احتمال برگزاری نشست سه جانبه «شی، پوتین و ترامپ» در آبانماه
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، «دمیتری پسکوف»، سخنگوی کاخ کرملین اعلام کرد که امکان برگزاری نشست سهجانبهٔ سران روسیه، آمریکا و چین در گفتوگوی تلفنی ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ مطرح شده است. بستر احتمالی این نشست میتواند اجلاس همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه باشد که در تاریخ ۲۷ و ۲۸ آبان در «شنژن» چین برگزار میشود.
«الکساندر لومانوف»، کارشناس مسائل چین و معاون مدیر مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل آکادمی علوم روسیه، در گفتوگو با شبکه «آربیسی» این کشور، سکوت طرف چینی را نشانهٔ عدم علاقه ندانست و اظهار داشت: این قالب برای چین جالب است، اما باید ویژگیهای فرهنگی این کشور را در نظر گرفت. هر بار که رویدادی بزرگ با حضور حاکم چین در داخل یا خارج از این کشور تدارک دیده میشود، رسانههای خارجی مدتها پیش تاریخ و دستور کار را مینویسند، اما در چین همه چیز در آخرین لحظه اعلام میشود.
به گفتهٔ وی، پکن به طور سنتی محتاط است و بر حداکثر اطمینان و اعتبار بیانیههای رسمی وزارت خارجه یا نهادهای دولتی خود تأکید دارد و تنها پس از هماهنگی کامل همهٔ جزئیات، خبر را اعلام میکند. اعلام مذاکرات و سپس لغو آن، همانطور که گاه در دولت آمریکا رخ میدهد، برای چین به معنای «از دست دادن آبرو» خواهد بود؛ بنابراین اگر نشست سهجانبه برگزار شود، پکن آخرین طرف از میان سه کشور خواهد بود که آن را اعلام میکند.
همچنین «ایوان تیموفیف»، مدیرکل شورای روابط بینالملل روسیه، در گفتوگو با این شبکه خاطرنشان کرد که قالب سهجانبهٔ روسیه-آمریکا-چین یک «مثلث نامتقارن» است: روابط روسیه و چین در بالاترین سطح قرار دارد، در حالی که میان پکن و واشنگتن رقابت ادامه دارد و روابط روسیه و آمریکا نیز در بحرانی عمیق فرو رفته است.
به گفتهٔ وی، دیپلماسی مثلثی پیشتر در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ نیز تجربه شده بود، اما آن زمان بحث نزدیکی آمریکا و چین برای مهار اتحاد شوروی بود؛ در حالی که اکنون واشنگتن ناچار است همزمان مسکو و پکن را مهار کند. لومانوف نیز با این ارزیابی موافق است، وی معتقد است که میان روسیه و چین سطح بسیار بالایی از اعتماد متقابل وجود دارد، اما میان روسیه و آمریکا و همچنین چین و آمریکا اعتماد متقابل بسیار کمی باقی مانده است.
لومانوف به این نکته اشاره کرد که اگرچه تا همین اواخر حجم بالای تجارت چین و آمریکا تضمینکنندهٔ ثبات روابط میان دو کشور تلقی میشد، اما با بدتر شدن روابط، مبادلات تجاری نیز بهطور پیوسته کاهش یافته و این تضمین به مرور از بین خواهد رفت.
با این حال، کارشناسان معتقدند که دستور کار برای نشست سهجانبه میان سران کشورهای مذکور از قبل وجود دارد، تیموفیف احتمال میدهد که گفتوگو ماهیتی «آزمایشی و نه کاملاً رسمی» داشته باشد، اما حتی در این شکل نیز تلاشی برای یافتن رویکردهایی نسبت به حل مسائل گوناگون جهانی صورت خواهد گرفت. لومانوف نیز معتقد است که صرف گفتوگوی سه رهبر، اقتصاد جهانی را آرام کرده و سیگنالی مثبت از آمادگی برای همکاری خواهد بود.
لومانوف همچنین سه موضوع احتمالی قابل طرح در این نشست سهجانبه را ارزیابی کرد؛ نخستین موضوع، حمایت ترامپ از تولیدکنندگان آمریکایی و سیاست تعرفهای واشنگتن است که باعث نارضایتی سران روسیه و چین شده است، اما توافق با ترامپ در این زمینه «بسیار دشوار» است، زیرا او فعالانه از تعرفهها نه تنها علیه رقبا، بلکه علیه متحدان خود نیز استفاده میکند. لومانوف حدس میزند که طرفین در این زمینه نمیتوانند به توافق و درک متقابل برسند؛ بنابراین این موضوع، گرچه از سمت روسیه و چین مطرح خواهد شد، اما پاسخ مثبتی از سوی ترامپ به این تقاضا داده نمیشود.
دومین موضوع احتمالی قابل طرح، ثبات راهبردی و کنترل تسلیحات در جهان است. دولت آمریکا از روسیه میخواهد که بر چین فشار آورد تا دادههای مربوط به توان هستهای خود را افشا کند، اما چنین ایدهای کاملاً ناشدنی است و با روح شراکت روسیه و چین در تضاد قرار دارد.
نهایتاً، سومین موضوع قابل طرح میتواند اوکراین باشد که بهنوعی آینهٔ موضوع دوم است: غرب میکوشد چین را به فشار بر روسیه برای پایان دادن به این جنگ وادار کند. اما لومانوف سناریویی را که در آن ترامپ شی را متقاعد کند همکاری اقتصادی با مسکو را محدود کند، بهشدت بعید میداند. وی معتقد است که خود ترامپ قطعا میداند که این موضوع شدنی نیست و حتی ممکن است ترامپ از طرح این مسئله در این نشست خودداری کند.
کارشناسان اتفاق نظر دارند که حداکثر دستاورد این نشست، صدور بیانیه مشترکی با مفاد کلی درباره غیرقابلقبول بودن جنگ هستهای، مبارزه با جرائم فرامرزی و دیگر اصول کلی است؛ اما حتی صدور چنین بیانیه مشترکی نیز احتیاج به کار جدی داشته و ممکن است با اختلاف نظرهایی در این نشست سهجانبه روبهرو شود.
در مجموع، این قالب تنها در صورتی میتواند مفید باشد که واشنگتن بدون تلاش برای استفاده از این بستر جهت تحکیم برتری و سلطهٔ خود بر فناوریهای پیشرفته و استفادهٔ همهجانبه از دلار، آمادهٔ گفتوگویی برابر با مسکو و پکن باشد؛ اما اگر آمریکا همچنان معتقد باشد که نباید با هیچکس از موضع برابر مذاکره کند و تنها باید به مطالبه و تهدید متوسل شود، احتمالاً این قالب چشمانداز چندانی نخواهد داشت.
انتهای پیام/ 999
