شاهنامه مرجع دیپلماسی، اخلاق و حقوقبشر در تمدن بشری است
به گزارش خبرنگار دفاعپرس از همدان، «علیرضا قیامتی» شاهنامهپژوه در رویداد «حکیمانه» که در کتابخانه مرکزی همدان برگزار شد، اظهار داشت: فردوسی بزرگ، نماینده گردنفرازی و خرد ایرانی است و شاهنامه نه تنها یک اثر حماسی، بلکه موزهای از انسانشناسی و تمدن بشری است که از آغاز آفرینش تا دستیابی بشر به کشاورزی، ابزارسازی و تمدن را روایت میکند.
وی با اشاره به جایگاه ویژهی فردوسی در تاریخ تفکر جهان، افزود: فردوسی هزار سال پیش از رنسانس و اندیشمندانی چون دکارت، با ستایش خرد به عنوان «نخستین آفریده خداوند»، شاهنامه را با نام «خداوند جان و خرد» آغاز کرد.
این شاهنامهپژوه تأکید کرد: شاهنامه تنها حدیثِ جنگ و بزم نیست، بلکه کتابِ خردورزی است و هیچ اثر ادبی در جهان به اندازه شاهنامه برای کمال اخلاقی انسان راهکار ندارد؛ چرا که خردمند در مکتب فردوسی اهل مدارا است و جنگ را تنها برای دفاع میپذیرد.
قیامتی با برشمردن مصادیق تاریخی و حقوقی در شاهنامه، به پیشگامی این اثر در تدوین قوانین بینالمللی اشاره کرد و گفت: فردوسی نخستین کسی است که به حقوق اسیران جنگی، مصونیت سفیران و حمایت از مترجمان در میدان جنگ پرداخته است؛ قوانینی که جهان معاصر در ۱۰۰ سال اخیر و پس از کنوانسیونهای ۱۹۴۷ به آن دست یافته است. همچنین شاهنامه نخستین منبعی است که از ضرورت وجود «روادید» و «اولتیماتوم جنگی» سخن میگوید.
این پژوهشگر با تشریح نگاه فردوسی به مدیریت اجتماعی، افزود: فردوسی نخستین طراح نظام خدمات اجتماعی برای قشرهای آسیبپذیر، بازنشستگان، یتیمان و زنان سرپرست خانوار در قالب یک نظام فرمانروایی عادلانه است.
وی قدرت را نه برای ستم، بلکه وسیلهای برای دستگیری از فریادخواهان دانست و با اشاره به توصیف سپاه ایران از اقصینقاط کشور، شاهنامه را عامل «پیوستگی ملی» ایرانیان در طول تاریخ خواند.
قیامتی در بخش دیگری از سخنان خود به جغرافیای شاهنامهای پرداخت و بیان داشت: مرزهای شاهنامه فراتر از مرزهای سیاسی امروز است و شامل قلمرو گستردهای از بخارا، پنجشیر، خوارزم و بدخشان میشود. تکرار نامهای جغرافیایی مشترک در ایران، تاجیکستان و افغانستان، گواه زندگی مردم این اقلیم بزرگ با اسطورههای شاهنامه است.
وی تصریح کرد: شاهنامه پناهگاه ملی ایرانیان است و برخلاف رسانههای بیگانه که زبان فارسی را تجزیه میکنند، پیوند خونی و فرهنگی میان تاجیک، فارسی و دیگر اقوام ایرانشهری، حقیقتی ناگسستنی است.
این شاهنامهپژوهبا مقایسه ایلیاد، اودیسه و شاهنامه، اظهار داشت: اگرچه آثار کلاسیک یونان ارزشمند هستند، اما در توصیف احساسات انسانی، وطندوستیِ عمیق و اخلاقمداری، شاهنامه بیرقیب است.
وی با ذکر نمونههای احساسی مانند صحنه سوگواری مادر سهراب، تصریح کرد: فردوسی با نگاهی منصفانه و خردورزانه، انسانیترین حماسه جهان را خلق کرده است.
انتهای پیام/
