کیخا: جهش ۱۰ برابری اقتصاد دانش‌بنیان بدون ورود مردم ممکن نیست

مسئول سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور با اشاره به سهم کمتر از دو درصدی اقتصاد دانش‌بنیان از تولید ناخالص داخلی کشور گفت: تحقق هدف ۲۰ درصدی این بخش تنها با مشارکت گسترده مردم در تولید دانش‌بنیان امکان‌پذیر است.
کد خبر: ۸۴۱۴۷۳
تاریخ انتشار: ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۱:۳۴ - 15June 2026

به گزارش گروه سیاسی دفاع‌پرس، یاسین کیخا مسئول سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور در هفتمین نشست حضوری و برخط از سلسله نشست‌های اقتصادی «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» با موضوع «الگوی پیشرفت مردم‌پایه» در پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی به تبیین «الگوی پیشرفت مردم‌پایه» در اقتصاد دانش‌بنیان پرداخت. 

وی با اشاره به وضعیت کنونی اقتصاد دانش‌بنیان در کشور اظهار داشت: در حال حاضر حدود ۱۱ هزار شرکت دانش‌بنیان در کشور فعال هستند که نزدیک به ۷۰ درصد آنها در زمره شرکت‌های نوپا قرار می‌گیرند. با وجود این ظرفیت، سهم اقتصاد دانش‌بنیان در تولید ناخالص داخلی کشور کمتر از ۲ درصد است؛ در حالی که بر اساس تأکیدات مقام معظم رهبری، این سهم باید به حدود ۲۰ درصد برسد.

کیخا با بیان اینکه تحقق چنین جهشی با روند‌های فعلی دشوار خواهد بود، افزود: اگر بخواهیم تنها با مدل‌های متعارف نخبگانی و رشد تدریجی حرکت کنیم، دستیابی به این هدف زمان بسیار طولانی خواهد برد. از این‌رو لازم است «عدد بزرگ مردم» به عرصه تولید دانش‌بنیان وارد شود و اقتصاد دانش‌بنیان از یک فعالیت محدود نخبگانی به یک جریان گسترده مردمی تبدیل شود.

وی در ادامه الگوی پیشنهادی برای مردمی‌سازی اقتصاد دانش‌بنیان را در قالب دو سطح «نهاد‌های پیشران» و «نهاد‌های مولد» تبیین کرد. به گفته او، نهاد‌های پیشران دانش‌بنیان مجموعه‌های نخبگانی هستند که وظیفه تحقیق و توسعه، خلق فرصت‌های فناورانه و تثبیت فناوری را بر عهده دارند. در مقابل، نهاد‌های مولد دانش‌بنیان شامل آحاد مردم و تعاونی‌هایی هستند که با دریافت فناوری‌های تثبیت‌شده، امکان تکثیر و تولید گسترده آنها را در مقیاس وسیع فراهم می‌کنند.

مسئول سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور همچنین با مقایسه برخی الگو‌های رایج صنعتی در جهان با رویکرد پیشنهادی اقتصاد مردم‌پایه، بر اهمیت «کوچک‌مقیاس‌سازی» در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان تأکید کرد و ادامه داد: واحد‌های صنعتی بزرگ‌مقیاس به دلیل سرمایه‌گذاری‌های ارزی سنگین و پیچیدگی تجهیزات، عملاً امکان مشارکت گسترده مردم را محدود می‌کنند؛ در حالی که کوچک‌مقیاس‌سازی می‌تواند زمینه ورود سرمایه‌های خرد مردمی، کاهش ریسک سرمایه‌گذاری و تقویت تاب‌آوری اقتصادی را فراهم سازد.

وی سپس با اشاره به چهار الگوی نقش‌آفرینی نخبگان در پیوند با ظرفیت‌های مردمی عنوان کرد: در الگوی نخست، نخبگان دانش تولید واحد‌های کوچک‌مقیاس را طراحی کرده و آن را برای تولید در اختیار مردم قرار می‌دهند، در الگوی دوم، مردم در تولید زیرسیستم‌ها و قطعات محصولات پیچیده مشارکت می‌کنند و در الگوی سوم، نخبگان با حل گلوگاه‌های فنی، زنجیره‌های تولید مردمی را فعال و اقتصادی می‌کنند اما در الگوی چهارم با مداخلات فناورانه، بهره‌وری تولیدات موجود مردمی افزایش می‌یابد.

به گفته کیخا، پیوند میان توان علمی نخبگان و ظرفیت گسترده مردمی می‌تواند زمینه‌ساز گسترش اقتصاد دانش‌بنیان و تحقق جهش در تولید و فناوری در کشور باشد.

انتهای پیام/381

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار
پربحث ترین عناوین