آیتالله رشاد: رهبر شهید کمنظیرترین فقیه موضوعشناس تاریخ تشیع بود
به گزارش خبرنگار سیاسی دفاعپرس، آیتالله علیاکبر رشاد رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با اشاره به ابعاد گوناگون شخصیت رهبر معظم انقلاب اسلامی اظهار داشت: هرگاه پای خدا در میان باشد، کار خدا تعطیلبردار نیست و بسیاری از تحولات بزرگ تاریخ با یک سخن و یک خیزش آغاز شدهاند.

وی با بیان اینکه شخصیت رهبر شهید شخصیتی شگفت، چندبعدی و کمنظیر بود، افزود: اگر بخواهیم تصویری درست از شخصیت ایشان ارائه کنیم، باید بگوییم که رهبر شهید «جامعالاطراف»، «جامعالاسرار» و در عین حال «مجمعالاضداد» بود؛ شخصیتی که جمع میان بسیاری از ویژگیهایی که معمولاً در یک فرد قابل جمع نیست، در وجود او تحقق یافته بود.
آیتالله رشاد تصریح کرد: در سنت حکمی و فلسفی، حکمت به شاخهها و ساحتهای مختلفی تقسیم میشود، اما رهبر شهید به نحوی در بسیاری از این عرصهها حضور داشت که میتوان او را مجمع انواع حکمت دانست. برخی از این حوزهها در وجود ایشان به مرتبهای از عمق، وسعت و ابتکار رسیده بود که کمتر نظیری برای آن میتوان یافت.
وی افزود: اگر قرار باشد تنها فهرستی از ابعاد شخصیت علمی، فرهنگی، فکری و مدیریتی ایشان تهیه شود، حاصل آن خود به مجموعهای حجیم و گسترده تبدیل خواهد شد و هنوز برای شناخت همه ابعاد این شخصیت بزرگ، کارهای فراوانی باید انجام شود.
رهبر شهید؛ فقیهی کمنظیر در میدانشناسی و موضوعشناسی
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به جایگاه فقهی رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: ایشان بدون تردید فقیهی بزرگ و برجسته بودند و در فقاهت از جایگاهی ممتاز برخوردار بودند.
وی افزود: اجتهاد دو رکن اساسی دارد؛ یکی توانایی استنباط و دیگری شناخت دقیق موضوعات. از این منظر، رهبر شهید در عرصه موضوعشناسی جایگاهی کمنظیر داشتند.
آیتالله رشاد خاطرنشان کرد: در طول تاریخ تشیع کمتر فقیهی را میتوان یافت که از نظر حضور در میدانهای واقعی جامعه، شناخت مسائل روز، آگاهی از تحولات جهان و تسلط بر موضوعات گوناگون با رهبر شهید قابل مقایسه باشد.
وی ادامه داد: ایشان از هوش، ذکاوت، قدرت تحلیل و تسلط فوقالعادهای بر ابزارهای اجتهاد برخوردار بودند و در حوزههایی همچون اصول فقه، تفسیر، علوم قرآن، رجال و تاریخ اسلام از دانش و احاطهای کمنظیر بهره میبردند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار داشت: رهبر شهید بارها بر ضرورت بازگشت فقه به قرآن تأکید کرده بودند و معتقد بودند که فقه نباید از ظرفیتهای گسترده قرآن کریم فاصله بگیرد. ایشان با صراحت نسبت به برخی کاستیها در این زمینه هشدار میدادند.
تسلط بر تاریخ، فرهنگ و تحولات جهان
وی با اشاره به دامنه گسترده مطالعات رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: ایشان در تاریخ اسلام، تاریخ ایران، تاریخ معاصر، تحولات منطقه و حتی تاریخ و اندیشه غرب مطالعاتی گسترده و عمیق داشتند.
آیتالله رشاد افزود: همین آگاهی وسیع سبب شده بود که رهبر شهید در تحلیل رخدادها و تحولات جهانی، نگاهی راهبردی و آیندهنگر داشته باشند.
وی تصریح کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای ایشان، توانایی کمنظیر در موضوعشناسی بود؛ ویژگیای که در استنباط فقهی، تصمیمسازی سیاسی و مدیریت کلان کشور نقشی تعیینکننده داشت.
آشنایی عمیق با هنر، موسیقی و ادبیات
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ابعاد کمتر شناختهشده شخصیت رهبر شهید اظهار داشت: بسیاری از مردم از گستره دانش و مطالعات ایشان در حوزههایی مانند هنر، ادبیات و حتی موسیقی اطلاع ندارند.
وی افزود: رهبر شهید در حوزه موسیقی و شناخت دستگاهها و ساختارهای موسیقایی آگاهی قابل توجهی داشتند و در موارد مختلف درباره جنبههای فنی موسیقی اظهار نظر میکردند.
آیتالله رشاد ادامه داد: نثر و بیان ایشان نیز از ویژگیهای ممتاز شخصیت علمی و فرهنگی ایشان بود. زمانی که مجموعه «حدیث ولایت» تدوین میشد، تصمیم گرفته شد که متن سخنان ایشان بدون دخل و تصرف منتشر شود، زیرا نثر گفتاری ایشان چنان استوار، فصیح و منسجم بود که عملاً نیازی به ویرایش نداشت.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید علاوه بر شاعری، در نقد شعر و ادبیات نیز صاحبنظر بودند و با بسیاری از شاعران برجسته کشور ارتباطی نزدیک داشتند.
رهبر شهید و ادبیات داستانی
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به علاقه رهبر معظم انقلاب اسلامی به ادبیات داستانی گفت: ایشان از جدیترین مخاطبان رمان و داستان در کشور بودند و آثار متعددی را مطالعه و نقد میکردند.
وی افزود: در مقطعی حدود ۷۰ نفر از نویسندگان و داستاننویسان کشور برای دیدار با ایشان دعوت شدند. رهبر شهید پیش از آن دیدار، آثار این نویسندگان را به دقت مطالعه کرده و بر بسیاری از آنها یادداشتها و نقدهای تفصیلی نوشته بودند.
آیتالله رشاد اظهار داشت: بخش قابل توجهی از این مطالعات در ساعات پایانی شب انجام شده بود و یادداشتهای ایشان بر آثار ادبی نشان میداد که با دقت و جدیت، جریان ادبی کشور را دنبال میکنند.
وی افزود: این میزان توجه یک فقیه و رهبر سیاسی به رمان و ادبیات داستانی، از ویژگیهای کمنظیر شخصیت ایشان به شمار میرود.
اشراف بر مسائل دفاعی و نظامی
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه با اشاره به تسلط رهبر شهید بر مسائل دفاعی و نظامی گفت: نقل شده است که در دوران دفاع مقدس، هنگامی که فرماندهان و طراحان عملیات نظامی طرحهای خود را ارائه میکردند، رهبر شهید با دقت وارد بحث میشدند و اشکالات فنی برخی طرحها را مطرح میکردند.
وی افزود: بسیاری از فرماندهان برجسته دفاع مقدس از جمله شهید صیاد شیرازی نیز به این موضوع اذعان داشتهاند که ایشان در مسائل نظامی و عملیاتی از درکی عمیق و تحلیلی برخوردار بودند.
آیتالله رشاد خاطرنشان کرد: این تسلط در حالی بود که موضوعات نظامی ارتباط مستقیمی با فقه و اجتهاد نداشت و نشاندهنده گستره وسیع دانش و مطالعات ایشان بود.
نظریهپرداز بزرگ فرهنگ و جنگ نرم
وی در ادامه رهبر معظم انقلاب اسلامی را برجستهترین فرهنگشناس معاصر دانست و گفت: ایشان هم در حوزه نظری و هم در عرصه عملی فرهنگ، صاحبنظر بودند و بسیاری از مفاهیم و نظریههای فرهنگی که امروز در ادبیات سیاسی و فرهنگی کشور رایج است، نخستین بار توسط ایشان مطرح شد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: مفاهیمی همچون تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی، ناتوی فرهنگی و جنگ نرم از جمله مفاهیمی است که رهبر شهید سالها پیش از فراگیر شدن آنها در محافل علمی و سیاسی کشور مطرح و تبیین کرده بودند.
وی تصریح کرد: بسیاری از نظریههایی که بعدها در غرب درباره تحولات فرهنگی و جنگ شناختی مطرح شد، سالها پیش در بیانات و تحلیلهای ایشان مورد توجه قرار گرفته بود.
ابتکار در اقتصاد و واژهسازیهای راهبردی
آیتالله رشاد در بخش پایانی سخنان خود به دیدگاههای اقتصادی رهبر معظم انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: طی سالهای اخیر بسیاری از اقتصاددانان و پژوهشگران از عمق، دقت و ابتکار دیدگاههای اقتصادی ایشان شگفتزده شدهاند.
وی افزود: رهبر شهید در حوزه اقتصاد نیز صاحب تحلیل و دارای نگاه راهبردی بودند و مفاهیمی همچون اقتصاد مقاومتی از جمله ابتکارات فکری ایشان در عرصه حکمرانی اقتصادی به شمار میرود.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از ویژگیهای رهبر شهید، توانایی کمنظیر در واژهسازی و تولید مفاهیم جدید بود. بسیاری از اصطلاحات و کلیدواژههایی که امروز در ادبیات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور به کار میرود، نخستین بار در بیانات ایشان مطرح و وارد گفتمان عمومی شد.
وی تأکید کرد: شناخت ابعاد مختلف شخصیت رهبر شهید نیازمند پژوهشهای گسترده و چندرشتهای است و هنوز بخش قابل توجهی از ظرفیتهای علمی، فرهنگی و تمدنی این شخصیت بزرگ برای جامعه علمی کشور ناشناخته مانده است.
انتهای پیام/381
