام محمد تقی علیهالسلام است؛ امامی که به «بابالحوائج» شهرت یافته و لقبهای «جواد» به معنای بخشنده و «تقی» به معنای پرهیزگار، از مشهورترین القاب ایشان به شمار میرود. «رضی» و «متقی» نیز از دیگر لقبهای آن حضرت است.
پس از شهادت جانسوز حضرت امام رضا علیهالسلام در اواخر ماه صفر سال ۲۰۳ هجری قمری، منصب امامت در حالی به امام جواد علیهالسلام رسید که تنها هشت سال از عمر مبارک ایشان میگذشت. با وجود سن کم، آن حضرت سرچشمه دانش و حکمت الهی بود و روایات ارزشمند فراوانی از ایشان در کتابهایی همچون عیون اخبارالرضا، تحفالعقول، مناقب و بحارالانوار نقل شده است.
در منابع تاریخی آمده است که معتصم عباسی در ۲۸ محرم سال ۲۲۰ هجری قمری، امام جواد علیهالسلام را بار دیگر به بغداد فراخواند. این سفر سرنوشتساز، چند ماه بعد با شهادت آن حضرت پایان یافت و بیشتر منابع تاریخی، روز ۳۰ ذیالقعده را زمان شهادت ایشان دانستهاند.
پیکر مطهر امام جواد علیهالسلام در کنار مرقد جد بزرگوارشان، حضرت امام موسی کاظم علیهالسلام، در شهر کاظمین به خاک سپرده شد. آن حضرت هنگام شهادت تنها ۲۵ سال داشتند و از این رو، جوانترین امام شیعیان در زمان شهادت به شمار میآیند.
علت شهادت امام جواد(ع)
برخی از مورخان نقل کردهاند که «ابنابیداوود» قاضی بغداد، به دلیل حسادت نسبت به جایگاه علمی امام جواد علیهالسلام، نزد معتصم عباسی از ایشان بدگویی میکرد. ماجرا از آنجا آغاز شد که نظر دقیق و صحیح امام درباره حکم قطع دست دزد، موجب شرمندگی ابنابیداوود در برابر فقها و درباریان شد. همین مسئله آتش حسادت را در دل او شعلهورتر کرد و سرانجام معتصم را به طراحی نقشه شهادت امام ترغیب نمود.
نحوه شهادت حضرت امام جواد(ع)
در برخی روایتها آمده است که پس از به خلافت رسیدن معتصم، او به همراه جعفر ـ برادر امالفضل ـ تصمیم به قتل امام گرفتند. از این رو، معتصم نامهای به عبدالملک زیات، حاکم مدینه، نوشت و از او خواست امام جواد علیهالسلام را به همراه همسرش امالفضل راهی بغداد کند.
هنگامی که امام وارد بغداد شد، معتصم در ظاهر با احترام از ایشان استقبال کرد و هدایایی برای امام و امالفضل فرستاد؛ اما در پشت پرده، به وسیله جعفر، امالفضل را برای مسموم کردن حضرت تحریک کرد. بر پایه این روایت، آنها انگوری را به زهر آغشته کرده و به امام خوراندند.
گفتهاند امالفضل پس از انجام این کار دچار پشیمانی شد و گریست؛ اما امام علیهالسلام به او فرمودند که به گرفتاری و بیماریای درمانناپذیر مبتلا خواهد شد. البته درباره کیفیت شهادت حضرت، روایتهای مختلفی در منابع تاریخی نقل شده است.
در روایتی دیگر آمده است که معتصم عباسی شربت پرتقالی مسموم را توسط غلام خود «اشناس» برای امام فرستاد. غلام به حضرت گفت که خلیفه پیش از این، همان شربت را به برخی بزرگان دربار، از جمله احمدبنابیداوود و سعیدبنخضیب، نوشانده و دستور داده است که امام نیز از آن بنوشد.
امام فرمودند: «آن را شب هنگام خواهم نوشید»؛ اما غلام اصرار کرد که شربت باید خنک نوشیده شود. سرانجام حضرت از آن نوشیدند و در اثر همان زهر، به شهادت رسیدند.
علت ازدواج امام جواد(ع) با امالفضل
براساس منابع معتبر تاریخی، ازدواج امام جواد علیهالسلام با امالفضل، دختر مأمون عباسی، به دستور مستقیم مأمون انجام شد. گفتهاند مأمون امیدوار بود از این طریق، نوهای از نسل پیامبر اکرم صلیالله علیه وآله داشته باشد.
شیخ مفید نیز نقل میکند که مأمون به دلیل دانش، فضیلت و شخصیت برجسته علمی امام، دختر خود را به عقد ایشان درآورد. با این حال، برخی پژوهشگران معتقدند این ازدواج بیش از آنکه جنبه عاطفی داشته باشد، هدفی سیاسی را دنبال میکرد؛ زیرا مأمون میخواست از این راه، امام جواد علیهالسلام و ارتباط ایشان با شیعیان را زیر نظر بگیرد و همچنین خود را دوستدار علویان نشان دهد تا از قیام آنان علیه حکومت عباسی جلوگیری کند.
این تصمیم با مخالفت و نگرانی اطرافیان مأمون روبهرو شد؛ چرا که بیم داشتند خلافت از خاندان عباسی به علویان منتقل شود.
اما در نهایت، خواست الهی بر خلاف نقشه آنان رقم خورد؛ امالفضل صاحب فرزندی از امام جواد علیهالسلام نشد و تمامی فرزندان آن حضرت، از جمله حضرت امام هادی علیهالسلام، از بانوی بزرگوار «سمانه مغربیه» متولد شدند.
انتهای پیام/ 121
