جنایت جنگی اسرائیل در قبرستان غزه

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: تخریب گسترده گورستان‌ها در نوار غزه را نمی‌توان صرفاً یک اقدام فرعی در حاشیه جنگ دانست. آنچه امروز در غزه رخ می‌دهد، بخشی از یک راهبرد آگاهانه برای هدف قرار دادن همه مؤلفه‌های حیات یک ملت است؛ از انسانِ زنده تا پیکرِ شهدا، از خانه و مدرسه تا قبرستان و نماد‌های حافظه جمعی. در چنین چارچوبی، نبش قبر‌ها و تسطیح آرامستان‌ها تنها یک تخریب فیزیکی نیست، بلکه حمله‌ای مستقیم به کرامت انسانی و هویت تاریخی فلسطینی‌هاست.

بررسی اسناد میدانی و بیانیه‌های رسمی منتشرشده در رسانه‌های منطقه نشان می‌دهد ارتش رژیم صهیونیستی در جریان تجاوزات خود به نوار غزه، علاوه بر هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی، ده‌ها قبرستان در مناطق مختلف غزه را ویران کرده و در مواردی به نبش قبور و انتقال پیکر‌ها به مکان‌های نامعلوم دست زده است. این رفتار، در منطق جنگی رژیم اشغالگر، ادامه همان سیاستی است که سال‌هاست با محاصره، کشتار، آوارگی و تخریب زیرساخت‌ها دنبال می‌شود: شکستن جامعه فلسطینی از درون و زدودن نشانه‌های بقا، خاطره و استمرار.

قبرستان در هر جامعه‌ای فقط محل دفن مردگان نیست؛ بخشی از حافظه زنده یک ملت است. هر سنگ قبر، نشانی از ریشه‌ها، نسبت‌ها و استمرار زندگی اجتماعی است. هنگامی که دشمن، قبرستان را هدف قرار می‌دهد، در واقع می‌کوشد حتی پس از مرگ نیز امکان آرامش را از قربانیان بگیرد و بر بازماندگان فشار روانی و اخلاقی مضاعف وارد کند. از همین‌رو، تخریب گورستان‌ها در غزه را باید در کنار تخریب بیمارستان‌ها، مدارس، اردوگاه‌ها و اماکن مذهبی فهمید؛ همه اینها اضلاع یک پروژه واحدند: زدودن قابلیت زندگی، زیست جمعی و امید.

ارتش صهیونیستی در جریان عملیات زمینی، ده‌ها گورستان از جمله در خان‌یونس، الشجاعیه، بیت‌حانون و التفاح را تخریب کرده است. اگرچه ارتش رژیم صهیونیستی ادعا کرده که هدف از این اقدام، جست‌وجوی اجساد گروگان‌های اسرائیلی بوده است، اما تحقیقات مستقل رسانه‌های بین‌المللی از جمله سی‌ان‌ان (CNN) تخریب یا هتک حرمت دست‌کم ۱۶ قبرستان را از طریق تصاویر ماهواره‌ای و میدانی به تصویر کشیده‌اند.

همچنین شبکه المیادین در گزارشی میدانی فاش کرد که تنها در جریان حمله به گورستان محله التفاح در شرق شهر غزه، نیرو‌های اشغالگر حدود ۱۱۰۰ قبر را نبش و ویران کرده و بیش از ۱۵۰ پیکر را که به‌تازگی دفن شده بودند، خارج کرده و به مکانی نامعلوم انتقال داده‌اند. دوربین المیادین در گزارش‌های بعدی خود نیز تصاویر مستندی از استمرار این روند و نقض حرمت مردگان ارائه داده است.

روند صعودی این حملات در آمار‌های رسمی نیز بازتاب یافته است؛ به طوری که وب‌سایت فلسطین الیوم به نقل از وزارت اوقاف و امور دینی غزه گزارش داد که تعداد قبرستان‌های آسیب‌دیده و تخریب‌شده در غزه، از ۱۹ مورد در اواخر سال ۲۰۲۴ به ۴۰ مورد در آغاز سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است.

تخریب کامل ۴۱ گورستان و خسارت ۱۶ میلیون دلاری

در همین رابطه، امیر ابوالعمرین، مدیرکل وزارت اوقاف غزه در آماری رسمی اعلام کرد که ارتش رژیم صهیونیستی تاکنون ۵۶ قبرستان را در سراسر نوار غزه هدف حملات مستقیم قرار داده که از این میان، ۴۱ مورد به‌طور کامل تخریب و تسطیح شده‌اند.

ابوالعمرین با اشاره به ابعاد گسترده این حملات تصریح کرد: تجاوزات اشغالگران شامل نبش قبرها، هتک حرمت اجساد شهدا، تخریب دیوار‌ها و هموارسازی زمین قبرستان‌ها با ماشین‌آلات سنگین بوده و برآورد‌های اولیه نشان می‌دهد خسارت مادی وارد شده به این اماکن بالغ بر ۱۶ میلیون دلار است.

بحران دفن در سایه محاصره شدید

مدیرکل وزارت اوقاف غزه همچنین به چالش‌های انسانی ناشی از ممانعت رژیم صهیونیستی از ورود مصالح ساختمانی اشاره کرد و افزود: جلوگیری از ورود مصالح مورد نیاز برای ساخت قبرها، شهروندان را ناچار کرده است تا مردگان خود را با استفاده از آجر، چوب و ورق‌های فلزی دفن کنند.

به گفته وی، وزارت اوقاف تاکنون هزاران قبر رایگان در اختیار خانواده‌ها قرار داده و برای مقابله با بحران شدید کمبود فضای دفن، در حال احداث دو قبرستان جدید در مناطق اضطراری است.

حقوقدانان بین‌المللی با تکیه بر اسناد کنوانسیون‌های ژنو تأکید دارند که تخریب و آسیب‌رساندن عمدی به گورستان‌ها و اماکن مذهبی بدون ضرورت نظامی مطلق، نقض قوانین بین‌المللی جنگی بوده و پیگرد حقوقی دارد.

هدف، فراتر از تخریب یک گورستان است

تخریب گورستان‌ها در غزه تنها ویرانیِ یک مکان دفن نیست، بلکه بخشی از روندی گسترده‌تر برای نابودی حافظه جمعی، تحقیر جامعه فلسطینی و افزایش رنج بازماندگان در سایه محاصره و جنگ است. این اقدامات، در کنار فشار‌های انسانی و کمبود امکانات تدفین، نشان می‌دهد هدف از چنین تخریب‌هایی فراتر از عملیات نظامی و معطوف به شکستن ساختار‌های اجتماعی و روانی مردم غزه است. از این رو، مسئولیت جامعه بین‌المللی تنها به صدور بیانیه محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم اقدام عملی برای توقف این نقض‌ها، تضمین دسترسی به حقوق بنیادین انسانی، و پیگیری حقوقی عاملان این تخریب‌ها در مجامع صالح بین‌المللی است.

مسئولیت جامعه بین‌المللی تنها ثبت و توصیف این جنایات نیست. اگر تخریب عمدی قبرستان‌ها و هتک حرمت اجساد در برابر چشم جهانیان بی‌پاسخ بماند، عملاً به عادی‌سازی یکی از خشن‌ترین اشکال نقض حقوق بشردوستانه کمک شده است. نهاد‌های حقوقی و سیاسی جهان باید فراتر از بیانیه‌های تکراری، برای توقف فوری این روند، مستندسازی دقیق تخلفات، و پیگرد حقوقی عاملان آن اقدام کنند. سکوت در برابر چنین جنایتی، نه بی‌طرفی، بلکه همراهی با متجاوز است.

غزه امروز تنها با بمب و موشک هدف قرار نگرفته است؛ حافظه‌اش، مردگانش و حرمت اجتماعی‌اش نیز زیر آوار این جنگ قرار گرفته‌اند. اما همان‌گونه که مردم فلسطین در برابر اشغال، محاصره و کوچ اجباری ایستاده‌اند، این بار نیز دفاع از کرامت شهدا و حفظ حافظه جمعی به بخشی از مقاومت تبدیل شده است؛ مقاومتی که نه فقط برای امروز، بلکه برای تثبیت حق حیات، حق کرامت و حق فراموش‌نشدن ادامه دارد.

انتهای پیام/ ۱۳۴