دو محور کلیدی در اندیشه رهبر شهید برای ایرانِ متحد

گروه سیاسی دفاع‌پرس، در میان ده‌ها موضوعی که رهبر شهید آیت‌الله خامنه‌ای در طول دوران رهبری خود بر آن تأکید داشتند، شاید کمتر مفهومی به اندازه «وحدت» در بیانات ایشان تکرار شده باشد. از نگاه ایشان، وحدت ملی نه یک تاکتیک سیاسی و نه محصول شرایط اضطراری، بلکه زیربنای اقتدار یک ملت و شرط لازم برای دستیابی به امنیت، پیشرفت و استقلال بود.

رهبر شهید بار‌ها یادآور شده بودند که جمهوری اسلامی از نخستین روز‌های شکل‌گیری خود بر پایه همدلی مردم و حضور یکپارچه آنان در صحنه‌های مختلف استوار شد. انقلاب اسلامی زمانی به پیروزی رسید که اقشار مختلف جامعه، با وجود تفاوت در دیدگاه‌ها، سلایق و گرایش‌ها، حول یک هدف مشترک گرد هم آمدند. همین اتحاد بود که توانست رژیم پهلوی را شکست دهد و همین اتحاد بود که در سال‌های دشوار پس از انقلاب، از جنگ تحمیلی گرفته تا انواع فشار‌ها و تحریم‌ها، کشور را از گردنه‌های سخت عبور داد.

ایشان همواره تأکید می‌کردند که اختلاف نظر امری طبیعی است. هیچ جامعه‌ای بدون تنوع فکری، سیاسی و فرهنگی وجود ندارد و اساساً پویایی یک ملت در همین تفاوت دیدگاه‌ها شکل می‌گیرد. اما آنچه خطرناک است، تبدیل اختلاف سلیقه به دشمنی، نفرت و تخریب متقابل است. رهبر شهید میان «اختلاف» و «نفرت‌پراکنی» مرزی روشن ترسیم می‌کردند. از نگاه ایشان، رقابت سیاسی می‌تواند وجود داشته باشد، مناظره و مباحثه می‌تواند به رشد جامعه کمک کند، اما منازعه، دروغ، تهمت، تحقیر و شکاف‌افکنی، سرمایه اجتماعی کشور را از بین می‌برد و در نهایت منافع ملی را قربانی منافع کوتاه‌مدت جناحی می‌کند.

یکی از مهم‌ترین نکات در اندیشه ایشان، پیوند مستقیم میان وحدت ملی و قدرت ملی بود. رهبر شهید معتقد بودند که قدرت یک کشور تنها در تجهیزات نظامی، منابع اقتصادی یا ظرفیت‌های علمی خلاصه نمی‌شود. مهم‌ترین منشأ قدرت، انسجام درونی ملت است. هر اندازه مردم یک کشور در مسائل اساسی و سرنوشت‌ساز کنار یکدیگر بایستند، امکان فشار خارجی کاهش می‌یابد و توان کشور برای پیشرفت افزایش پیدا می‌کند.

بر همین اساس بود که ایشان مشارکت گسترده مردم در انتخابات را نیز نماد وحدت ملی و نشانه قدرت ملی می‌دانستند. در نگاه رهبر شهید، حضور مردم در انتخابات صرفاً انتخاب چند مسئول یا نماینده نبود، بلکه نمایش اراده ملی و پیام اقتدار ملت ایران به جهان محسوب می‌شد. ایشان بار‌ها توضیح داده بودند که مشارکت گسترده، امنیت می‌آفریند و امنیت، زمینه رشد علمی، اقتصادی و فرهنگی را فراهم می‌کند. از این منظر، مردم‌سالاری دینی تنها یک سازوکار سیاسی نبود، بلکه بخشی از فرایند تولید قدرت ملی به شمار می‌رفت.

رهبر شهید همچنین با نگاهی راهبردی، تهدید اصلی دشمنان ایران را در ایجاد شکاف میان مردم جست‌و‌جو می‌کردند. ایشان بار‌ها هشدار دادند که دشمن دو هدف اصلی را دنبال می‌کند: تضعیف وحدت ملی و ضربه زدن به امنیت ملی. به اعتقاد ایشان، هرگاه اختلافات قومی، مذهبی، سیاسی یا اجتماعی به سطحی برسد که انسجام جامعه را متزلزل کند، زمینه برای نفوذ و فشار خارجی فراهم خواهد شد. از همین رو تأکید می‌کردند که در مسائل اساسی کشور، همه جریان‌ها، اقوام، مذاهب و گروه‌های مختلف باید در کنار یکدیگر قرار گیرند و منافع ملی را بر هر اختلاف دیگری مقدم بدانند.

این نگاه تنها به داخل کشور محدود نبود. رهبر شهید همان منطقی را که درباره وحدت ملت ایران مطرح می‌کردند، در سطح جهان اسلام نیز دنبال می‌کردند. ایشان بار‌ها از تفرقه میان کشور‌های اسلامی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل ضعف امت اسلامی یاد کردند. از نگاه ایشان، دنیای اسلام با جمعیتی نزدیک به دو میلیارد نفر، منابع عظیم انسانی و اقتصادی و موقعیت ژئوپلیتیکی کم‌نظیر، می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های جهان باشد؛ اما اختلافات داخلی و شکاف‌های سیاسی و مذهبی، مانع تحقق این ظرفیت عظیم شده است.

بر همین اساس، رهبر شهید همواره از وحدت امت اسلامی سخن می‌گفتند و مناسبت‌هایی مانند حج و ماه مبارک رمضان را فرصت‌هایی برای نزدیک شدن دل‌های مسلمانان و تقویت همبستگی جهان اسلام می‌دانستند. ایشان معتقد بودند اگر کشورهای اسلامی به همکاری واقعی دست پیدا کنند، بسیاری از مشکلاتی که امروز با آن روبه‌رو هستند، از فقر و عقب‌ماندگی گرفته تا مداخلات خارجی و بحران فلسطین، قابل حل خواهد بود.

در کنار تأکید بر وحدت، رهبر شهید همواره بر ضرورت امید، اعتماد و حرکت جهادی نیز پافشاری می‌کردند. ایشان معتقد بودند که حفظ اتحاد تنها با شعار ممکن نیست؛ بلکه نیازمند تلاش مستمر مسئولان، خدمت‌رسانی صادقانه، مشارکت مردم و حفظ اعتماد عمومی است. از همین رو، ضمن پذیرش و حتی تشویق انتقاد سازنده، نسبت به تخریب اعتماد عمومی هشدار می‌دادند و معتقد بودند انتقاد باید همراه با اعتماد و مسئولیت‌پذیری باشد.

امروز که رهبر شهید آیت‌الله خامنه‌ای در میان ملت ایران حضور فیزیکی ندارند، یکی از مهم‌ترین میراث‌های فکری و سیاسی ایشان همین تأکید مداوم بر وحدت ملی است. در شرایطی که جنگ‌های شناختی، عملیات روانی، فضای مجازی و رسانه‌های معارض بیش از هر زمان دیگری بر شکاف‌های اجتماعی تمرکز کرده‌اند، بازخوانی این توصیه‌ها اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. پیام محوری ایشان روشن بود: ایران زمانی قوی خواهد بود که ایرانیان، با وجود همه تفاوت‌ها، در مسائل اساسی کنار یکدیگر بایستند.

رهبر شهید بارها یادآور شده بودند که انقلاب اسلامی با «ید واحده» پیروز شد و با «ید واحده» ادامه یافت. شاید امروز نیز مهم‌ترین راه پاسداری از میراث آن شهید بزرگوار، حفظ همین دست واحد، همین همدلی ملی و همین سرمایه گران‌بهای اتحاد باشد؛ سرمایه‌ای که از نگاه ایشان، بلندترین دیوار دفاعی ملت ایران در برابر دشمنان و مطمئن‌ترین مسیر برای ساختن آینده‌ای مقتدر و پیشرفته است.

انتهای پیام/381