نیازمند نظام جامع مشارکت مردمی در حوزه احسان و نیکوکاری هستیم

محمدمهدی جعفری دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، با اشاره به چالش‌های فعالیت موسسات خیریه در کشور گفت: امروز یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی که موسسات خیریه با آن مواجه هستند، نبود یک زیست‌بوم مشخص برای فعالیت این موسسات است و در زمینه کارکردهای سیاستی، تنظیم‌گری و تسهیل‌گری که می‌تواند پشتیبان فعالیت موسسات خیریه باشد، با خلأها و کاستی‌های جدی مواجه هستیم.

دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری اظهار داشت: امروز شاید بزرگ‌ترین چالش پیش روی موسسات خیریه، مسئله صدور مجوز باشد. یک موسسه خیریه اگر بخواهد شکل بگیرد، حداقل باید بین شش تا ۱۰ ماه در صف دریافت مجوز فعالیت بماند.

وی افزود: اگر امروز در کشور برای شرکت‌های دانش‌بنیان یک زیست‌بوم شکل گرفته و زیرساخت‌های پشتیبانی و حمایتی از فعالیت این شرکت‌ها وجود دارد، در حوزه موسسات خیریه تقریباً هیچ زیرساخت مشخصی برای حمایت و پشتیبانی از فعالیت آنها نداریم.

دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری ادامه داد: برای مثال، اگر یک موسسه خیریه بخواهد از بانک‌ها تسهیلات دریافت کند، بانک‌های کشور با آن مانند یک شرکت مواجه می‌شوند، در حالی که زیرساخت مشخصی برای تامین مالی و حمایت مالی از موسسات خیریه وجود ندارد.

جعفری با بیان اینکه بسیاری از موسسات خیریه با دغدغه حل مسائل مردم در مناطق مختلف کشور فعالیت می‌کنند، گفت: بسیاری از این موسسات برای حل مسائل یک منطقه، شهر یا استان تلاش می‌کنند، اما در زمینه تامین مالی و ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی برای فعالیت خود با مشکلات جدی مواجه هستند.

وی تصریح کرد: از سوی دیگر، بسیاری از موسسات خیریه دغدغه دارند که منابعی را که خیرین در اختیار آنها قرار می‌دهند، صرف هزینه‌های جاری نکنند و بخش بیشتری از این منابع را به جامعه هدف اختصاص دهند؛ به همین دلیل در زمینه تامین هزینه‌های زیرساختی و پشتیبانی فعالیت‌های خود با مشکل مواجه هستند.

نیازمند نظام جامع مشارکت مردمی در حوزه احسان و نیکوکاری هستیم

دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری تاکید کرد: به نظر می‌رسد کشور به یک نظام جامع مشارکت مردمی، به‌ویژه در عرصه احسان و نیکوکاری، نیاز دارد؛ نظامی که وظیفه آن فقط صدور مجوز، نظارت و انحلال موسسات نباشد.

جعفری خاطرنشان کرد: وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، سازمان امور مالیاتی، بانک‌ها، شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌ها باید در زمینه پشتیبانی از فعالیت موسسات و نهادهای مردمی ایفای نقش کنند، اما متاسفانه تاکنون کمتر به این موضوع توجه شده است.

وی با اشاره به جایگاه نهادهای مردمی در حل مسائل جامعه گفت: ما در کشور با یک چالش جدی در نوع نگاه به موسسات خیریه و نهادهای مردمی مواجه هستیم. چه در میان خود فعالان این حوزه و چه در میان بخش‌های دولتی و حاکمیتی، نهادهای مردمی و اجتماعی معمولاً به عنوان رکن سوم حل مسئله مورد توجه قرار نمی‌گیرند.

جعفری ادامه داد: معمولاً دولت به عنوان رکن اول و بخش خصوصی به عنوان رکن دوم مورد توجه قرار می‌گیرند، اما نهادهای مردمی و اجتماعی یا به عنوان یک بخش حاشیه‌ای دیده می‌شوند یا اساساً جایگاه واقعی آنها در حل مسائل کشور مورد توجه قرار نمی‌گیرد.

نهادهای مردمی شبکه‌ای مویرگی برای حل مسائل جامعه هستند

دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری با اشاره به ظرفیت گسترده موسسات مردمی در کشور اظهار داشت: امروز شبکه موسسات مردمی در کشور به صورت مویرگی در نقاط مختلف حضور دارد و زمانی که فردی در یک منطقه با مشکلی مواجه می‌شود و نیاز به حمایت دارد، همین شبکه مویرگی می‌تواند در حل مسئله ورود کند.

وی افزود: معتقدم ما در کشور الگوهای بسیار موفقی در حوزه فعالیت‌های مردمی داریم. شخصاً نظام خیر و احسان در ۳۰ کشور دنیا را مطالعه کرده‌ام و با اطمینان می‌گویم برخی از الگوهای تشکل‌های مردمی ما قابلیت تبدیل شدن به الگوهای جهانی را دارند.

جعفری تصریح کرد: برخلاف تصویری که گاهی در کشور ارائه می‌شود که موسسات خیریه در آمریکا یا کشورهای دیگر حتماً الگوهای بسیار موفق‌تری دارند، ما نیز موسسات بسیار توانمندی در کشور داریم؛ اما متاسفانه در زمینه فرهنگ‌سازی، الگوسازی و معرفی این موسسات به عنوان الگوهای موفق و معتبر، عملکرد مناسبی نداشته‌ایم.

وی ادامه داد: اگر بتوانیم برای موسسات خیریه و فعالان اجتماعی یک اعتبار و هویت مشخص در جامعه ایجاد کنیم، زمینه برای توسعه فعالیت‌های مردمی نیز فراهم می‌شود.

فعالیت اجتماعی نیازمند هویت‌بخشی و استانداردسازی است

دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری گفت: امروز بسیاری از کودکان و نوجوانان ما وقتی درباره آینده خود صحبت می‌کنند، علاقه‌مند هستند فعال استارتاپی یا دانش‌بنیان شوند، اما کمتر می‌بینیم فردی بگوید می‌خواهم در آینده یک فعال اجتماعی باشم.

جعفری افزود: این مسئله نیازمند هویت‌بخشی است. همچنین باید استانداردسازی، ترویج و تسری روحیه فعالیت حرفه‌ای در موسسات خیریه را دنبال کنیم تا فعالیت اجتماعی به عنوان یک مسیر حرفه‌ای و اثرگذار در جامعه شناخته شود.

فقر باید در زمره اولویت‌های اصلی کشور قرار گیرد

وی در پاسخ به پرسشی درباره اولویت‌های نظام مسائل کشور و جایگاه موضوع فقر و آسیب‌های اجتماعی اظهار داشت: ما در مجموعه جشنواره نشان نیکوکاری به صورت مشخص روی نظام مسائل کشور کار نکرده‌ایم، اما واقعیت این است که با توجه به شرایطی که کشور پس از سه جنگ اخیر و حوادث مختلف با آن مواجه بوده و همچنین با توجه به شرایط تورمی موجود، مسئله فقر باید در زمره اولویت‌های اصلی قرار گیرد.

دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری ادامه داد: در کنار مسئله فقر، مانند بسیاری از کشورهای دیگر با موضوع آسیب‌های اجتماعی نیز مواجه هستیم، اما اگر بخواهم یک اولویت مشخص را مطرح کنم، تصورم این است که امروز مسئله فقر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

جعفری تاکید کرد: البته آمار مشخصی در این زمینه در اختیار ندارم و دستگاه‌های مختلف روی این موضوع کار کرده‌اند، اما به عنوان فردی که سال‌ها در حوزه احسان و نیکوکاری فعالیت کرده‌ام، معتقدم مسئله فقر امروز یکی از مهم‌ترین مسائل کشور است و باید همه دست به دست هم دهیم تا بتوانیم بخشی از بار مشکلات را از دوش مردم برداریم.

انتهای پیام/ 121