روایت الجزیره انگلیسی از درخشش سامانه پدافندی «آرش کمانگیر»

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس- محمد زرچینی؛ از تاریخ نهم اسفند ماه سال ۱۴۰۴ ارتش تروریستی آمریکا و رژیم صهیونی تهاجم سنگینی را علیه ایران انجام دادند و در مقابل ایران هم در میدان نبرد، پاسخ‌های قابل توجه و ویرانگری را به دشمن صهیونی داد. اما نکته‌ای که حائز اهمیت بود، برتری نسبی هوایی ارتش رژیم صهیونی و آمریکا در جنگ با ایران بود که لزوم تقویت روز افزون شبکه یکپارچه پدافند هوایی نیروهای مسلح کشورمان را گوشزد می‌کرد.

جنگ رمضان نشان داد که شبکه یکپارچه پدافند هوایی نیاز به تقویت دارد و در همین زمینه پس از اعلام آتش‌بس بین ایران و آمریکا، نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران با همتی روزافزون، توان پدافندی کشور را به صورت چشمگیری تقویت کردند.

تقویت توان پدافند هوایی نیرو‌های مسلح ایران

تقویت توان پدافند هوایی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران از چشم رسانه‌های خارجی نیز دور نماند و رسانه‌های انگلیسی‌زبان منطقه و رسانه‌های غربی و برخی تحلیل‌گران نظامی در دنیا به تفصیل به توان پدافندی ایران پرداختند. وبگاه شبکه الجزیره با اشاره به توانمندی‌های روزافزون نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: ایران با شکار پهپاد‌های کلاس‌ «ام کیو» ارتش آمریکا، نشان داد که دیگر آمریکا و اسرائیل نمی‌توانند به راحتی وارد آسمان ایران شوند و بمباران‌های گسترده را طراحی و انجام دهند.

سامانه دفاع هوایی ایران در موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس (منبع «رویترز»)

این وبگاه می‌افزاید: ایران بار‌ها به هواپیما‌های مهاجم آمریکایی و اسرائیلی نزدیکی مرز‌های آبی خود هشدار داده و این به یک چالش برای ارتش آمریکا و همپیمانانش تبدیل شده است؛ همچنین سرنگونی هواپیمای‌ «ام کیو ناین» جدید ارتش آمریکا که توسط رسانه‌های خارجی گزارش شده، می‌تواند آمریکا را مجبور کند که هنگام حمله به ایران، بیشتر به موشک‌های گران‌قیمت به جای پهپاد‌ها تکیه کند. 

منابع رسانه ای خارجی معتقدند که عملیات نظامی برد بلند که برای شکار هواگرد‌های آمریکایی  پیامی روشن و قاطع از سوی ایران است که در حقیقت با استفاده از سیستمی با قابلیت‌های پنهان انجام شده است. سامانه رهگیر جدید در فارسی به «آرش کماندار» ترجمه می‌شود و نام آن از قهرمان اساطیری ایرانی گرفته شده است که در فرهنگ عامه به عنوان کسی که تیری را برای ترسیم مرز بین ایران و آسیای مرکزی شلیک کرد، توصیف شده است. به طور گسترده‌تر، آرش در اشعار و سایر ادبیات به عنوان قهرمانی که به ایران در مبارزه با سلطه بیگانگان کمک کرد، مورد احترام است. 

کارشناسان نظامی می‌گویند که ایده کلی تقویت توان پدافند هوایی ایران معتبر و مستند است؛ چرا که ایران سرمایه‌گذاری زیادی در سیستم‌های دفاعی ارزان‌تر، سیار و تولید داخل انجام می‌دهد که برای تهدید پهپاد‌ها و هواپیما‌ها بدون تکیه بر سایت‌های راداری ثابت بزرگ که تشخیص آنها آسان‌تر است، طراحی شده‌اند.

«مارک هیلبورن» مدرس ارشد دانشکده مطالعات امنیتی در کالج «کینگ لندن» در این زمینه می‌گوید: اگرچه اطلاعات تأیید شده مستقل بسیار کمی در مورد آرش کمانگیر وجود دارد، اما این حمله (حمله به هواگردهای مهاجم آمریکایی در آب های جنوب ایران) با الگوی وسیع‌تری مطابقت دارد.

عکسی تزیینی از وبگاه «دیلی جگرون» از سامانه دفاع هوایی ایران 

وی می‌افزاید: نیرو‌های نظامی ایران، در اشکال مختلف طراحی موشک کاملاً خودکفا شده است و در تغییر اقتصاد جنگ هوشمندانه عمل کرده است. سیستم‌های ارزان و ساده می‌توانند سیستم‌های بسیار پیچیده‌تری (همچون هواپیما‌ها و پهپاد‌های پیشرفته آمریکایی-اسرائیلی) را در معرض خطر قرار دهند. در همین حال، تهران می‌تواند به استفاده از پهپاد‌های شاهد که نسبتاً ارزان تولید می‌شوند، ادامه دهد و به طور بالقوه در هرگونه درگیری طولانی‌مدت، مزیت اقتصادی بلندمدتی را در اختیار داشته باشد. 

آرش کمانگیر چه می‌تواند باشد؟

برخی تحلیلگران معتقدند که با وجود استقرار سامانه دفاع هوایی آرش کمانگیر، اما همچنان خلاءهای مهمی در پدافند هوایی ایران وجود دارد که نیازمند ترمیم بیشتر است. تحلیلگرانی که با الجزیره صحبت کردند، گفتند که آرش کمانگیر ممکن است یک سلاح انقلابی جدید باشد و گامی دیگر در جهت حرکت ایران به سمت دفاع هوایی متحرک و کم‌هزینه‌تر محسوب شود. 

برخی از این سیستم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که رهگیر می‌تواند در هوا منتظر بماند و در قسمتی از آسمان بچرخد تا یک پهپاد یا هواپیمای هدف ظاهر شود. برخی دیگر سلاح‌های ضد پهپاد یا ضد هوایی کوتاه‌برد هستند که ارزان‌تر و کمتر پیچیده‌تر از باتری‌های اصلی دفاع هوایی هستند، اما ساخت و جایگزینی آن‌ها نیز آسان‌تر است. این امر باعث می‌شود پهپاد‌هایی مانند‌ «ام کیو ناین رپییر» که به دلیل هدف اصلی آنها نظارت، به کندی حرکت می‌کنند؛ به ویژه آسیب‌پذیر باشند.

«الکس آلمیدا» تحلیلگر امنیتی در موسسه «هوریزون اینگیج» درباره سامانه دفاع موشکی آرش کمانگیر می‌گوید: سیستم پدافند هوایی آرش کمانگیر ممکن است به سایر سلاح‌های زمین به هوای کوتاه‌برد یا پرسه‌زنی ایران مربوط باشد.

وی می‌افزاید: من گمان می‌کنم که این توسعه‌ی بیشتر یکی از آن سیستم‌ها (سامانه‌های کوتاه برد و نقطه زن) باشد؛ همچنین این موشک به هدایت ثابت از یک سایت رادار دفاع هوایی سنتی متکی نیست و احتمالاً از نوعی هدایت الکترواپتیکی یا جستجوگر گرما استفاده می‌کند؛ به نظر من «آرش کمانگیر» در مجموع یک سیستم موشکی سطح به هوا بوده که به راحتی قابل تنظیم و پرتاب است.

این مهم است، زیرا شبکه‌های سنتی دفاع هوایی به رادار‌ها و باتری‌های پرتاب وابسته هستند که شناسایی آن‌ها بسیار آسان‌تر است؛ در حالی که سیستم‌های ارزان و کوچک‌تر را می‌توان به راحتی جابجا، پنهان، به سرعت پرتاب و جایگزین کرد.

«نیکول گراجوسکی» استادیار دانشگاه علوم سیاسی در پاریس در این زمینه می‌گوید: تهران ممکن است هنوز به پدافند هوایی میان‌برد و دوربرد قوی‌تری نیاز داشته باشد، اما افزود که سیستم‌های متحرک مزیت آشکاری دارند.

وی می‌افزاید: برخی سامانه‌های دفاع هوایی (ایران) سیستم‌های پرتاب سیار هستند که در برخی موارد توسط انسان قابل حمل می‌باشند؛ همچنین ما نمی‌دانیم که پهپاد «ریپر» در چه ارتفاعی پرواز می‌کرده است؛ بر اساس ویدیوی منتشر شده، ممکن است سرنگونی آن برای آنها نسبتاً آسان بوده باشد؛ اما همچنان این موضوع ذنشان می‌دهد نشان می‌دهد که آنها برخی از قابلیت‌های دفاع هوایی را حفظ کرده‌اند. 

سیستم رهگیری جدید نشان می‌دهد که ایران هنوز چنین سیستم‌هایی را حفظ کرده است که امکان «تهدید هوایی مداوم، محدود و سطح پایین» را فراهم می‌کند که سرکوب دائمی آن دشوار است.

برخی از تحلیلگران غربی معتقدند که سامانه آرش کمانگیر در دفع خطر حمله اولیه می تواند موثر باشد اما در دفع کامل کمپینی از هواپیماهای پیشرفته ممکن است چندان توفیق نداشته باشد. این سیستم‌ها ممکن است نتوانند یک کمپین هوایی بزرگ را متوقف کنند یا جت‌های پیشرفته را به تعداد قابل توجهی سرنگون کنند؛ اما می‌توانند آمریکا و اسرائیل را مجبور کنند تا بیشتر به سلاح‌های گران‌قیمت دوربرد که از فاصله دورتری پرتاب می‌شوند، تکیه کنند. 

انتهای پیام/281