دست برتر ارتش با شلیک پهپادهای راهبردی شهید «دانا»
گروه دفاعی امنیتی دفاعپرس- مهدی شهرودی؛ امروزه دیگر بر کسی پوشیده نیست که جمهوری اسلامی ایران در زمره قدرتهای برتر پهپادی جهان قرار دارد؛ جایگاهی که نه بر پایه واردات، بلکه بر مبنای نوآوری، بهرهگیری از ظرفیتهای بومی، تجربه عملیاتی میدانی و تا حدودی هم مهندسی معکوس حاصل شده است. نقطه عطف این توانمندی را میتوان در حادثه سقوط پهپاد جاسوسی «آرکیو ۱۷۰» آمریکا در خاک ایران یافت؛ جایی که نیروهای مسلح با رمزگشایی از فناوری بال پرنده، خانوادهای از پهپادهای رادارگریز شامل «صاعقه» و «شاهد ۱۷۱» را خلق کرد که قادرند بدون شناساییشدن به عمق خطوط دشمن نفوذ کنند.
قدرت پهپادی ایران، به رادارگریزی محدود نمیشود، بلکه نقطه قوت اصلی آن، تنوع بینظیر زرادخانه پرندههای بدون سرنشین است. در همین عرصه، ارتش جمهوری اسلامی امروز از پهپادهای متعدد شناسایی، رزمی، پرسهزن و انهدامی مانند «دانا» و «آرش» با برد عملیاتی هزار و ۴۰۰ تا ۲ هزار کیلومتر بهره میبرد که میتوانند ساعتها بر فراز منطقه نبرد گشتزنی کرده و با قفلکردن روی اهداف متحرک دریایی، ناوشکنهای پیشرفته را هدف قرار دهند و یا وادار به عقبنشینی کنند.
در لایههای بالاتر، پهپادهای رزمی همچون «کرار» مجهز به موتور جت و موشکهای هوابههوا، عملاً نقش هواپیماهای رهگیر بدون سرنشین را ایفا میکنند و گنبد پدافندی کشور را به فراسوی مرزها گسترش میدهند. آنچه موجب ارتقاء توان پهپادی ایران شده،بهرهگیری از هوش مصنوعی، تجهیزات جنگ الکترونیک و دکترین هوشمند است.
در نبرهای اخیر با دشمن آمریکایی-صهیونی، شاهد پرواز صدها فروند پهپاد بودیم که بدون دخالت اپراتور زمینی، اهداف را میان خود تقسیم کرده و از جهات مختلف به آن هجوم میبرند. این تاکتیک، کابوس راهبردی ناوگانهای پیشرفته دشمنان جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود؛ جایی که سامانههای دفاعی چندمیلیون دلاری باید با انبوهی از پهپادهای ارزانقیمت، اما دقیق دستوپنجه نرم کنند و لذا معادله هزینه فایده به ضرر دشمن بر هم میخورَد. ظهور و بروز این قدرت را میتوان این بار فراتر از رزمایشها و در عملیاتهای واقعی مشاهده کرد؛ آنجا که پهپادهای شناسایی نیروهای مسلح ایران بدون هیچ واهمهای بر فراز ناوهای هواپیمابر پرواز و تصاویر واضح از عرشه آنها را مخابره میکنند؛ این پیام روشنی به دشمنان فرامنطقهای است که چشمهای بیدار مدافعان امنیت ایران، تمامی تحرکات در آبهای فراسرزمینی و بینالمللی را تحت نظر دارد.
بیشک، آنچه تاکنون از توان پهپادی ایران رونمایی شده، تنها بخشی از زرادخانه عملیاتی است و نبردهای احتمالی آینده، شگفتیهای بسیار بزرگتری را به نمایش خواهد گذاشت. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نداجا) در جدیدترین عملیات خود برای مقابله با شرارتهای دریایی، با به کارگیری موشکهای کروز «قدیر» و پهپادهای تهاجمی پیشرفته «شهید دانا»، ناوشکنهای متجاوز آمریکایی را وادار به ترک منطقه راهبردی دریای عمان به مقصد اقیانوس هند کرد. این نخستین کاربرد عملیاتی تأییدشده از پهپاد «دانا» علیه یگانهای فرامنطقهای است؛ پهپادی که با وجود شباهت ظاهری به نمونه خارجی آن، به فناوری کاملاً بومی و ارتقاءیافته مجهز بوده و حالا برگ تازهای از قدرت پهپادی ایران را رو کرده است.
در روزهای اخیر تنشهای دریایی در آبهای فرامرزی بار دیگر به صحنهای برای نمایش قدرت بازدارندگی ایران تبدیل شده است. در همین زمینه روز جمعه (پانزدهم خرداد)، ارتش جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیهای از عملیات ترکیبی موفق نداجا در دریای عمان خبر داد؛ عملیاتی که طی آن، شناورهای رزمی آمریکا که طبق اعلام ارتش جمهوری اسلامی ایران در حال مزاحمت و ربایش شناورهای تجاری و نفتکش بودند، با پاسخ قاطع یگانهای پهپادی و موشکی ایران مواجه و ناگزیر به فرار از صحنه نبرد شدند.
اگرچه بهکارگیری موشک «قدیر» پیشتر نیز سابقه داشته، اما آنچه این مأموریت را منحصربهفرد کرد، به پرواز درآمدن پهپادهای تهاجمی جدید «شهید دانا» بود که برای نخستین بار در یک درگیری مستقیم عملیاتی حضور یافتند. بر اساس بیانیه رسمی ارتش جمهوری اسلامی ایران، این عملیات در ادامه روند مقابله با شرارتها و مزاحمتهای دریایی در منطقه دریای عمان صورت گرفت. در جریان این رویارویی، یگانهای نیروی دریایی ارتش با رصد کامل ناوشکنهای آمریکایی، ابتدا شلیک اخطار موشکهای ساحلبهدریای «قدیر» را در دستورکار قرار دادند؛ همچنین همزمان با این شلیک هشداردهنده، اسکادرانی از پهپادهای تهاجمی جدید «شهید دانا» نیز به پرواز درآمده و با قفلکردن بر روی اهداف، پیام روشنی از توان تهاجمی نقطهزن ایران را به خدمه ناوشکنها مخابره کردند. نتیجه این نمایش ترکیبی قدرت، عقبنشینی فوری ناوشکنهای متجاوز آمریکایی و ترک منطقه از سوی آنها بود. ارتش نام این دو شناور را «میسون» و «تراکستن» اعلام کرده که هر دو ازناوشکنهای کلاس «آرلی برک» و مجهز به سامانههای پیشرفته دفاع موشکی هستند.
این خروج اجباری از دریای عمان به سمت آبهای آزاد اقیانوس هند، نشان داد که معادلات قدرت در این آبراه حیاتی بهطور کامل تحت رصد و سیطره نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. نکته راهبردی و جالب توجه در این ماجرا، هویت پهپاد بهکارگرفتهشده است. پهپاد «شهید دانا» در سال ۱۴۰۱ و در جریان رژه ارتش جمهوری اسلامی ایران رونمایی شد و حالا چهار سال بعد، بهعنوان یک برگ برنده در صحنه نبرد واقعی ظاهر شده است. این فاصله چهارساله نشاندهنده رویکرد هوشمندانه نیروهای مسلح ایران در انجام آزمایشهای عملیاتی دقیق و ارتقای سامانهها پیش از ورود به نبرد است و این پیام را به دشمن مخابره میکند که آنچه امروز رونمایی میشود، پیشتر در زرادخانههای عملیاتی نهادینه شده و نسلهای بعدی، شگفتیهای بزرگتری را به همراه خواهند داشت.
یکی از نکات جالب در زمان رونمایی از این پهپاد در سال ۱۴۰۱، شباهت ظاهری بدنه و چینش بالهای آن به پهپاد «هاروپ» ساخت رژیم صهیونیستی بود. این گمانهزنی وجود داشت که مهندسی معکوس این محصول، پس از سقوط یک فروند پهپاد «هاروپ» در داخل خاک ایران در جریان درگیریهای قرهباغ (سال ۱۳۹۹) صورت گرفته باشد. در آن مقطع، پهپاد «هاروپ» که در اختیار ارتش جمهوری آذربایجان بود، در داخل ایران سقوط کرد و به دست نیروهای مسلح کشورمان افتاد. با این حال، کارشناسان نظامی تأکید دارند که «شهید دانا» صرفاً یک کپیبرداری نیست، بلکه یک جهش فناورانه بر روی نمونه خارجی آن است.
ایران با توجه به قدرت پهپادی خود، قطعاً سامانههای اویونیک (سامانه فرود تاکتیکی)، برد عملیاتی، قدرت موتور، سکوی هدایت و سرجنگی «دانا» را بهطور کامل بومیسازی و به فناوریهای بسیار پیشرفتهتری نسبت به نسخه اصلی تجهیز کرده است؛ همچنین استفاده از این پهپادِ بهروزرسانیشده در یک درگیری دریایی آن هم علیه ناوشکنهای آمریکایی، نشاندهنده سطح بالای آمادگی و توان نقطهزنی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است. در نتیجه عملیات وادارسازی ناوشکنهای آمریکایی به عقبنشینی، فراتر از یک درگیری تاکتیکی، یک مانور راهبردی و مبتنی بر دکترین «بازدارندگی فعال» بود.
ترکیب شلیک اخطار موشک «قدیر» و پهپادهای تهاجمی «دانا» ثابت کرد که نیروی دریایی ارتش اکنون به لایههای متعدد و هوشمند تسلیحاتی مجهز است که میتواند بدون ورود به فاز درگیری تمامعیار، اراده خود را بر هر دشمنی در عرصه دریا تحمیل کند. این نبرد نشان داد که جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با ماجراجوییهای دریایی، از گزینههای غافلگیرکننده و پیشرفتهای برخوردار است و فاصله بین «رونمایی» تا «شلیک نهایی»، بسیار کوتاه خواهد بود. بیشک، آنچه در نبردهای احتمالی آینده رونمایی خواهد شد، فراتر از تصورات دشمنان خواهد بود.
انتهای پیام/ 271
