جشن آزادسازی لبنان زیر سایه اشغال مجدد

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: جشن‌های سالانه روز آزادسازی (عید المقاومة والتحریر) که همواره با اهتزاز پرچم‌ها در روستا‌های مرزی جنوب همراه بود، امسال جای خود را به صدای گوش‌خراش پهپاد‌ها و دود ناشی از بمباران‌ها داده است. تهاجم زمینی ارتش رژیم صهیونیستی که دوم مارس، در پی حملات راکتی کوبنده حزب‌الله در پاسخ به ترور قائد شهید رقم خورد، عملا جغرافیای جنوب لبنان را به یک منطقه جنگی تحت اشغال مجدد تبدیل کرده است.

بر اساس گزارش رسمی وزارت بهداشت عمومی لبنان، تنها از دوم مارس تاکنون، حملات اسرائیل منجر به شهادت ۳،۱۵۱ نفر از شهروندان لبنانی شده و بخش‌های وسیعی از زیرساخت‌های حیاتی کشور را نابود کرد است. 

در پی حملات رژیم صهونیستی، بخش عمده‌ای از آوارگان که شمار آنها از مرز ۱.۲ میلیون نفر گذشته است، از شهر‌های جنوبی و ضاحیه بیروت به مدارس، ورزشگاه‌ها و پناهگاه‌های موقت گریخته‌اند. «علی صالح» شهروند ۵۵ ساله اهل «جویا» که اکنون در ورزشگاه «کمیل شمعون» در حومه بیروت پناه گرفته، وضعیت جاری را یک موازنه دردناک میان جسم و روح توصیف می‌کند.

وی که تجربه زندگی در دوران اشغال پیش از سال ۲۰۰۰ را دارد، می‌گوید: «هر کس که در زمان پیش از سال ۲۰۰۰ در جنوب زندگی نکرده باشد، معنای واقعی اشغال را درک نمی‌کند. روز آزادی زنجیر‌های ما را شکست و خاک، گیاهان، پروانه‌ها و پرندگان ما را آزاد کرد. اما امروز ما مانند جسدی بی‌روح هستیم؛ روح ما در جنوب جا مانده و جسم ما اینجاست. آرزو داشتم این عید را در خاک خودمان جشن می‌گرفتیم». 

از این رو، فضای استرس‌زای حاکم بر افکار عمومی لبنان صرفا ناشی از بمباران‌های روزمره نیست، بلکه معطوف به خطر تثبیت یک اشغالگری پایدار دیگر است. ارتش رژیم اشغالگر که در اوایل سال ۲۰۲۵ و دو ماه پس از توافق آتش‌بس اولیه، از تمام نقاط به جز پنج نقطه استراتژیک عقب‌نشینی کرده بود، مجددا با تکرار چند هزارباره آتش بس، دست به تجاوز زمینی زد.

ناظران سیاسی معتقدند صدور روزانه هشدار‌های تخلیه اجباری برای شهر‌ها و روستا‌های جنوبی نظیر صور و النبطیه، نشان‌دهنده استراتژی اسرائیل برای خالی کردن نوار مرزی و ایجاد یک منطقه حائل پایدار است. همچنین، حملات مداوم هوایی به شهر‌های ساحلی نظیر صور و پرواز پهپاد‌های شناسایی در ارتفاع پایین بر فراز بیروت و منطقه بعلبک در شرق کشور، حتی پس از اعلام آتش‌بس موقت ۱۶ آوریل توسط دونالد ترامپ، نشان می‌دهد که ماشین جنگی اسرائیل به دنبال تحمیل واقعیت‌های نظامی جدید بر جغرافیای لبنان است. 

گسل سیاسی عمیق میان شیخ نعیم قاسم و دولت ضعیف لبنان 

بحران کنونی نه تنها یک چالش نظامی و انسانی، بلکه یک گسل سیاسی عمیق را در داخل حاکمیت لبنان آشکار کرده است. جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، در سخنرانی خود به مناسبت روز آزادسازی، ضمن تجلیل از استقامت تاریخی مردم، بر ورود بیروت به مذاکرات مستقیم با اسرائیل برای نخستین بار جهت تضمین عقب‌نشینی کامل ارتش این رژیم تأکید کرد. عون مدعی است که دولت در این گفتگوها، از حاکمیت ملی عقب‌نشینی نخواهد کرد.

همزمان، نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، در پیامی قاطع در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که تا زمان خروج کامل اسرائیل و بازگشت عزتمندانه آوارگان، هیچ جشنی در کار نخواهد بود. 

در نقطه مقابل، دبیرکل حزب‌الله لبنان، به شدت با رویکرد دیپلماتیک منفعلانه و ضعیف دولت مخالفت کرده است. شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در سخنرانی تلویزیونی خود صراحتا مذاکرات مستقیم را مردود دانست و خواستار بازگشت به گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم از طریق واسطه‌ها و تمرکز بر راهکار‌های داخلی به جای همسویی با آمریکا و اسرائیل شد. 

شیخ نعیم قاسم با لحنی کوبنده و حماسی، مشروعیت دولت حاکم بر لبنان را به چالش کشید و گفت: اگر این دولت نمی‌تواند از حاکمیت کشور محافظت کند، باید استعفا دهد». اگرچه این اظهارات بلافاصله با محکومیت شدید وزارت امور خارجه آمریکا مواجه شد و بر پیچیدگی‌های بین‌المللی پرونده افزود. 

عجز صهیون در مقابل بارش ابابیل

بر اساس تحلیل‌های میدانی، ریشه دور جدید درگیری‌ها به اوایل مارس بازمی‌گردد؛ زمانی که حزب‌الله در پاسخ به ترور آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، پس از یک سال و علی رغم نقض چند هزار باره آتش‌بس توسط رژیم صهیونیستی، مواضع رژیم اشغالگر را هدف حملات موشکی، راکتی و پهپادی قرار داد. 

اسرائیل نیز که حتی پس از آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴ به نقض حریم هوایی و زمینی لبنان ادامه می‌داد، از این فرصت برای راه‌اندازی یک تهاجم همه‌جانبه و حمله زمینی استفاده کرد. از این رو، با وجود فشار بین‌المللی و اعلام آتش‌بس ۱۶ آوریل توسط رئیس‌جمهور آمریکا که تا اوایل ژوئیه تمدید شده است، حملات در جنوب هرگز متوقف نکرده و جان امدادگران و غیرنظامیان را می‌گیرد. 

در همین راستا، ارتش اسرائیل هم‌زمان با صدور هشدار‌های تخلیه فوری و بمباران شدید مواضعی در دره بقاع و منطقه مشغره، موج جدیدی از حملات وحشیانه خود را آغاز کرد. این پاتک سنگین هوایی به دلیل خشم تل‌آویو از حملات پهپادی موفق حزب‌الله صورت گرفته است؛ پهپاد‌های ابابیلی که به دلیل بهره‌گیری از فناوری فیبر نوری، سیستم‌های جنگ الکترونیک و اخلال‌گر‌های فرکانسی (جمینگ) اسرائیل را کاملا بی‌اثر کرده‌اند و ضربات دقیقی را به مواضع ارتش اسرائیل در داخل خاک لبنان و اراضی اشغالی وارد کرده و عجز این رژیم در مقابله با آن را به رخ کشیده است. 

از سوی دیگر، گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران برقراری آتش‌بس در لبنان را به عنوان یکی از شروط خود برای پایان دادن به درگیری با آمریکا و اسرائیل قرار داده است. 

امید به آزادی دوباره در خون مردم لبنان جاری است

نگاهی به پیشینه تاریخی نشان می‌دهد که لبنان پیش از این نیز در سال‌های ۱۹۷۸ و ۱۹۸۲ با هدف اخراج سازمان آزادی‌بخش فلسطین (PLO) مورد تهاجم قرار گرفت که طی آن ارتش اسرائیل تا بیروت نیز پیشروی کرد. اما مقاومت پایدار مردمی سرانجام در سال ۲۰۰۰ آنها را مجبور به عقب‌نشینی کرد. امروز، در حالی که حملات هوایی جدید به شهر‌های ساحلی نظیر صور جان شهروندان را می‌گیرد و هشدار‌های تخلیه برای روستا‌های بیشتر صادر می‌شود، مردم همچنان روحیه خود را حفظ کرده‌اند. 

افرادی «نبیل»، شهروند اهل شهرک مرزی «مرکبا» که خانه‌اش اکنون به یک پایگاه نظامی اسرائیلی تبدیل شده و در مدرسه‌ای در راس بیروت زندگی می‌کند، معتقد است تاریخ دوباره تکرار خواهد شد. وی می‌گوید: «ما به اخراج دشمن در سال ۲۰۰۰ و پس گرفتن خانه‌هایمان افتخار می‌کنیم و ان‌شاءالله این بار نیز پیروزی دیگری در راه است». 

در نهایت، روز آزادسازی امسال اگرچه در میان آوار‌های جنگ و بدون جشن‌های مرسوم برگزار شد، اما بار دیگر به نمادی از اراده ملی برای آزادی دوباره و پایانی بر اشغالگری جدید تبدیل شد.

انتهای پیام/ ۱۳۴