روایت امیر طالبزاده از نبرد آسمانها در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و «رمضان»
به گزارش خبرنگار دفاعی امنیتی دفاعپرس، امیر سرتیپ خلبان «علیاکبر طالبزاده» جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش در گفتوگویی، چگونگی بازیابی توان رزمی این نیرو پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه را تشریح کرد و با تأکید بر تغییر راهبرد از انفعال پدافندی به «آفند» در جنگ رمضان، از عملیاتهای تاریخی جنگندههای اف-۵ علیه پایگاههای فوقپیشرفته آمریکا پرده برداشت و تأکید کرد که قدرت مادی دشمن در برابر غیرت و شجاعت خلبانان ایرانی شکست خورده است. وی جزئیات تازهای از نحوه اسکورت هواپیمای فرمانده ارتش پاکستان در آسمان ایران، مأموریت انتحاری یک جنگنده آموزشی یاک علیه پهپاد و اف-۳۵ دشمن و همچنین درسهای بزرگ این نبرد برای ساخت یک «نیروی هوایی شبکهمحور و در شأن ملت ایران» را بیان کرد.
بعد از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و اتفاقات ناگواری که برای کشور رخ داد، از جمله آسیب به سامانههای پدافندی و راداری و برخی پایگاههای هوایی، نیروی هوایی چه کرد؟
در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، دشمن با تکیه بر تجهیزات پیشرفته و بهروز، یک جنگ ناجوانمردانه و تمامعیار را علیه کشورمان به اجرا گذاشت. این نبرد برای ما درسآموختههای بسیار گرانبهایی داشت. پس از آن جنگ، ما تمام طرحها و دکترین خود را بازنگری کردیم. تمرکز ما بر این شد که چگونه میتوان با همین تجهیزات موجود، در برابر دشمنی که از نظر فناوری و تجهیزات برتری دارد، ایستادگی کرد و به او ضربه متقابل زد.
ما نقاط قوت خود را بازشناختیم و با همت کارکنان خبره و کارآزمودهمان، تمرینهای بیوقفهای را آغاز کردیم. اینطور نبود که ما در برابر دشمن، دستبسته باشیم؛ ما طرحهایی داشتیم که آنها را بر اساس اتفاقات جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بهروزرسانی کردیم. به اعتقاد من، هیچ نیرویی به اندازه نیروی هوایی از دو جنگ اخیر تجربه عملیاتی کسب نکرد. اگرچه شیوه جنگها عوض شده، اما ما در جنگ رمضان با اجرای طرحهای نوین، به جهان پیام دادیم که تنها فناوری، برنده جنگها نیست. در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، سیاست کلی بر حفظ تجهیزات استوار بود و ما عمدتاً در اختیار پدافند هوایی بودیم؛ اما برای جنگ رمضان، ما اعلام کردیم که راهبرد جدید، «آفند» است و این راهبرد را به بهترین نحو پیادهسازی کردیم و عملیاتهای موفقیتآمیزی انجام دادیم.
در جنگ رمضان چطور وارد عرصه نبرد شُدید و اقدام نیروی هوایی ارتش در این زمینه چه بود؟
شنبه، نهم اسفندماه بود که پست فرماندهی اطلاع داد یک دسته چند فروندی از هواپیماهای دشمن از سمت غرب وارد کشور شدهاند. در همان لحظات بود که صدای انفجار در تهران پیچید و ما مطلع شدیم که بیت رهبری هدف حمله قرار گرفته است. در دقایق ابتدایی از ابعاد فاجعه بیخبر بودیم، اما خیلی زود متوجه شدیم که فرماندهی معظم کل قوا (رضوانالله تعالی علیه) و تعدادی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح به شهادت رسیدهاند.
نیروی هوایی یک نیروی واکنش سریع است و باید در چنین لحظاتی جنگندههای خود را فوراً به پرواز درآورده و علیه دشمن حملهور شود. پروازهای اسکرامبل از همان روز اول آغاز شد و خوشبختانه بسیار تأثیرگذار بود. ما همزمان، برای تداوم نبرد، تعدادی از هواپیماهایمان را در پایگاههای دیگر گسترش دادیم. ما نمیتوانستیم تمام داشتههایمان را روز اول از دست بدهیم و باید مدیریت میکردیم تا در طول جنگ در صحنه بمانیم؛ چرا که نمیدانستیم این نبرد تا کی ادامه خواهد داشت. به همین دلیل است که نیروی هوایی در جنگ تحمیلی سوم همواره حضوری مستمر داشت و هر جا نیاز بود، پای کار آمد.
دشمن بارها اعلام کرده بود که دریچه پیروزی ما علیه ایران از مسیر آسمان است. با وجود این، مطالبهگری خلبانان و کارکنان فنی ما بسیار ارزشمند بود؛ آنها قسم خورده بودند که با همین تجهیزات از کشور دفاع کنند و میگفتند که خلبان باید روی هوا بخورد؛ نه روی زمین. ما این روحیه را بارها دیدیم، بهویژه پس از شهادت فرماندهان، همه همقسم شدند که به هر ترتیب ضربه را به دشمن وارد کنند.
نیروی هوایی عملیاتهای موفقی در طول جنگ رمضان داشت که برخی از زبان دشمن نیز تأیید شد؛ کم و کیف این عملیاتها چه بود؟
امروز در دنیا دیگر از جنگندههای اف-۵ بهعنوان توان رزم عملیاتی استفاده نمیشود و صرفاً جنبه آموزشی دارند. وقتی دشمن از نظر کیفیت و کمیت از ما برتر است، باید روشهای خاصی علیه او به کار ببریم. ما در نیروی هوایی اهل شعار نیستیم و اصول حرفهای نظامیگری حکم میکند که با واقعیتها روبهرو شویم. هدف ما دفاع از کشور و ملت است. ما فراتر از تجهیزات، بیشترین امیدمان به تبحر، غیرت و شجاعت نیروی انسانی، بهویژه خلبانان بود که در برابر قدرتهای بزرگ ایستادگی کردند. قدرت دشمن مادی است و قدرت ما از جنس غیرت و ایمان.
خلبانان ما در چندین مرحله با هواپیمای اف-۵ به پایگاههایی حمله کردند که توسط سامانههای پدافندی روز محافظت میشدند و هواپیماهای مدرن دشمن در آن مستقر بود. این مأموریتها با موفقیت انجام شد، اما فقط حمله به پایگاه آمریکایی در کویت رسانهای شد، آن هم از زبان خود دشمن. جالب اینجاست که این عملیات درست زمانی انجام شد که رئیسجمهور آمریکا مدعی نابودی کامل نیروی هوایی ایران شده بود. پس از حمله، دشمن که غافلگیر شده بود، چند فروند اف-۱۵ را به پرواز درآورد که در یک شکست مفتضحانه، پدافند خودشان اشتباهاً سه فروند از آنها را مورد هدف قرار داد. ما تعدادی زیادی از کماندوهای دشمن را به هلاکت رساندیم.
همچنین جنگندههای سوخوی ما مأموریت مهمی را علیه پایگاه «العدید»، بزرگترین پایگاه دشمن، انجام دادند که آمریکاییها خودشان آن را علنی کردند و تلفات سنگینی به آنها وارد شد. جا دارد که اینجا برای سلامتی خلبانان شجاع سوخویمان دعا کنیم و آرزوی بازگشت آنها را داشته باشیم. اینها جوانان با غیرتی هستند که با اعتقادات معنوی، مأموریتهای غیرممکن را ممکن ساختند. این تاکتیکها، درسآموختههای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بود که به خوبی فراگرفتیم و اجرا کردیم. ما با وجود آنکه در آن جنگ، دشمن پایگاهها و شیلترهای ما را زده بود، توانستیم با همین شرایط عملیات کنیم و ابهت قدرت پوشالی آمریکا را درهم بشکنیم. دنیا که در حیرت قدرت آمریکا بود، به این نتیجه رسید که این قدرت، دروغی بیش نیست.
در این جنگ بعضاً شاهد آن بودیم که پایگاههای هوایی بیشترین اصابت را داشتند. به رغم اینکه رئیسجمهور آمریکا مدعی شده بود که با ارتش ایران کاری نداشته است! نظر شما چیست؟
اول اینکه رئیسجمهور آمریکا از این دست حرفهای تفرقهانگیز و بیاساس در رسانهها زیاد میزند؛ اما واقعیت جنگ رمضان این بود که بیشترین حملات دقیقاً علیه پایگاههای هوایی ما انجام شد؛ پایگاههایی داشتیم که بیش از ۲۰۰ بار مورد اصابت قرار گرفتند. ما از اینکه پیشمرگ مردم شدیم، خوشحالیم و طبق سوگندی که یاد کردهایم، تا آخرین قطره خون برای دفاع از مردم آمادهایم.
البته باید به یک نکته کلیدی اشاره کنم و آن قدرت پشتوانه مردمی است. اگر ملت پشت دولت و حاکمیت نباشد، پیروزی در دفاع ممکن نیست. شجاعت، غیرت و وطنپرستی ملت ایران بود که تمام معادلات دشمن را برهم زد. دشمن با اتکا به اطلاعات خود و تحلیل از وضعیت داخلی، تصور پیروزی داشت؛ اما مردم وقتی پای کشور، هویت و تاریخشان به میان آمد، یکپارچه وارد عرصه شدند و نقشههای شوم رئیسجمهور خبیث آمریکا را که تهدید به نابودی تمدن ایران کرده بود، نقش بر آب کردند. مگر میشود کوروش، داریوش، سعدی، حافظ و فردوسی را از یک ملت گرفت؟ این جنگ نشان داد که اصالت تاریخ و فرهنگ ایران اسلامی به این راحتی از بینرفتنی نیست.
کارکنان فنی و پهپادی در بسیاری از عملیاتها در جنگ رمضان خوش درخشیدند و دوشادوش خلبانان در میدان رزم حاضر بودند؛ نظر شما چیست؟
کارکنان فنی ما برای آمادهسازی هواپیماها همواره پای کار بودند. در طول جنگ، هر بار صدای پهپاد دشمن میآمد، میدانستیم که لحظاتی بعد، جنگندههای دشمن برای بمباران خواهند آمد. اما بچههای فنی در صحنه میماندند تا نقش خود را ایفا کنند. در یکی از مأموریتهای حساس اف-۵، مسیر تاکسیروی جنگندهها بمباران شده بود و بمبهای عملنکرده در زمین وجود داشت. روشنکردن هواپیما در آن نزدیکی ریسک انفجار داشت. بچههای فنی تصمیمی تاریخی گرفتند. آنها با خطر استرس و فشار و در حالی که پهپاد دشمن بالای سرشان بود، جنگندهها را بهصورت خاموش از کنار بمبها عبور داده و به ابتدای باند رساندند. خلبانان همانجا سوار شدند و مأموریتشان را با موفقیت کامل انجام دادند. این یک لحظه غرورآفرین بود که خود آمریکاییها را به زیر سوال برد.
در حوزه پهپادی نیز نیروی هوایی بسیار خوش درخشید. ما بیشترین استفاده را از هواپیمای بدون سرنشین انتحاری بردیم و با روشهایی که به کار گرفتیم، دشمن با تمام فناوری روز خود نتوانست حتی یک ضربه به این بخش وارد کند. شهادت افتخار ماست، اما مأموریت نظامی ما شهادت نیست، بلکه انجام موفقیتآمیز هدف و حفظ خود برای مأموریتهای بعدی است. بچههای پهپادی عملیاتهای شجاعانه و تأثیرگذاری انجام دادند.
درسآموخته بزرگ برای ما این بود که برای داشتن یک نیروی هوایی قوی، باید به فکر استفاده ترکیبی از تمام تسلیحات از جمله پهپاد در کنار جنگنده باشیم که در حال حاضر روی آن کار میکنیم. ارزش، قدرتِ بازدارنده است؛ ما باید چنان قدرتی بسازیم که هیچ کشوری جرأت نگاه به آسمان کشورمان را نداشته باشد. نیروی هوایی آینده، متفاوت خواهد بود و باید یک نیروی شبکهمحور و چندبُعدی با بهرهگیری از فضا، پدافند، موشک، پهپاد و جنگنده بهروز و در شأن ملت ایران باشد.
یکی از اقدامات خوب نیروی هوایی در خلال جنگ رمضان، همراهی هواپیمای فرمانده ارتش پاکستان بود. نیروی هوایی چطور این مأموریت را در آن شرایط انجام داد؟
زمانی که قرار شد فرمانده ارتش پاکستان به ایران بیاید، دشمن بهشدت تبلیغ میکرد که نیروی هوایی ایران نابود شده است. پاکستان با همین تصور اعلام کرد که خودش هواپیمای فرمانده ارتش را تا تهران اسکورت میکند. این کار برای اعتبار بینالمللی ما اصلاً خوب نبود. نیروی هوایی سریعاً اعلام کرد که خودش اسکورت را انجام میدهد. کار بهشدت سختی بود: باندهایمان خورده بود، سامانه رادار زمینی و رادیویی نداشتیم و هواپیماها را از نقاط خاصی به پرواز درآوردیم. ۹ فروند جنگنده برای اسکورت بلند شدند، اما هیچگونه ارتباطی با یکدیگر و با زمین نداشتند. از طرفی، مسیر ورود هواپیمای پاکستانی تغییر کرده بود و ما بیخبر بودیم. اما بحمدلله با توانمندی و تبحر خلبانانمان، آنها خیلی زود مسیر جدید را پیدا کردند و این همراهی را تا تهران با موفقیت انجام دادند. کارشناسان خبره، ارزش این کار بزرگ را در آن شرایط کاملاً درک میکنند.
در جریان جنگ رمضان، یک فروند جنگنده یاک در آسمان تهران مورد حمله قرار گرفت. مأموریت این هواپیما چه بود؟
یکی از اقدامات ما در جنگ رمضان، گشتهای هوایی و اسکرامبل بود. ما یک جنگنده آموزشی «یاک» داریم که فاقد رادار و با برد عملیاتی بسیار پایین برای رهگیری است. در پست فرماندهی بودم که گزارش شد در شمال تهران و اطراف کوههای دماوند، جنگندهها و پهپادهای دشمن مزاحمت ایجاد کردهاند. یک فروند میگ-۲۹ و یک فروند یاک همزمان به پرواز درآمدند. میگ به سمت جنگنده رفت و یاک به سمت پهپاد. از آنجا که سرعت پهپاد کمتر از یاک بود، خلبان ما نمیتوانست به راحتی روی آن قفل کند. این خلبان شجاع که فقط به فکر انجام مأموریتش بود، طی چند مرحله با همه خطرات، هواپیمای خود را به پهپاد نزدیک کرد و با کاهش سرعت، با هواپیمای خود به پهپاد کوبید و آن را ساقط کرد. این یک تصمیم ریاضی و محاسباتی نیست، بلکه از دل شجاعت برمیآید. در ادامه همان مأموریت، جنگنده یاک متوجه حضور یک فروند اف-۳۵ دشمن شد، اما به دلیل فقدان رادار، خیلی دیر متوجه آن شد و مورد اصابت قرار گرفت. خوشبختانه خلبانان به موقع ایجکت کردند و سالم ماندند. نکته قابل تحسین این است که برای خلبان ما فرقی نداشت که با جنگنده پیشرفته دشمن روبهرو است؛ او فقط مأموریتش را به بهترین نحو انجام داد. میشود گفت نیروی هوایی در این جنگ، پنجه در پنجه و رو در روی دشمن وارد نبرد شد. تصور کنید برای اولین بار پس از جنگ جهانی دوم، کشوری مستقیماً به پایگاههای مسلح آمریکا حمله کرد و این افتخار برای ایران و نیروی هوایی ثبت شد. قدرت هوایی فقط جنگنده نیست؛ هر آنچه از بُعد فضا به کار گرفته شود، قدرت هوایی محسوب میشود و دنیا فهمیده که این قدرت، حرف اول را در جنگها میزند.
نقش نیروی هوایی در عملیات شکستخورده آمریکا در دشت مهیار اصفهان چه بود؟
آنچه در دشت مهیار رخ داد، در کنار لطف الهی، حاصل انسجام و وحدت بینظیر بین نیروهای مسلح بود که شکست دشمن و یک «طبس دوم» را رقم زد. به رغم آنکه بسیاری از باندهای پروازی را از قبل بسته بودیم، جنگندههای ما نیز در این عملیات خوش درخشیدند و با وجود پرواز گسترده پهپادها و جنگندههای دشمن در آسمان منطقه، مأموریت اثربخش خود را به خوبی انجام دادند.
انتهای پیام/ 271
