اکرامیفر: زنان از خادم ادبیات به آفریننده ادبیات تبدیل شوند
به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاعپرس، مراسم تقدیر از عوامل گردآورنده کتاب «خانوم ایران» با موضوع نقش زنان در جنگ ۱۲ روزه، با حضور دکتر مریم شادی، رئیس سازمان نشر آثار و ارزشهای مشارکت زنان در دفاع مقدس و مقاومت، سردار عباس بایرامی رئیس سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس، محسن شاهرضایی، دبیر مجموعه «خانوم ایران» و جمعی از دستاندرکاران این مجموعه، اصحاب رسانه و فرهنگ در سالن قصر شیرین موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شد.
محمود اکرامیفر در این مراسم با طرح دیدگاههای خود درباره جایگاه زنان در ادبیات ایران، به تحلیل چهار نقش زنان در ادبیات پرداخت.
نقش زنان به عنوان تولیدکننده ادبیات
وی با اشاره به پژوهش خود در سال ۱۳۷۲ با عنوان «سیمای اجتماعی زن در ادبیات معاصر» گفت: هر کجا مردان اجازه ندادند زنان از اندرونی بیرون بیایند، صدای زنان خاموش بوده است. در دهههای ۳۰، ۴۰ و ۵۰، زنانی اثرگذار داشتیم، اما در حال حاضر چنین زنانی نداریم.
اکرامیفر با اشاره به ظهور هوش مصنوعی افزود: هوش مصنوعی آمده و جای آدمهای متوسط را در همه شغلها میگیرد. کسی میماند که یا تازه حرف بزند یا حرف تازه بزند. یعنی یا چگونه گفتنش نو باشد یا چه گفتنش نو باشد. در غیر این صورت حذف میشود.
تصویر ناقص از زنان در ادبیات ایران
این پژوهشگر ادبی با انتقاد از تصویر ارائهشده از زنان در ادبیات ایران گفت: زنان در ادبیات ما معشوقکهایی هستند که ساخته ذهن شاعران تخیلیاند. زنی که کمرش موی، دهانش نقطه، گیسویش کمند، ابروش سنان و مژههایش خنجر است. این چه زنی است؟ زنان واقعی کجا هستند؟
وی با اشاره به غیاب نقشهای مختلف زنان در ادبیات افزود: نقش دختری در ادبیات ما بسیار کم است. نقش همسری تقریباً غایب است. حتی اسم همسرمان را روی سنگ قبر هم نمینویسیم. نقش مادری تا دلت بخواهد پررنگ است، اما نقش عمه، خاله و دیگر نقشهای زنانه تعطیل است. این یک تصویر به شدت ناقص از زن در ادبیات ماست.
اکرامیفر با ابراز خوشحالی از کتاب «خانوم ایران» گفت: خوشحالم که این کتاب به یک تصویر واقعیتر از زن نزدیک میشود. از زنی حامی، از زنی که روابط خانواده را تسهیل میکند، از زنی که چرخدندههای زندگی را روغنکاری میکند.
زنانگی در ادبیات؛ دغدغهای مغفول
وی با اشاره به کمبود دغدغههای زنانه در ادبیات معاصر گفت: زنانگی در ادبیات ما کم است. از رنگ لباس بگیرید تا آرایش، تا دغدغههای اجتماعی، انسانی و جهانی. گاهی یک خانم شعر را چنان با صلابت میخواند که انگار دغدغهاش نیست. دغدغههای زن معاصر در ادبیات ما کم است.
اکرامیفر تأکید کرد: یک زن باید زن باشد. زن خوب آن است که زنانگیش زیاد باشد، نه مردانگیش. تفکر زنانه، احساس زنانه، نگاه زنانه به اشیا و پیرامون در ادبیات ما کم است. حتی گاهی شعر یک خانم را که میخوانی، نمیفهمی سروده یک زن است یا مرد.
زن به عنوان مصرفکننده ادبیات
این پژوهشگر ادبی با اشاره به نقش زنان به عنوان مصرفکننده ادبیات گفت: نیمی از جامعه را زنان تشکیل میدهند. چه تصویری از آنها داریم؟ چقدر ادبیاتی که تولید میکنیم متناسب با حالات اجتماعی، اقتصادی، زندگی شخصی، بیولوژیکی و فیزیولوژیکی آنهاست؟ زنان چه نوع کتابهایی را دوست دارند؟ چه طیفی از محتوا برای زنان مناسب است؟ ما در حوزه مصرف هم شناخت درستی از زنان نداریم.
لزوم شناخت علمی از جایگاه زنان در ادبیات
اکرامیفر با تأکید بر نیاز به شناخت علمی گفت: شناخت تجربی کافی نیست. مثال آقای دکتر شاهرضایی که فرمودند کارهای جمعی جواب نمیدهد، حاصل شناخت تجربی است. شناخت تجربی تا کنار دریا به دریا نگاه میکند، به اندازه نمره عینکش دریا را میبیند، نه به اندازه وسعت دریا. ما در حوزه زنان و کتاب «خانوم ایران» شناخت دقیق نداریم.
وی با پیشنهاد بازنویسی و بازخوانی این کتاب افزود: این کتاب و کتابهای مربوط به نگاه زنانه و زن در ادبیات را باید دوباره بنویسیم و دوباره بخوانیم.
پیشنهاد به زنان برای ماندگاری در ادبیات
دکتر اکرامیفر در پایان با پیشنهاد به زنان گفت: برای اینکه در ادبیات بمانید، از خادم ادبیات به آفریننده ادبیات تبدیل شوید. خیلی از ماها خادم ادبیاتیم، شبهتولید داریم، تولید نداریم. خالق نیستیم. حرفهای دیگران را جمع میکنیم و کتاب میکنیم. این قابل احترام است، اما در دنیای فردا با یک جستوجو میشود این کار را انجام داد.
وی افزود: افزوده داشته باشید. چیزی از خودتان به متن تحمیل کنید و حرف تازهای ایجاد کنید تا بمانید. در دنیای هوش مصنوعی و سواد رسانهای، ما نیاز به چگونه گفتن و چه گفتن جدیدی داریم. حداقلش این است که در فرم، کارتان را تغییر دهید.
اکرامیفر با اشاره به شاعرانی، چون بیدل، منزوی و احمدرضا احمدی که نوآوری داشتند، گفت: در این دنیای پرغوغا و پر از صدا، صدای تازه و متفاوت میماند. سعی کنید مثل دیگران حرف نزنید. خودتان باشید. هوش مصنوعی نمیتواند فردیت شما را بیاورد، چون تجربههای شما در آن نیست. خودتان باشید، خودتان باشید و خودتان باشید.
انتهای پیام/ 122
