گامهای جدید برای گسترش نهضت ملی حفظ قرآن/ مدارس تخصصی توسعه پیدا میکنند
به گزارش گروه فرهنگ دفاعپرس، نشست خبری ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم امروز، با حضور مسئولان قرآنی در محل شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد.
محمدمهدی بحرالعلوم، مسئول دبیرخانه ملی حفظ قرآن کریم، در این نشست با تشریح سیاستهای ستاد راهبری حفظ قرآن اظهار کرد: یکی از مهمترین سیاستهای ستاد، تحقق اهداف تعیینشده در برنامه هفتم پیشرفت در حوزه حفظ قرآن است که از جمله مهمترین آنها میتوان به تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن و تأسیس یک هزار و ۲۰۰ مدرسه حفظ قرآن اشاره کرد.
وی افزود: این اهداف برای نخستین بار در برنامههای پس از انقلاب با عدد و شاخص کمی مشخص شدهاند و از نظر ما کاملاً قابل دستیابی هستند، البته تحقق آنها نیازمند فراهم شدن الزامات، پیگیری مستمر و همکاری جدی دستگاههای مسئول است.
بحرالعلوم ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ در برخی شاخصهای حوزه حفظ قرآن بیش از ۲.۷ برابر رشد داشتهایم و امیدواریم در سال ۱۴۰۵ نیز این مسیر با افقی بالاتر و جدیتر ادامه پیدا کند.
تأکید بر حضور اجتماعی حافظان قرآن
دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، «کنشگری و حضور حافظان قرآن در عرصههای واقعی جامعه» را یکی دیگر از سیاستهای این ستاد عنوان کرد و گفت: کشور در شرایط خاصی قرار دارد و بخش مهمی از سال ۱۴۰۴ و ماههای گذشته سال ۱۴۰۵ تحت تأثیر مسائل مربوط به جنگ و آتشبس بوده است؛ بنابراین باید مشخص شود حافظان قرآن چه نسبتی با مسائل واقعی جامعه دارند و چگونه میتوانند در تحولات اجتماعی نقشآفرینی کنند.
وی با اشاره به ظرفیتهای موجود در حوزه حفظ قرآن اظهار داشت: حافظان، معلمان و مدرسان قرآن از مهمترین محصولات این حوزه هستند که بسیاری از آنها با انگیزههای واقعی و در قالب فعالیتهای مردمی و شخصیتهای حقیقی و حقوقی فعالیت میکنند و تقویت این ظرفیتها در دستور کار ستاد قرار دارد.
ساماندهی آمار حافظان بر اساس کد ملی
بحرالعلوم همچنین هوشمندسازی اطلاعات و آمار حافظان قرآن را از دیگر برنامههای ستاد برشمرد و گفت: در حال حاضر اطلاعات حافظان در دستگاههای مختلف به صورت پراکنده ثبت شده و در برخی موارد میان آمارها همپوشانی وجود دارد. بخشی از اطلاعات نیز همچنان به شکل دستی محاسبه و جمعبندی میشود که میتواند موجب خطا و اختلاف در آمار نهایی شود.
وی افزود: از مدتها قبل موضوع یکپارچهسازی اطلاعات حافظان بر اساس کد ملی مطرح بوده است و تلاش داریم این اطلاعات را در قالب یک سامانه منسجم ساماندهی کنیم. امیدواریم در سال ۱۴۰۵ این طرح تا حد قابل توجهی پیشرفت کند.
استانداردسازی و بهروزرسانی روشهای آموزش حفظ
مسئول دبیرخانه ملی حفظ قرآن کریم، استانداردسازی آموزش حفظ را از دیگر محورهای فعالیت ستاد دانست و گفت: در سالهای گذشته پژوهشی درباره روشهای آموزش حفظ قرآن توسط دکتر دولتی و به سفارش ستاد حفظ قرآن در دوره مسئولیت ایشان در سازمان اوقاف انجام شده که نتایج مناسبی داشته است.
وی ادامه داد: اکنون کمیته علمی ستاد در حال بهروزرسانی این تحقیقات است و امیدواریم نتایج آن در سال ۱۴۰۵ ارائه شود. همچنین روشهای جدیدی برای حفظ قرآن در نقاط مختلف کشور مطرح شده که ستاد باید درباره آنها موضع مشخصی اتخاذ کند؛ این موضع میتواند تأیید، رد یا پذیرش مشروط روشهای ارائهشده باشد.
بازنگری در ۱۱۵ اقدام ملی حفظ قرآن
بحرالعلوم در ادامه از بازنگری اقدامات ملی حفظ قرآن خبر داد و اظهار کرد: در سال ۱۳۹۸، بر اساس سند ملی حفظ قرآن، ۱۱۵ اقدام به تفکیک دستگاهها ابلاغ شد، اما پس از گذشت حدود شش تا هفت سال، این اقدامات نیازمند بازنگری، بهروزرسانی و هماهنگی مجدد هستند.
وی افزود: بخشی از اقدامات انجام شده و برخی دیگر ممکن است به دلیل تغییر شرایط، دیگر موضوعیت سابق را نداشته باشند. از سوی دیگر، در دستگاههای مختلف رویکردهای مدیریتی متفاوتی شکل گرفته است؛ بنابراین بازتعریف این اقدامات با همکاری خود دستگاهها در حال انجام است.
دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم تصریح کرد: هدف این است که در جلسه آینده ستاد، مجموعهای منسجم از اقدامات ارائه شود تا فعالیت مؤثری در حوزه حفظ قرآن بر زمین نماند و اقدامات دستگاههای مختلف در کنار یکدیگر مجموعهای منظم، مکمل و قابل ارزیابی را تشکیل دهد.
وی گفت: این بازتعریف با رویکرد جامعیت، تقسیم کار ستادی و شفافیت انجام میشود تا تا پایان برنامه هفتم مشخص باشد هر دستگاه عضو ستاد چه اقدامات مشخص، مؤثر و قابل ارزیابی در حوزه حفظ قرآن انجام خواهد داد و فعالیتها صرفاً در حد بیان کلیات باقی نماند.
حفظ موضوعی؛ مسیر ورود به حفظ ترتیبی
بحرالعلوم همچنین با اشاره به اهمیت حفظ موضوعی قرآن کریم اظهار داشت: حفظ موضوعی به خودی خود دارای جایگاه و ارزش ویژهای است و در کنار حفظ ترتیبی میتواند نقش مؤثری در توسعه فرهنگ حفظ داشته باشد.
وی افزود: بسیاری از افرادی که بعدها حفظ کل قرآن را دنبال کردهاند، مسیر خود را از حفظ موضوعی، آیات و سورههای کوتاه آغاز کردهاند؛ بنابراین حفظ موضوعی علاوه بر ارزش ذاتی، میتواند زمینه و مقدمهای برای ورود افراد به حفظ کل قرآن باشد.
سهم بیشتر حفظ قرآن از بودجههای قرآنی
مسئول دبیرخانه ملی حفظ قرآن کریم در بخش دیگری از سخنان خود به منابع مالی فعالیتهای قرآنی اشاره کرد و گفت: در جدول ۱۲ بودجه که حوزه فرهنگ، رسانه و فعالیتهای مشابه را پوشش میدهد، حدود ۱۶ همت پیشبینی شده که بخشی از آن به فعالیتهای قرآنی اختصاص دارد.
وی افزود: ستاد حفظ قرآن پیشنهاد خود را درباره سهم حوزه حفظ ارائه کرده و امیدواریم در سال ۱۴۰۵ سهم بیشتری از اعتبارات قرآنی به صورت واقعی جذب و در حوزه حفظ قرآن هزینه شود.
بحرالعلوم ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ بخشی از بودجه قرآنی با مذاکره و جلب نظر دستگاهها به سمت فعالیتهای حفظ قرآن هدایت شد و تلاش داریم در سال جاری میزان جذب واقعی این اعتبارات افزایش پیدا کند.
وی تأکید کرد: اگر بودجههای اختصاصیافته به درستی جذب شود و با برنامهریزی دستگاهها و مشورت ستاد در محل مناسب هزینه شود، انتظار داریم در سال ۱۴۰۵ رشد حوزه حفظ قرآن بیش از میزان رشد تجربهشده در سال ۱۴۰۴ باشد.
مشارکت آموزش و پرورش در نهضت ملی حفظ قرآن
در ادامه این نشست، جاسم حسینزاده، معاون قرآن و عترت وزارت آموزش و پرورش، به تشریح اقدامات این وزارتخانه در حوزه حفظ عمومی قرآن کریم پرداخت و گفت: نخستین و مهمترین گام آموزش و پرورش، راهاندازی «نهضت ملی حفظ جزء ۳۰ قرآن کریم» بوده است؛ طرحی که با هدف ترغیب مدارس، دانشآموزان و خانوادهها به حفظ قرآن اجرا میشود.
وی با ارائه آمار این طرح اظهار داشت: در مرحله نخست نهضت ملی حفظ جزء ۳۰ قرآن کریم، ۶۶۳ هزار و ۱۹۴ نفر از حافظان شرکت کردهاند که از این تعداد، ۳۵۶ هزار نفر موفق به حفظ سورههای ناس تا طارق شدهاند و در مرحله سوم نیز ۱۳۸ هزار نفر حفظ قرآن تا سوره نبأ را به پایان رساندهاند.
پیشرفت راهاندازی مدارس تخصصی حفظ قرآن
حسینزاده درباره برنامه توسعه مدارس تخصصی حفظ قرآن نیز گفت: بر اساس برنامهریزی انجامشده، آموزش و پرورش موظف است تا سال ۱۴۰۷ تعداد یک هزار و ۲۰۰ مدرسه حفظ قرآن در سراسر کشور راهاندازی کند.
وی افزود: اگرچه اجرای این طرح با یک سال تأخیر و ابلاغ دیرهنگام آغاز شد، اما اکنون روند ثبت کدهای جدید مدارس در حال انجام است و تعداد کدهای فعال تا امسال به حدود ۶۰۸ مورد رسیده است.
معاون قرآن و عترت وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: پیشبینی میکنیم تا پایان سال تعداد کدهای مدارس فعال حفظ قرآن به حدود ۸۰۰ مورد برسد و با برنامهریزی انجامشده امیدواریم تا سال ۱۴۰۷ حتی فراتر از هدف تعیینشده عمل کنیم.
وی همچنین از نهایی شدن محتوای آموزشی مدارس تخصصی حفظ قرآن خبر داد.
ورود آموزش حفظ قرآن به کتابهای درسی
حسینزاده در ادامه به ورود آموزش حفظ قرآن به کتابهای درسی اشاره کرد و گفت: سال گذشته بخشهایی از آموزش حفظ قرآن در کتاب درسی پایه اول ابتدایی گنجانده شد و امسال نیز کتاب ویژه پایه دوم ابتدایی در این زمینه تألیف و در اختیار دانشآموزان قرار گرفته است.
جذب ۳۰۰ حافظ قرآن در آموزش و پرورش
وی در پایان با اشاره به سیاست جذب نخبگان قرآنی در آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: در راستای تکریم و استفاده از ظرفیت نخبگان قرآنی، سال گذشته ۳۰۰ نفر از حافظان قرآن کریم در وزارت آموزش و پرورش جذب شدند و این روند در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
بحرالعلوم همچنین با اشاره به اینکه نخستین جلسه ستاد راهبری حفظ قرآن کریم در آذرماه سال گذشته برگزار شده است، گفت: ارزش افزوده اصلی این ستاد، ایجاد هماهنگی و همافزایی میان نهادهای مختلف قرآنی و فرهنگی کشور در موضوع حفظ قرآن است و تلاش داریم فعالیت دستگاهها در این زمینه به صورت هماهنگ و شفاف در معرض افکار عمومی قرار گیرد.
تأکید بر مردمیسازی فعالیتهای حفظ
وی مردمیسازی فعالیتهای حفظ قرآن را نیز از سیاستهای محوری ستاد دانست و اظهار کرد: دستگاههای حاکمیتی وظایف مشخصی بر عهده دارند، اما بخش مهمی از ظرفیت واقعی حوزه حفظ توسط حافظان، معلمان و مدرسان و فعالان مردمی شکل میگیرد. به همین دلیل باید ظرفیتهای مردمی این عرصه بیش از گذشته تقویت شود.
بحرالعلوم با اشاره به سامانه رصد شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز گفت: این سامانه اطلاعاتی از حوزههای فرهنگی در اختیار دارد و اطلاعات موجود درباره حفظ قرآن نیز میتواند مبنای مناسبی برای تصمیمسازی و سیاستگذاری دقیقتر در این حوزه باشد.
وی همچنین درباره تعداد واقعی حافظان قرآن در کشور گفت: تعداد حافظان قرآن قطعاً بیشتر از آمارهای رسمی ثبتشده است و باید با اجرای طرحهای مناسب، مردم را بیش از گذشته با حفظ قرآن آشنا کرد تا این ظرفیت بالقوه به ظرفیت بالفعل تبدیل شود.
تلاش برای هدایت مستقیم اعتبارات به فعالان حوزه حفظ
دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم در پایان از مذاکرات با سازمان برنامه و بودجه خبر داد و گفت: مذاکراتی با این سازمان انجام شده تا اطمینان حاصل شود اعتبارات اختصاصیافته به حوزه حفظ قرآن به شکل مستقیم و صحیح به ذینفعان واقعی برسد و در مسیر اهداف تعیینشده هزینه شود.
انتهای پیام/ 121
