روایت سرلشکر صفوی از عملیات کربلای ۲

به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، سرلشکر پاسدار یحیی (رحیم) صفوی؛ فرمانده اسبق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در زمان عملیات کربلای ۲ در سال ۱۳۶۵ جانشین فرماندهی نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر عهده داشته، در کتاب تاریخ شفاهی خود «کتاب تاریخ شفاهی دفاع مقدس: از شرق بصره تا مهران (جلد دوم)، روایت: یحیی (رحیم) صفوی»، نوشته مرحوم سردار حسین اردستانی به تشریح این عملیات سخت که به نوعی جنگ رزمندگان اسلام با صخره ها، کوهها، راه‌های صعب العبور و در عین حال مسلح به مین بوده، پرداخته است.

ارتفاعات صعب العبور

راجع به جغرافیای منطقه عملیات کربلای ۲ باید بگویم که این عملیات در شمال غرب ایران و شمال شرق عراق انجام شد. یعنی یک طرف آن پیرانشهر بود و طرف دیگرش، شهر دیانای عراق. جاده‌ای کوهستانی هم هست که از پیرانشهر، روی ارتفاعات قمطره و از آنجا به حاج عمران می‌رود. حاج عمران شاید الان یک شهر شده باشد، اما زمان جنگ، دیانا شهر اصلی بود. بعد از چوارتا و حاج عمران، دیانا شهر مهم عراق در این منطقه بود.

سراسر این منطقه، کوه‌های بسیار بلند و بالای دو هزار متر دارد. به هر حال در منطقه مرزی ما و عراق ارتفاعات بسیار صعب العبوری وجود دارد که این ارتفاعات، اجرای عملیات را در این منطقه سخت می‌کرد.

فلسفه عملیات در این منطقه این بود که صدام در ادامه عملیات‌هایی که با استراتژی دفاع متحرک انجام داد، در ۲۶ اردیبهشت ماه سال ۶۵، دو ارتفاع ۲۴۳۵ و ۲۵۱۹ را که در اخیار ما بود، از نیرو‌های ما گرفت.

تدبیر فرماندهی جنگ این بود که برویم این ارتفاعات را پس بگیریم. ما هم مصمم شدیم برای بازپس گیری این منطقه از دست دشمن.

برای طرح ریزی این عملیات، کار‌ها از مرداد سال ۶۵ شروع شد. فرماندهی و هدایت عملیات را به قرارگاه حمزه سید الشهدا (ع) سپردیم، چون عملیات در محدوده این قرارگاه بود.

یگان‌هایی را از جنوب برای کمک به قرارگاه حمزه در نظر گرفتیم؛ مثل لشکر ۱۰ سید الشهدا (ع)، تیپ ۹ بدر، تیپ ۱۰۵ قدس، تیپ ۱۵۵ ویژه شهدا، تیپ ۲۱ امام رضا (ع) و تیپ ۱۲ قائم (عج). حدود ۲۶ گردان رزمی برای این عملیات آماده شدند. ارتش عراق هم حدود ۲۹ گردان پیاده، یک گردان زرهی، ۴ گردان کماندیی و ۵ گردان توپخانه در مقابل ما داشت.

هدف ما از این عملیات بازپس گیری ارتفاعاتی بود که ارتش بعث اشغال کرده بود؛ یعنی می‌خواستیم استراتژی دفاع متحرک ارتش عراق را در همه جبهه‌ها با شکست مواجه کنیم. من که جانشین فرمانده نیروی زمینی بودم، به منطقه رفتم و در قرارگاه مقدم حمزه سید الشهدا (ع) مستقر شدم. در هدایت کلی عملیات، به فرمانده قرارگاه حمزه کمک می‌کردم و هرجا لازم بود، هماهنگی لازم را ایجاد می‌کردم.

این عملیات بسیار پیچیده بود، چون منطقه، کوهستانی بود و نیرو‌های دشمن هم روی ارتفاعات و در کانال‌ها مستقر بودند. نیرو‌های ما باید در شب، ازدامنه این ارتفاعات بالا می‌رفتند تا به قله ۲۴۳۵ و ۲۵۱۹ می‌رسیدند و با نیرو‌های دشمن درگیر می‌شدند.

بالا رفتن از آن ارتفاعات با سلاح و تجهیزات خیلی سخت بود. دشمن در بعضی از قسمت‌های دامنه این ارتفاعات، کانال کنده بود و قبلش هم سیم خاردار کشیده و میدان مین ایجاد کرده بود؛ بنابراین عملیات کربلای ۲، عملیات کوهستانی بسیار سختی بود. جاده‌ای که از پیرانشهر به ارتفاعات قمطره و از آنجا به حاج عمران و دیانا می‌رفت، جاده‌ای بود که از وسط این ارتفاعات می‌گذشت و در حقیقت ارتفاعات را به دو قسمت تقسیم می‌کرد؛ ارتفاعات شمالی و ارتفاعات جنوبی.

قله ۲۵۱۹ در قسمت جنوب و ارتفاع ۲۴۳۵ در قسمت شمالی بود. عملیات در آن محور به تیپ ۹ بدر واگذار شده بود. در همان شب دهم شهریورماه که عملیات شروع شد، نیرو‌ها ارتفاعات صدر و ارتفاعات بلند آن منطقه را تصرف کردند و خیلی خوب عمل کردند. تیپ ویژه شهدا هم توانست ارتفاع ۲۵۱۹ را بگیرد ولی این ارتفاع در پاتک سنگین دشمن، مجددا دست به دست شد.

لشکر ۱۰ سید الشهدا (ع) کمی با تاخیر عملیات را شروع کرد ولی بسیار خوب عمل کرد. تیپ ۲۱ امام رضا (ع) و تیپ ۱۲ قائم (عج) هم ماموریتشان را انجام دادند. حسین املاکی از تیپ ۱۰۵ قدس گیلان وقتی به قرارگاه آمد، به او گفتم: بچه‌های استان گیلان باید امشب این منطقه و این ارتفاعات را بگیرند. حسین املاکی فرمانده دلاوری بود. البته آن زمان فرمانده تیپ کس دیگری بود، الان دقیقا در ذهنم نیست ولی آن کس که من در قرارگاه حمزه با او صحبت کردم، حسین املاکی بود. او قول داد که ارتفاعات را تصرف می‌کند و این کار را هم کرد. تیپ ۱۰۵ قدس گیلان هم بسیار خوب درخشید.

تا روز ۱۱ شهریور درگیری در منطقه ادامه داشت و از آن به بعد، عراقی‌ها پاتک‌های سنگینشان را شروع کردند که چند شبانه روز طول کشید. آنها توانستند ارتفاعات قسمت جنوبی یعنی قله ۲۵۱۹ را از ما پس بگیرند، ولی با اینکه با استفاده از نیرو‌های زرهی و کماندویی و همچنین بمباران سنگین، فشار زیادی آوردند، موفق نشدند ارتفاعات قسمت شمالی مثل ۲۴۳۵، ارتفاعات شهید صدر و بقیه ارتفاعات را پس بگیرند. نیرو‌های بعثی از هر طریقی فشار آوردند ولی مناطقی که تصرف شده بود، با مقاومت زیاد نیرو‌های رزمنده تثبیت شد.

در این عملیات حدود ۳۰۰ اسیر از دشمن گرفتیم و بیش از ۳ هزار نفر از بعثی‌ها هم کشته شدند. روز یازدهم یا دوازدهم شهریور ۶۵ دیگر تقریبا تصرف اهداف به پایان رسید.

انتهای پیام/ 119