افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» برگزار شد
به گزارش خبرنگار سیاسی دفاعپرس، نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با موضوع تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیتالله العظمی خامنهای (قدسالله نفسه الزکیه)، امروز (چهارشنبه) با هدف بررسی ابعاد مختلف اندیشه، سیره مدیریتی و الگوی حکمرانی رهبر معظم انقلاب اسلامی و با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران، نخبگان و علاقهمندان در فرهنگستان علوم برگزار شد.
در این نشست آیتالله علیاکبر رشاد رئیس شورای حوزههای علمیه استان تهران، غلامعلی حدادعادل عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، محمد مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم و محمد اسحاقی معاون آموزش و پژوهش مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی به ایراد سخنران پرداختند.
«ایران قوی» از مهمترین محورهای فکری رهبر شهید بود
«محمد اسحاقی» معاون پژوهش و آموزش مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با تبیین برخی از مهمترین محورهای فکری و حکمرانی رهبر معظم انقلاب اسلامی اظهار داشت: یکی از موضوعات اصلی در منظومه فکری رهبر حکیم انقلاب، مسئله «ایران قوی» بود.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره دو صفت «قوی» و «عزیز» را برای ایران به کار میبردند و برای تحقق ایران قوی و عزتمند، همه عمر، توان و هستی خود را صرف کردند و بر عهدی که با مردم ایران بسته بودند، استوار ماندند.
اسحاقی با اشاره به ابعاد فرهنگی اندیشه رهبر انقلاب تصریح کرد: حوزه فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی از دیگر محورهای مهم مورد توجه ایشان بود. رهبر معظم انقلاب برای هویت ملی و دینی ابعاد مختلفی تعریف کرده و بر حفظ و تقویت این مؤلفهها تأکید داشتند.
معاون پژوهش و آموزش مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی همچنین با اشاره به جایگاه قانون اساسی و ولایت فقیه در منظومه فکری رهبر انقلاب خاطرنشان کرد: ایشان همواره بر پاسداری از قانون اساسی تأکید داشتند و ولایت فقیه را ضامن و پاسدار اجرای صحیح قانون اساسی و حفظ اصول و ارزشهای نظام اسلامی میدانستند.
راهبردهای کلان رهبر شهید باید به متن آموزشی تبدیل شود
غلامعلی حدادعادل عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با اشاره به مقالهای که برای یادنامه این همایش تهیه کرده است، اظهار داشت: ملاک صداقت در دوست داشتن رهبر شهید، تلاش برای ماندگاری مکتب ایشان است.
وی افزود: مقالهای که برای یادنامه این همایش نوشتهام با عنوان «برخی از راهبردهای کلان امام انقلاب اسلامی در رهبری» تدوین شده است. طی سه تا چهار سال گذشته، ۳۲ جلسه تصویری برگزار کردم که در هر جلسه حدود یک ساعت به بیان خاطرات و دیدارها و گفتوگوهای خود با رهبر معظم انقلاب اسلامی پرداختم، اما در این مقاله تلاش کردم به جای بیان خاطرات، به تبیین راهبردهای کلان فکری و مدیریتی ایشان بپردازم.
حدادعادل ادامه داد: تصور من این بود که پس از شهادت ایشان، اگر قرار باشد در دانشگاهها، مراکز آموزش عالی و نهادهایی که به تربیت مدیران ارشد کشور میپردازند، اندیشه و شیوه رهبری ایشان تدریس شود، باید مجموعهای از راهبردهای کلان ایشان استخراج و تبیین شود. آنچه در این مقاله ارائه شده، تمرینی مقدماتی برای تدوین اثری جامعتر است که در آینده با مراجعه به مستندات و ذکر مصادیق بتواند به عنوان متنی آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.
وی با بیان اینکه درباره رهبر شهید از هر دری میتوان سخن گفت، اظهار داشت: پیش از پرداختن به راهبردهای کلان، لازم است به برخی از ویژگیها و ابعاد شخصیتی ایشان اشاره شود تا مخاطب هنگام مطالعه این راهبردها، تصویری روشنتر از شخصیت و منش آن مرد بزرگ داشته باشد.
ایمان، اخلاص و شجاعت؛ ستونهای شخصیت رهبر شهید
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: رهبر شهید مردی موحد، مؤمن، متقی، متوکل و متکی به خداوند متعال بود. ایمان به خداوند سراسر وجود ایشان را فرا گرفته بود و در همه فراز و نشیبهای زندگی، این ایمان چراغ راه و مایه ثبات و استقامت ایشان به شمار میرفت.
وی افزود: ایشان مصداق عملی بندگی خدا بودند و همه زندگی خود را در مسیر رضای الهی قرار داده بودند. رهبر شهید عابدی پارسا، مجتهدی وارسته و شخصیتی برخوردار از تقوای کمنظیر بود و قرآن در اندیشه، رفتار، گفتار و عمل ایشان حضوری دائمی داشت.
حدادعادل تصریح کرد: از برجستهترین ویژگیهای ایشان، اخلاص در برابر خداوند و انصاف در برخورد با مردم بود. ایستادگی بر حق، دفاع از حقیقت و مقابله با باطل از ویژگیهایی بود که در سراسر زندگی ایشان مشاهده میشد و هرگز از این مسیر عدول نکردند.
وی خاطرنشان کرد: بیاعتنایی به زخارف دنیا در کنار اهتمام جدی به امور مردم از دیگر خصوصیات رهبر شهید بود. ایشان در معنای حقیقی کلمه زاهد بودند و نه خود و نه خانوادهشان دلبستگی به مال و ثروت نداشتند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: خوشرویی، مردمداری، وفاداری، جوانمردی در قبال دوستان، مدارا با مخالفان شخصی، سعهصدر، حافظه قوی، سرعت انتقال ذهنی، ذوق سرشار و طبع لطیف از دیگر ویژگیهای شخصیتی ایشان بود.
وی افزود: رهبر شهید از دانش گسترده و اطلاعات وسیعی در حوزههای مختلف برخوردار بودند، اما آنچه بیش از دانش ایشان اهمیت داشت، حکمت و ژرفاندیشی ایشان بود. ایشان شخصیتی منظم، منضبط، پرکار، خوشسخن، نویسندهای توانا و شاعری صاحبذوق بودند.
حدادعادل تأکید کرد: شجاعت در بیان حق یکی دیگر از ویژگیهای ممتاز ایشان بود. رهبر شهید در برابر دشمنان حق هیچگونه ترس و واهمهای به دل راه نمیدادند و همواره با صراحت و استواری از حق دفاع میکردند.
تداوم راه امام خمینی (ره)؛ نخستین راهبرد کلان
وی در ادامه با اشاره به نخستین راهبرد کلان رهبر شهید اظهار داشت: شاید بتوان گفت آشکارترین وجه رهبری ایشان در طول ۳۶ سال زعامت انقلاب اسلامی، وفاداری کامل به آرمانها و اندیشههای حضرت امام خمینی (ره) بود.
حدادعادل افزود: رهبر شهید نه تنها از نظر عاطفی به امام راحل عشق میورزیدند، بلکه از نظر فکری نیز عمیقاً به مبانی و دیدگاههای ایشان اعتقاد داشتند. هرگاه سخن از امام خمینی (ره) به میان میآمد، علاقه و ارادت عمیق ایشان کاملاً آشکار بود.
وی تصریح کرد: ایشان همواره نگران تحریف اندیشههای امام راحل و انحراف از مسیر ترسیمشده توسط بنیانگذار جمهوری اسلامی بودند و از کسانی که در زمان حیات امام خود را پیرو ایشان معرفی میکردند، اما بعدها برخلاف مبانی امام سخن میگفتند یا عمل میکردند، انتقاد داشتند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: رهبر شهید اصول فکری امام خمینی (ره) را شالوده و سنگ بنای انقلاب اسلامی میدانستند و معتقد بودند وظیفه اصلی ایشان حفظ، تکمیل و توسعه بنایی است که امام راحل بنیان نهادهاند.
وی افزود: به اعتقاد رهبر شهید، انقلاب اسلامی بدون نام و اندیشه امام خمینی (ره) قابل تعریف نیست و همه راهبردهای کلانی که میتوان برای ایشان برشمرد، در امتداد همین راهبرد نخست یعنی استمرار راه امام راحل قرار میگیرد.
استقلال؛ محور عزت و اقتدار ملی
حدادعادل دومین راهبرد کلان رهبر شهید را «استقلال» دانست و اظهار داشت: ایشان عمیقاً به ایران و استقلال ایران عشق میورزیدند و عزت و سربلندی ملت ایران را در گرو حفظ استقلال کشور میدانستند.
وی افزود: رهبر شهید به دلیل شناخت دقیق تاریخ معاصر ایران و تجربه تلخ دخالت قدرتهای خارجی در امور کشور، همواره نسبت به نفوذ بیگانگان حساس بودند و تلاش میکردند اجازه ندهند دشمنی که با انقلاب اسلامی از در بیرون رانده شده، از پنجره بازگردد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تصریح کرد: ایشان معتقد بودند برای دستیابی به هر دستاورد مهمی باید هزینه ایستادگی و مقاومت را پرداخت و از همین رو بر حفظ دستاوردهای ملی، از جمله دستاوردهای علمی و فناوری، تأکید داشتند.
وی ادامه داد: رهبر شهید بارها تصریح میکردند که هیچ قدرت خارجی حق ندارد برای ملت ایران در امور داخلی کشور تعیین تکلیف کند و درباره مسائلی که به تصمیم ملت و مسئولان کشور مربوط است، امر و نهی داشته باشد.
حدادعادل خاطرنشان کرد: ایشان به برخی مسئولان که تصور میکردند عقبنشینی در برابر فشارهای دشمن میتواند مشکلات را حل کند، هشدار میدادند که هر عقبنشینی، دشمن را برای طرح مطالبات بیشتر تشویق خواهد کرد و راه صحیح، ایستادگی بر اصول و حفظ استقلال کشور است.
مقابله با نظام سلطه و رژیم صهیونیستی
وی در ادامه با اشاره به نگاه رهبر شهید به نظام سلطه جهانی گفت: ایشان شناختی عمیق از ساختار نظام جهانی داشتند و ماهیت سلطهجویانه قدرتهای بزرگ، بهویژه ایالات متحده آمریکا، را به خوبی میشناختند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: رهبر شهید معتقد بودند بسیاری از نظریههای سیاسی و اقتصادی مسلط در غرب در خدمت تثبیت سلطه بر ملتهای مستقل قرار دارد و هدف اصلی قدرتهای سلطهگر، تأمین منافع خود از طریق اعمال نفوذ بر سایر کشورهاست.
وی همچنین چهارمین راهبرد کلان رهبر شهید را مقابله با رژیم صهیونیستی عنوان کرد و اظهار داشت: ایشان به تبعیت از امام خمینی (ره)، مسئله فلسطین را مسئله اول جهان اسلام میدانستند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: از نگاه رهبر شهید، اهمیت فلسطین صرفاً به دلیل اشغال سرزمینهای اسلامی نبود، بلکه رژیم صهیونیستی به عنوان ابزاری برای جلوگیری از شکلگیری قدرت مستقل اسلامی در منطقه عمل میکند.
وی تصریح کرد: به همین دلیل، حمایت از ملت فلسطین و جریان مقاومت همواره یکی از اصول ثابت سیاستها و مواضع رهبر معظم انقلاب اسلامی بود.
وحدت ملت و وحدت امت اسلامی
حدادعادل در ادامه به پنجمین راهبرد کلان رهبر شهید یعنی «وحدت ملت و وحدت امت اسلامی» اشاره کرد و گفت: ایشان وحدت را یکی از سنتهای الهی و از مهمترین عوامل موفقیت ملتها و نهضتها میدانستند.
وی افزود: رهبر شهید در عین پذیرش وجود اختلافنظرها و تفاوت دیدگاهها در جامعه، تأکید داشتند که این اختلافات نباید به دشمنی، صفبندی و غفلت از دشمن اصلی منجر شود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: ایشان معتقد بودند تحقق وحدت نیازمند حرکت متقابل گروهها و جریانها به سمت یکدیگر است و اگر هر گروه خود را حق مطلق و دیگران را باطل مطلق بداند، وحدتی شکل نخواهد گرفت.
وی ادامه داد: رهبر شهید در سطح جهان اسلام نیز همواره منادی وحدت بودند و توهین به مقدسات و شخصیتهای مورد احترام مذاهب اسلامی را اقدامی نادرست و در خدمت اهداف دشمنان اسلام میدانستند.
اعتقاد به جایگاه رفیع مردم
حدادعادل ششمین راهبرد کلان رهبر شهید را اعتقاد به نقش و جایگاه مردم دانست و اظهار داشت: ایشان ملت ایران را ملتی بزرگ، دارای تاریخی پرافتخار و فرهنگی غنی میدانستند و برای رأی و اراده مردم ارزش ویژهای قائل بودند.
وی افزود: در نگاه رهبر شهید، مردمسالاری دینی و جمهوری اسلامی دو مفهوم جدا از هم نبودند، بلکه جلوههای یک حقیقت واحد به شمار میرفتند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تصریح کرد: احترام به رأی مردم، پاسداری از حقالناس و تنفیذ آرای ملت در انتخابات از نشانههای عملی این باور بود.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید علاوه بر مسائل سیاسی، نسبت به مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم نیز حساسیت ویژهای داشتند و همواره مسئولان را به تلاش برای کاهش فقر و رفع مشکلات جامعه فرا میخواندند.
حدادعادل افزود: ارتباط صمیمانه ایشان با اقشار مختلف مردم، خانوادههای شهدا، محرومان و طبقات گوناگون جامعه، جلوهای روشن از مردمداری و مردمدوستی ایشان بود.
وی ادامه داد: رهبر شهید معتقد بودند همانگونه که حضور مردم در عرصههای دفاعی و امنیتی اهمیت دارد، مشارکت آنان در عرصههای اقتصادی نیز ضروری است و از همین رو با دولتی شدن افراطی اقتصاد موافق نبودند و بر نقشآفرینی مردم در اقتصاد کشور تأکید داشتند.
پیشرفت علمی و فناوری؛ لازمه اقتدار کشور
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به هفتمین راهبرد کلان رهبر شهید گفت: ایشان یکی از عوامل اصلی عقبماندگی مسلمانان را فاصله گرفتن از علم و فناوری میدانستند و همواره بر ضرورت جبران این عقبماندگی تأکید داشتند.
وی افزود: رهبر شهید که خواهان عظمت و پیشرفت ایران و جهان اسلام بودند، رفع موانع علمی، حمایت از مراکز پژوهشی، تقویت دانشگاهها و پشتیبانی از نخبگان و دانشمندان را از الزامات پیشرفت کشور میدانستند و بر حرکت در مرزهای دانش و فناوری اصرار داشتند.
توجه ویژه به آموزش و پرورش و نخبگان علمی
حدادعادل در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه علم و آموزش در منظومه فکری رهبر شهید اظهار داشت: آموزش و پرورش همواره از دغدغهها، نگرانیها و اولویتهای اصلی رهبر شهید بود و ایشان به صورت مستمر بر ضرورت ارتقای جایگاه معلمان و تأمین معیشتی متناسب با شأن و منزلت آنان تأکید داشتند.
وی افزود: پرورش استعدادهای درخشان و فراهم کردن زمینههای رشد و شکوفایی نخبگان نیز همواره مورد توجه رهبر شهید قرار داشت. ایشان برای نخبگان علمی در همه حوزهها، بهویژه علوم انسانی و ادبیات فارسی، احترام ویژهای قائل بودند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: رهبر شهید در دیدارهای مکرر، منظم و طولانی با استادان دانشگاه، پژوهشگران و نخبگان علمی با حوصله به سخنان آنان گوش میدادند و نکات و پیشنهادهای مطرحشده را یادداشت میکردند.
وی ادامه داد: اهتمام ایشان به اعتلای علم تنها به دانشگاهها محدود نبود و حوزههای علمیه را نیز در بر میگرفت. رهبر شهید حوزههای علمیه را به تحول در روشها، نوآوری در مباحث و گسترش دامنه مطالعات علمی توصیه میکردند و خواستار توجه بیشتر طلاب به عرصههایی فراتر از فقه و اصول، از جمله حکمت، عرفان و کلام بودند.
حدادعادل تصریح کرد: بسیاری از نهادهای علمی و فرهنگی کشور با ابتکار، تصمیم، پیگیری و حمایت رهبر شهید تأسیس شد و توسعه بسیاری از رشتههای نوین علمی نیز نتیجه درک عمیق ایشان از نقش این علوم در اقتدار آینده کشور بود.
وی افزود: همین نگاه راهبردی موجب شد جمهوری اسلامی ایران طی چند دهه گذشته در عرصههایی همچون هوافضا، علوم هستهای، سلولهای بنیادی، هوش مصنوعی، فناوری نانو و علوم شناختی به جایگاهی ممتاز در غرب آسیا و جهان اسلام دست یابد.
تقویت بنیه دفاعی و نظامی کشور
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه، تقویت توان دفاعی و نظامی را یکی دیگر از راهبردهای مهم رهبر شهید دانست و گفت: یکی از نشانههای بارز عظمت شخصیتی و عمق نگاه راهبردی ایشان، توجه ویژه به مسائل دفاعی و نظامی بود.
وی افزود: رهبر شهید اگرچه نظامی نبودند و آموزشهای حرفهای نظامی را طی نکرده بودند، اما از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی در کنار فعالیتهای فرهنگی و مذهبی، به مسائل دفاعی، نظامی و جبهههای جنگ نیز اهتمام جدی داشتند.
حدادعادل خاطرنشان کرد: در دوران دفاع مقدس، به تعبیر معروف، یک پای ایشان در جبهه و پای دیگرشان در نماز جمعه تهران بود و با مطالعه، پیگیری و حضور مستمر در صحنه، به صاحبنظری آگاه در مسائل جنگ و دفاع تبدیل شدند.
وی ادامه داد: رهبر شهید در دوران طولانی رهبری خود و در جایگاه فرماندهی کل قوا، تحولات ساختاری گستردهای در نیروهای مسلح ایجاد کردند و همواره نسبت به تحولات نوین دفاعی و نظامی اشراف و آگاهی داشتند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی اظهار داشت: رسیدگی مستمر و منظم به مسائل ارتش، سپاه، بسیج و نیروهای زمینی، هوایی، دریایی و هوافضا همواره در دستور کار فرماندهی کل قوا قرار داشت و ایشان ارتباطی نزدیک و دائمی با این مجموعهها داشتند.
وی افزود: رهبر شهید معتقد بودند ایران قدرتمند نمیتواند در تأمین نیازهای دفاعی خود وابسته به بیگانگان باشد، بهویژه آنکه بسیاری از این قدرتها بالفعل یا بالقوه در شمار دشمنان کشور قرار دارند.
حدادعادل تصریح کرد: به همین دلیل، ایشان حمایت گستردهای از صنایع دفاعی کشور به عمل آوردند و با آیندهنگری و پشتیبانی مستمر، زمینهای فراهم کردند که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تا حد زیادی به تجهیزات و تسلیحات بومی متکی شوند.
هنر و ادبیات؛ بخشی از منظومه فکری رهبر شهید
وی در ادامه با اشاره به اهتمام رهبر شهید به مقوله هنر و ادبیات گفت: جامعیت شخصیت ایشان سبب شده بود که در کنار توجه به مسائل سیاسی، دفاعی و مدیریتی، از هنر و ادبیات نیز غفلت نکنند.
حدادعادل افزود: رهبر شهید روحیهای لطیف، عواطفی حساس و ذوقی سرشار داشتند و اهل معرفت، تأمل و احساس بودند. همین ویژگیها زمینه علاقهمندی ایشان به عرصههای مختلف هنری را فراهم کرده بود.
وی خاطرنشان کرد: سینما یکی از هنرهایی بود که مورد توجه ایشان قرار داشت، اما همواره تأکید میکردند که هنر باید در خدمت تقویت معنویت، فرهنگ و ارزشهای جامعه قرار گیرد و دارای جهتگیری متعهدانه باشد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: رهبر شهید خود شاعری توانا بودند و با شعر و ادبیات فارسی انس عمیقی داشتند. ایشان به خوبی از ظرفیت شعر و ادبیات برای انتقال ارزشها، بیدارسازی افکار عمومی و برانگیختن احساسات اجتماعی آگاه بودند.
وی افزود: شاعران همواره مورد تشویق و حمایت ایشان قرار داشتند و محافل ادبی رهبر شهید به پناهگاه و مأمن شاعران از سراسر کشور و حتی خارج از کشور تبدیل شده بود.
حدادعادل تصریح کرد: زبان فارسی در اندیشه رهبر شهید جایگاهی راهبردی داشت و ایشان آن را یکی از ارکان اصلی هویت ملی ایرانی میدانستند.
وی اظهار داشت: برخی صاحبنظران از رهبر شهید به عنوان کتابخوانترین رهبر جهان یاد کردهاند و میتوان گفت در میان انواع کتابها، علاقه ویژهای به آثار ادبی و شاهکارهای ادبیات جهان داشتند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: همانگونه که ایشان مسائل سیاسی و نظامی را با دقت دنبال میکردند، نسبت به جریانهای ادبی کشور، بهویژه ادبیات پایداری و ثبت و ضبط خاطرات دفاع مقدس نیز توجهی ویژه داشتند.
عدالت؛ آخرین راهبرد کلان
وی در ادامه به آخرین راهبرد کلان مورد اشاره در مقاله خود پرداخت و گفت: عدالت یکی از بنیادیترین مفاهیم قرآنی و از مهمترین اهداف بعثت پیامبران الهی است و در یک نظام اسلامی نیز باید از اصلیترین وظایف حاکمیت به شمار رود.
حدادعادل افزود: عدالت اقتصادی و تلاش برای رفع فقر و کاهش شکافهای معیشتی میان اقشار مختلف جامعه، از دغدغههای همیشگی رهبر شهید بود.
وی تصریح کرد: اگر گفته شود در طول ۳۶ سال رهبری، هیچ مسئلهای به اندازه مشکلات معیشتی مردم ذهن و دغدغه ایشان را به خود مشغول نکرده بود، سخنی به گزاف گفته نشده است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: دشمنان انقلاب نیز همواره تلاش میکردند از طریق فشارهای اقتصادی و تحریمها، زندگی مردم را هدف قرار دهند و مشکلات ناشی از این فشارها را به حساب انقلاب اسلامی بگذارند.
وی افزود: رهبر شهید در تمام دوران رهبری خود عملاً درگیر یک جنگ اقتصادی تمامعیار بودند و با وجود همه تلاشها، هیچگاه نسبت به وضعیت معیشتی مردم احساس رضایت کامل نداشتند و همواره در جستوجوی راههایی برای بهبود شرایط زندگی مردم بودند.
حدادعادل ادامه داد: در نگاه ایشان، عدالت تنها به عرصه اقتصاد محدود نمیشد، بلکه عدالت قضایی نیز از شاخصهای اصلی اسلامی بودن نظام محسوب میشد.
وی گفت: عدالت آموزشی نیز در منظومه فکری رهبر شهید جایگاهی ویژه داشت، زیرا زمینهساز رفع محرومیتها، گسترش دانش، مهارتآموزی و تربیت نیروهای متخصص برای آینده کشور به شمار میرفت.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تصریح کرد: یکی از دلایل تأکید رهبر شهید بر سادهزیستی و پرهیز از تجملگرایی آن بود که مردم احساس کنند مسئولان عالی کشور و در رأس آنها رهبر انقلاب، زندگی خود را از زندگی عموم مردم جدا نکردهاند.
وی افزود: ایشان معتقد بودند حتی اگر به دلایل مختلف، از جمله تحریمها و کارشکنیهای دشمنان، امکان رفع همه مشکلات اقتصادی وجود نداشته باشد، مردم باید بدانند مسئولان و رهبر جامعه همانند آنان زندگی میکنند و درد آنان را درک میکنند.
حدادعادل خاطرنشان کرد: همین توجه به اقشار محروم و مستضعف سبب شده بود که رهبر شهید با برخی الگوهای توسعه اقتصادی که رشد را به قیمت نادیده گرفتن طبقات ضعیف دنبال میکنند، موافق نباشند و همواره دولتها را نسبت به پیامدهای چنین رویکردهایی هشدار دهند.
وی در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی در مسیر تبیین و ترویج اندیشههای رهبر شهید موفق باشد و رسانهها نیز در معرفی، تبیین و استمرار مکتب ایشان نقشآفرینی کنند.
رهبر شهید کمنظیرترین فقیه موضوعشناس تاریخ تشیع بود
آیتالله علیاکبر رشاد رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با اشاره به ابعاد گوناگون شخصیت رهبر معظم انقلاب اسلامی اظهار داشت: هرگاه پای خدا در میان باشد، کار خدا تعطیلبردار نیست و بسیاری از تحولات بزرگ تاریخ با یک سخن و یک خیزش آغاز شدهاند.
وی با بیان اینکه شخصیت رهبر شهید شخصیتی شگفت، چندبعدی و کمنظیر بود، افزود: اگر بخواهیم تصویری درست از شخصیت ایشان ارائه کنیم، باید بگوییم که رهبر شهید «جامعالاطراف»، «جامعالاسرار» و در عین حال «مجمعالاضداد» بود؛ شخصیتی که جمع میان بسیاری از ویژگیهایی که معمولاً در یک فرد قابل جمع نیست، در وجود او تحقق یافته بود.
آیتالله رشاد تصریح کرد: در سنت حکمی و فلسفی، حکمت به شاخهها و ساحتهای مختلفی تقسیم میشود، اما رهبر شهید به نحوی در بسیاری از این عرصهها حضور داشت که میتوان او را مجمع انواع حکمت دانست. برخی از این حوزهها در وجود ایشان به مرتبهای از عمق، وسعت و ابتکار رسیده بود که کمتر نظیری برای آن میتوان یافت.
وی افزود: اگر قرار باشد تنها فهرستی از ابعاد شخصیت علمی، فرهنگی، فکری و مدیریتی ایشان تهیه شود، حاصل آن خود به مجموعهای حجیم و گسترده تبدیل خواهد شد و هنوز برای شناخت همه ابعاد این شخصیت بزرگ، کارهای فراوانی باید انجام شود.
رهبر شهید؛ فقیهی کمنظیر در میدانشناسی و موضوعشناسی
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به جایگاه فقهی رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: ایشان بدون تردید فقیهی بزرگ و برجسته بودند و در فقاهت از جایگاهی ممتاز برخوردار بودند.
وی افزود: اجتهاد دو رکن اساسی دارد؛ یکی توانایی استنباط و دیگری شناخت دقیق موضوعات. از این منظر، رهبر شهید در عرصه موضوعشناسی جایگاهی کمنظیر داشتند.
آیتالله رشاد خاطرنشان کرد: در طول تاریخ تشیع کمتر فقیهی را میتوان یافت که از نظر حضور در میدانهای واقعی جامعه، شناخت مسائل روز، آگاهی از تحولات جهان و تسلط بر موضوعات گوناگون با رهبر شهید قابل مقایسه باشد.
وی ادامه داد: ایشان از هوش، ذکاوت، قدرت تحلیل و تسلط فوقالعادهای بر ابزارهای اجتهاد برخوردار بودند و در حوزههایی همچون اصول فقه، تفسیر، علوم قرآن، رجال و تاریخ اسلام از دانش و احاطهای کمنظیر بهره میبردند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار داشت: رهبر شهید بارها بر ضرورت بازگشت فقه به قرآن تأکید کرده بودند و معتقد بودند که فقه نباید از ظرفیتهای گسترده قرآن کریم فاصله بگیرد. ایشان با صراحت نسبت به برخی کاستیها در این زمینه هشدار میدادند.
تسلط بر تاریخ، فرهنگ و تحولات جهان
وی با اشاره به دامنه گسترده مطالعات رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: ایشان در تاریخ اسلام، تاریخ ایران، تاریخ معاصر، تحولات منطقه و حتی تاریخ و اندیشه غرب مطالعاتی گسترده و عمیق داشتند.
آیتالله رشاد افزود: همین آگاهی وسیع سبب شده بود که رهبر شهید در تحلیل رخدادها و تحولات جهانی، نگاهی راهبردی و آیندهنگر داشته باشند.
وی تصریح کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای ایشان، توانایی کمنظیر در موضوعشناسی بود؛ ویژگیای که در استنباط فقهی، تصمیمسازی سیاسی و مدیریت کلان کشور نقشی تعیینکننده داشت.
آشنایی عمیق با هنر، موسیقی و ادبیات
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ابعاد کمتر شناختهشده شخصیت رهبر شهید اظهار داشت: بسیاری از مردم از گستره دانش و مطالعات ایشان در حوزههایی مانند هنر، ادبیات و حتی موسیقی اطلاع ندارند.
وی افزود: رهبر شهید در حوزه موسیقی و شناخت دستگاهها و ساختارهای موسیقایی آگاهی قابل توجهی داشتند و در موارد مختلف درباره جنبههای فنی موسیقی اظهار نظر میکردند.
آیتالله رشاد ادامه داد: نثر و بیان ایشان نیز از ویژگیهای ممتاز شخصیت علمی و فرهنگی ایشان بود. زمانی که مجموعه «حدیث ولایت» تدوین میشد، تصمیم گرفته شد که متن سخنان ایشان بدون دخل و تصرف منتشر شود، زیرا نثر گفتاری ایشان چنان استوار، فصیح و منسجم بود که عملاً نیازی به ویرایش نداشت.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید علاوه بر شاعری، در نقد شعر و ادبیات نیز صاحبنظر بودند و با بسیاری از شاعران برجسته کشور ارتباطی نزدیک داشتند.
رهبر شهید و ادبیات داستانی
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به علاقه رهبر معظم انقلاب اسلامی به ادبیات داستانی گفت: ایشان از جدیترین مخاطبان رمان و داستان در کشور بودند و آثار متعددی را مطالعه و نقد میکردند.
وی افزود: در مقطعی حدود ۷۰ نفر از نویسندگان و داستاننویسان کشور برای دیدار با ایشان دعوت شدند. رهبر شهید پیش از آن دیدار، آثار این نویسندگان را به دقت مطالعه کرده و بر بسیاری از آنها یادداشتها و نقدهای تفصیلی نوشته بودند.
آیتالله رشاد اظهار داشت: بخش قابل توجهی از این مطالعات در ساعات پایانی شب انجام شده بود و یادداشتهای ایشان بر آثار ادبی نشان میداد که با دقت و جدیت، جریان ادبی کشور را دنبال میکنند.
وی افزود: این میزان توجه یک فقیه و رهبر سیاسی به رمان و ادبیات داستانی، از ویژگیهای کمنظیر شخصیت ایشان به شمار میرود.
اشراف بر مسائل دفاعی و نظامی
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه با اشاره به تسلط رهبر شهید بر مسائل دفاعی و نظامی گفت: نقل شده است که در دوران دفاع مقدس، هنگامی که فرماندهان و طراحان عملیات نظامی طرحهای خود را ارائه میکردند، رهبر شهید با دقت وارد بحث میشدند و اشکالات فنی برخی طرحها را مطرح میکردند.
وی افزود: بسیاری از فرماندهان برجسته دفاع مقدس از جمله شهید صیاد شیرازی نیز به این موضوع اذعان داشتهاند که ایشان در مسائل نظامی و عملیاتی از درکی عمیق و تحلیلی برخوردار بودند.
آیتالله رشاد خاطرنشان کرد: این تسلط در حالی بود که موضوعات نظامی ارتباط مستقیمی با فقه و اجتهاد نداشت و نشاندهنده گستره وسیع دانش و مطالعات ایشان بود.
نظریهپرداز بزرگ فرهنگ و جنگ نرم
وی در ادامه رهبر معظم انقلاب اسلامی را برجستهترین فرهنگشناس معاصر دانست و گفت: ایشان هم در حوزه نظری و هم در عرصه عملی فرهنگ، صاحبنظر بودند و بسیاری از مفاهیم و نظریههای فرهنگی که امروز در ادبیات سیاسی و فرهنگی کشور رایج است، نخستین بار توسط ایشان مطرح شد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: مفاهیمی همچون تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی، ناتوی فرهنگی و جنگ نرم از جمله مفاهیمی است که رهبر شهید سالها پیش از فراگیر شدن آنها در محافل علمی و سیاسی کشور مطرح و تبیین کرده بودند.
وی تصریح کرد: بسیاری از نظریههایی که بعدها در غرب درباره تحولات فرهنگی و جنگ شناختی مطرح شد، سالها پیش در بیانات و تحلیلهای ایشان مورد توجه قرار گرفته بود.
ابتکار در اقتصاد و واژهسازیهای راهبردی
آیتالله رشاد در بخش پایانی سخنان خود به دیدگاههای اقتصادی رهبر معظم انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: طی سالهای اخیر بسیاری از اقتصاددانان و پژوهشگران از عمق، دقت و ابتکار دیدگاههای اقتصادی ایشان شگفتزده شدهاند.
وی افزود: رهبر شهید در حوزه اقتصاد نیز صاحب تحلیل و دارای نگاه راهبردی بودند و مفاهیمی همچون اقتصاد مقاومتی از جمله ابتکارات فکری ایشان در عرصه حکمرانی اقتصادی به شمار میرود.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از ویژگیهای رهبر شهید، توانایی کمنظیر در واژهسازی و تولید مفاهیم جدید بود. بسیاری از اصطلاحات و کلیدواژههایی که امروز در ادبیات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور به کار میرود، نخستین بار در بیانات ایشان مطرح و وارد گفتمان عمومی شد.
وی تأکید کرد: شناخت ابعاد مختلف شخصیت رهبر شهید نیازمند پژوهشهای گسترده و چندرشتهای است و هنوز بخش قابل توجهی از ظرفیتهای علمی، فرهنگی و تمدنی این شخصیت بزرگ برای جامعه علمی کشور ناشناخته مانده است.
علم و فناوری یکی از ابرراهبردهای رهبر شهید برای تحقق «ایران قوی» بود
محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با اشاره به برخی خاطرات و تجربههای خود از همکاری با رهبر معظم انقلاب اسلامی، اظهار داشت: یکی از ویژگیهای برجسته رهبر شهید، استقبال از صراحت، دقت و بیان روشن در مسائل مختلف بود.
وی با اشاره به یکی از دیدارهای خود با رهبر معظم انقلاب اسلامی افزود: در یکی از جلسات احساس کردم شاید لحنم در بیان برخی مسائل تند بوده است و بابت آن از ایشان عذرخواهی کردم، اما رهبر شهید فرمودند: «اتفاقاً خیلی خوب بود؛ محکم و دقیق سخن بگویید.» این توصیه تنها برای من نبود، بلکه میتواند برای همه مدیران و مسئولانی که در عرصههای مختلف کشور فعالیت میکنند، راهنما و راهگشا باشد.
تأکید رهبر شهید بر اسناد راهبردی کشور
مخبر دزفولی با اشاره به نگاه راهبردی رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: در سال ۱۳۸۴ و در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، ایشان با صراحت فرمودند که بهترین افرادی را که میشناختهاند برای عضویت در این شورا انتخاب کردهاند و در همان جلسه این پرسش را مطرح کردند که چرا «سند مهندسی فرهنگی کشور» هنوز روی میز شورا قرار ندارد.
وی افزود: این سخن برای من که مدتی بعد مسئولیت دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی را بر عهده گرفتم، یک پیام راهبردی و تعیینکننده بود؛ پیامی که نشان میداد رهبر شهید همواره از ورود به امور جزئی و روزمره پرهیز کرده و نگاه خود را بر مسائل بنیادین، راهبردی و آیندهساز کشور متمرکز میکردند.
رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: در نخستین دیدار پس از آغاز مسئولیتم، رهبر شهید سه مأموریت اساسی را مورد تأکید قرار دادند؛ نخست علم کشور، دوم فرهنگ کشور و سوم تحول در نظام آموزش و پرورش و آموزش عالی.
نقشه جامع علمی کشور؛ حاصل نگاه آیندهنگر رهبر شهید
وی با اشاره به روند تدوین «نقشه جامع علمی کشور» اظهار داشت: رهبر شهید از سالها قبل ضرورت وجود یک نقشه راه جامع برای علم و فناوری کشور را مطرح کرده بودند؛ موضوعی که در آن زمان حتی برای بسیاری از استادان و مدیران دانشگاهی نیز چندان روشن نبود.
مخبر دزفولی افزود: پس از انجام مطالعات گسترده و تدوین متن این سند، رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید کردند که بند به بند و ماده به ماده این سند در شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حضور رؤسای سه قوه و مسئولان ارشد کشور بررسی و تصویب شود.
وی خاطرنشان کرد: نتیجه این تأکید آن بود که نزدیک به یک سال، جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی به بررسی و تصویب این سند راهبردی اختصاص یافت و یکی از مهمترین اسناد بالادستی علمی کشور شکل گرفت.
حمایت مستمر از نخبگان و جامعه علمی
رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به اهتمام ویژه رهبر معظم انقلاب اسلامی به نخبگان و دانشمندان کشور گفت: ایشان بارها تأکید میکردند که تا آخرین لحظه عمر خود از جامعه علمی، نخبگان و حرکت علمی کشور حمایت خواهند کرد.
وی افزود: ارتباط مستمر با استادان دانشگاه، دانشجویان، تشکلهای علمی، المپیادیها، مدالآوران، پژوهشگران، رؤسای دانشگاهها، معلمان و دانشآموزان بخش مهمی از برنامههای رهبر شهید را تشکیل میداد.
مخبر دزفولی تصریح کرد: اگر قرار باشد دو یا سه ابرراهبرد اصلی رهبر شهید برای آینده کشور معرفی شود، بدون تردید «علم و فناوری» یکی از مهمترین آنها خواهد بود.
جهش علمی ایران؛ از سه دهم درصد تا دو درصد تولید علم جهان
وی در ادامه به تحولات علمی کشور پس از انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: رهبر شهید حتی پیش از آغاز دوران رهبری، نسبت به دانشگاه و مسائل علمی اهتمام ویژه داشتند و در شکلگیری ساختارهای جدید علمی و فرهنگی کشور نقش مؤثری ایفا کردند.
رئیس فرهنگستان علوم افزود: پیشنهاد تبدیل ستاد انقلاب فرهنگی به شورای عالی انقلاب فرهنگی و گسترش اختیارات آن از جمله اقداماتی بود که با حمایت و پیگیری رهبر شهید به نتیجه رسید.
وی خاطرنشان کرد: در سالهای نخست انقلاب، تعداد دانشگاههای جامع کشور حدود ۲۵ تا ۲۶ دانشگاه بود، اما امروز این تعداد به حدود ۲۵۰ دانشگاه جامع رسیده است و اگر سایر مراکز آموزش عالی را نیز در نظر بگیریم، شمار آنها به چند صد مرکز میرسد.
مخبر دزفولی اظهار داشت: در دهه نخست انقلاب اسلامی، نام ایران در بسیاری از نظامهای نمایهسازی علمی جهان جایگاه برجستهای نداشت، اما از دهه ۱۳۷۰ و بهویژه در دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰، نام ایران در بسیاری از رتبهبندیها و نمایههای علمی جهان درخشید.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران با حدود یک درصد جمعیت جهان، امروز نزدیک به دو درصد تولید علم جهان را در اختیار دارد، در حالی که این سهم در ابتدای دهه ۱۳۷۰ حدود سه دهم درصد بود. این جهش بزرگ علمی بدون هدایت راهبردی و حمایت مستمر رهبر شهید امکانپذیر نبود.
نقش رهبر شهید در توسعه فناوریهای پیشرفته
رئیس فرهنگستان علوم در ادامه به نقش رهبر معظم انقلاب اسلامی در توسعه فناوریهای نوین پرداخت و گفت: شکلگیری بسیاری از نهادهای علمی و فناوری کشور، از جمله ساختارهای مرتبط با فناوریهای پیشرفته، نتیجه پیگیریهای مستمر ایشان بود.
وی افزود: امروز جمهوری اسلامی ایران در حوزه فناوری نانو در زمره کشورهای برتر جهان قرار دارد و این موفقیت حاصل حمایت و پیگیری مستمر رهبر شهید از این حوزه است.
مخبر دزفولی تصریح کرد: در حوزه هوافضا نیز ایران به توانایی ارسال موجود زنده به فضا و بازگرداندن سالم آن دست یافته است؛ موفقیتی که نشاندهنده ورود کشور به باشگاه محدود قدرتهای دارای فناوریهای پیشرفته فضایی است.
وی خاطرنشان کرد: در حوزه زیستفناوری نیز ایران در زمره کشورهای برتر جهان قرار گرفته و در تولید فرآوردههای بیولوژیک، واکسنهای پیشرفته و فناوریهای نوین پزشکی به جایگاه قابل توجهی دست یافته است.
اعتماد رهبر شهید به توان دانشمندان ایرانی
رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به دوران شیوع کرونا گفت: یکی از نمونههای روشن اعتماد رهبر شهید به توان علمی کشور، نحوه مواجهه ایشان با موضوع واکسن کرونا بود.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب اسلامی به توان دانشمندان ایرانی اعتماد داشتند و این اعتماد را در عمل نیز نشان دادند و استفاده از واکسن تولید داخل را پذیرفتند.
دغدغه جمعیت؛ از مؤلفههای قدرت ملی
مخبر دزفولی در بخش دیگری از سخنان خود به دغدغه رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره مسئله جمعیت اشاره کرد و گفت: ایشان جمعیت را یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی میدانستند و نسبت به روند کاهش نرخ رشد جمعیت در کشور هشدار میدادند.
وی افزود: در یکی از جلسات تخصصی، همراه جمعی از کارشناسان حدود ۵۰ دقیقه درباره مخاطرات کاهش جمعیت و پیامدهای آن برای آینده کشور با رهبر شهید گفتوگو کردیم.
رئیس فرهنگستان علوم خاطرنشان کرد: پس از آن جلسه، رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید کردند که موضوع جمعیت را در سخنرانیهای خود به صورت مستمر مطرح خواهند کرد، زیرا نسبت به آینده ایران و جهان اسلام در این زمینه احساس نگرانی میکنند.
وی تصریح کرد: از نگاه ایشان، جمعیت یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت برای همه کشورهاست و افزایش جمعیت و جلوگیری از پیری جمعیت برای آینده ایران ضرورتی راهبردی محسوب میشود.
اهتمام ویژه به علوم شناختی، سلولهای بنیادی و رویان
مخبر دزفولی با اشاره به توجه رهبر شهید به علوم نوظهور اظهار داشت: علوم شناختی یکی از حوزههایی بود که رهبر معظم انقلاب اسلامی شخصاً روند پیشرفت آن را دنبال میکردند و نسبت به شکلگیری ساختارهای لازم برای توسعه آن حساسیت ویژه داشتند.
وی افزود: رهبر شهید همچنین حمایت ویژهای از حوزههایی نظیر فناوری نانو، زیستفناوری، هوافضا، سلولهای بنیادی و پژوهشگاه رویان داشتند.
رئیس فرهنگستان علوم خاطرنشان کرد: اگر امروز پژوهشگاه رویان به یکی از مراکز معتبر و مرجع جهانی در حوزه درمان ناباروری و فناوریهای مبتنی بر سلولهای بنیادی تبدیل شده است، بخش مهمی از این موفقیت مرهون حمایت، اعتماد و پشتیبانی مستمر رهبر شهید است.
علم و فناوری؛ گذرگاه تحقق ایران قوی
وی در پایان سخنان خود با اشاره به مفهوم «ایران قوی» در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: راهی که کشور در عرصه علم و فناوری پیموده است، در نهایت به تحقق ایران قوی منتهی میشود.
مخبر دزفولی افزود: از نگاه رهبر شهید، ایران قوی به معنای ایران پیشرفته، ایران برخوردار از علوم و فناوریهای نوظهور و ایران دارای توان رقابت جهانی است.
وی تصریح کرد: رهبر شهید معتقد بودند یکی از مهمترین گذرگاههای دستیابی به ایران قوی، پیشتازی علمی و فناوری جمهوری اسلامی ایران در عرصههای ملی، منطقهای و جهانی است.
رئیس فرهنگستان علوم خاطرنشان کرد: تربیت دانشمندان تراز جهانی و بهرهگیری از علم برای حل مسائل کشور از مهمترین ارکان این راهبرد محسوب میشود و بخش قابل توجهی از یادداشتها، بیانات و رهنمودهای رهبر شهید در حوزه علم و فناوری قابلیت تبدیل شدن به چندین جلد کتاب تخصصی را دارد.
انتهای پیام/381
