تبیین ضرورتها و بایستههای خبرنگاری نظامی
گروه دفاعی امنیتی دفاعپرسـ رحیم محمدی؛ امروز ۱۷ مرداد در مناسبت تقویمی بهعنوان «روز خبرنگار» نامگذاری شده است تا بهانهای برای توجه به مشکلات و دغدغههای خبرنگاران در کشورمان باشد؛ زیرا خبرنگاری، حرفهای است که در مرز میان حقیقت و سانسور قدم میزند؛ بنابراین خبرنگاران نهتنها با چالشهای مرسوم این حرفه در سطح جهان، بلکه با مجموعهای از پیچیدگیهای ساختاری و معیشتی روبهرو هستند که فرآیند خبررسانی آنها را با دشواریهای بیسابقهای مواجه کرده است.
اگرچه سخنگفتن از مشکلات فعالان حوزه اطلاعرسانی و خبر بسیار است و باید هم گفت، اما در اینجا قصدی برای بازگوکردن این مشکلات را نداریم، بلکه در این مطلب تلاش خواهیم داشت تا درباره بخشی از ضرورتها و بایستههای خبرنگاری در بخش نظامی مطالبی را منعکس کنیم؛ چون در حالی که ایران به دلیل داشتن موقعیت ژئوپلتیکی، همواره در کانون تنشهای منطقهای قرار دارد، لذا خلاء اطلاعاتی یا مدیریت اخبار میتواند به سرعت توسط دشمن در قالب جنگ روانی پر شود.
توجه به موضوع مورد اشاره باعث میشود تا ضرورت حضور خبرنگاران متخصص در این حوزه بیش از پیش احساس شود؛ برای اینکه وجود چنین نفراتی از سلطه روایتهای بیگانه بر وقایع میدانی و دفاعی جلوگیری میکند و همچنین با شناسایی و خنثیسازی اخبار جعلی موجب انتقال صحیح توانمندیهای دفاعی کشور به افکار عمومی داخلی و بینالمللی جهت تقویت بازدارندگی روانی میشود.
میزان و اهمیت حوزه اطلاعرسانی در بخش نظامی به حدی است که برخی کشورها مانند آمریکا و انگلستان برنامههایی برای تربیت خبرنگاران در حوزه نظامی و امنیتی دارند که طی آن به شرکتکنندگان آموزشهای تخصصی در زمینههای تحلیل نظامی و استراتژیک، پوشش خبری در شرایط بحران، آشنایی با تجهیزات و فناوریهای نظامی و آموزشهای اخلاقی و حرفهای در گزارشگری جنگ ارائه میشود؛ این موضوع نشان میدهد که خبرنگاران در حوزه یادشده، خبرنگارانی هستند که آموزشهای تخصصی لازم را فراگرفتهاند تا بتوانند در پوشش اخبار جنگها، منازعات و مسائل امنیتی فعالیت کنند.
بر این اساس، وجود اینگونه آموزشهای تخصصی، تأکیدی بر آن است که برای عبور از گزارشگری سنتی به سمت یک رسانه دفاعی و اثرگذار، ایجاد یک ساختار نظاممند ضروری است؛ یعنی برای داشتن چنین خبرنگارانی، برگزاری دورههای آموزشی مشترک بین دانشگاههای ارائهدهنده آموزشهای خبرنگاری و مراکز آموزش نظامی بهمنظور تربیت خبرنگارانی با دانش نظامی، داشتن کانالهای ارتباطی برای دسترسی کنترلشده به منابع جهت تولید محتوای دقیق و البته ایمن و در عین حال داشتن اطلاعات نوین همچون هوش مصنوعی از ضروریات است.
بنابراین در عصر نوین جنگهای ترکیبی و گذار از نبردهای کلاسیک به نبردهای اطلاعاتی و سایبری، نقش رسانه و بهویژه خبرنگار نظامی از یک گزارشگر ساده به یک رکن استراتژیک در پدافند غیرعامل تبدیل شده است؛ لذا با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران و مواجهه مستمر با تهدیدات فرامرزی، بازنگری در جایگاه، توانمندیها و الزامات خبرنگاران حوزه نظامی، نه یک انتخاب رسانهای، بلکه یک ضرورت امنیتی ملی تلقی میشود.
زیرا اگر به بررسی فعالیت خبرنگاران حوزه دفاعی در کشورمان بپردازیم، متوجه میشویم آنهایی که بهعنوان خبرنگاران این حوزه شناخته میشوند، عموماً نفراتی هستند که در این حوزه بهصورت تجربی صاحب آگاهی و دانش شدهاند؛ چون هیچ مرکز آموزشیای چه در حوزه دانشگاهی و چه در حوزه نظامی در کشورمان نداریم که اقدام به ارائه چنین آموزشهایی کند؛ به همین دلیل، خبرنگارانی که در حوزه دفاعی فعالیت دارند، همزمان در سایر حوزهها نیز حضور دارند و این آفتی است که در بخش خبرنگاری کشورمان وجود دارد.
انتهای پیام/ 231
