به گزارش خبرنگار سیاسی دفاعپرس، «حسین سیماییصراف» وزیر علوم، تحقیقات و فناوری صبح امروز (شنبه) در یکصدمین اجلاس رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری که در دانشگاه علم و صنعت برگزار شد، با اشاره به رویدادهای یک سال گذشته طی سخنانی اظهار داشت: از اجلاس حضوری سال گذشته در همدان تا به امروز، اتفاقات تلخ و شیرین بسیاری در کشور رخ داده است که شهادت سیاستگذار ارزشمند علم و فناوری و پشتیبان حقیقی نهاد علم، امام شهید حضرت آیتالله العظمی خامنهای، در رأس آنها قرار دارد.
وی افزود: در این مدت شهدای بسیاری را از دست دادیم؛ شهدایی که به وصال رسیدند. در همین دانشگاه نیز شهید عزیز دکتر شمقدری، استاد برجسته دانشگاه علم و صنعت، به شهادت رسید. هنگامی که در خدمت خانواده محترم ایشان حضور پیدا کردم، روحیه مقاوم و استوار این خانواده برای من بسیار قابل توجه بود.
سیمایی صراف با اشاره به دستاوردهای ایران در جنگ اخیر تصریح کرد: افتخارات فراوانی برای ایران عزیز در این جنگ رقم خورد که اکنون فرصت تحلیل و بررسی آنها نیست. فقط به همین اندازه افتخار میکنیم که ایران توانست مرزهای قدرت قدرتمندترین ارتش دنیا را مشخص کند و ابعاد واقعی تواناییهای آن را برای جهانیان آشکار سازد.
وزیر علوم ادامه داد: این افشاگری موجب خوشحالی بسیاری در جهان شده است و حتی اروپاییها نیز از اینکه توانستیم قد و اندازه واقعی آمریکاییها را نشان دهیم، خوشحال هستند.
وی با اشاره به محورهای یکصدمین اجلاس رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری گفت: بنا دارم در این اجلاس سه موضوع را مطرح کنم؛ نخست، دفاع از نهاد علم و دانشگاه؛ دوم، بررسی عملکرد دانشگاهها در دو سال اخیر و سوم، برنامههایی که انجام شده و برنامههایی که در پیش داریم.
سیمایی صراف با تأکید بر نقش علم و فناوری در ایجاد قدرت دفاعی کشور خاطرنشان کرد: این جنگ ارزشمندی نهاد علم را بهخوبی نشان داد؛ اقتدار دفاعی ما مطمئناً متکی به اقتدار علمی بود؛ چراکه جنگ، جنگ فناوری، علم و تکنولوژی بود.
وی افزود: اگر در حوزه علم و فناوری کوتاهی کرده بودیم، این توفیقات در عرصه دفاعی حاصل نمیشد. بنابراین، ترکیب اقتدار علمی و اقتدار نظامی، در کنار مقاومت و روحیه مردم، این افتخارات را برای کشور رقم زد.
وزیر علوم در ادامه به کارکردهای نهاد علم و دانشگاه اشاره کرد و گفت: اگر نهاد علم هیچ خدمتی نکرده باشد جز اینکه توانسته برای این کشور در حوزههای مختلف متخصص تربیت کند، همین یک خدمت بسیار ارزشمند است؛ از آموزش و پرورش و بیمارستان گرفته تا پزشک، عدلیه و دادگستری، صنعت، خدمات و کشاورزی؛ حوزهای نیست که نهاد علم در آن حضور نداشته باشد.
وی تصریح کرد: دانشگاه را میتوان جامعترین نهاد علمی کشور دانست؛ این نهاد بیش از سه هزار برنامه درسی دارد که تقریباً تمام نیازهای کارشناسی کشور را تأمین میکند. تصور کنید روزی را که ما چنین نهادی را در اختیار نداشتیم یا این نهاد متناسب با نیازهای کشور ارتقا پیدا نکرده بود.
سیمایی صراف با اشاره به نقش فرهنگی دانشگاهها اظهار داشت: سومین کارکرد و خدمتی که امروز دانشگاه ارائه میدهد، ارتقای فرهنگ عمومی کشور است. دانشگاه علاوه بر تربیت نیروی انسانی متخصص، به فرهنگ عمومی، گسترش عقلانیت، اخلاق، همزیستی و سازگاری در کشور کمک شایانی کرده است.
وی افزود: بهخصوص به برکت جمهوری اسلامی، نهاد دانشگاه به اقصی نقاط کشور گسترش پیدا کرد و واحدهای دانشگاهی حتی در مناطق مرزی کشور نیز توسعه یافتند. امروز ما یک نهاد علم و مجموعه دانشگاهی گسترده داریم که فرهنگ، اعتقاد و عقلانیت را در سراسر کشور گسترش داده است.
وزیر علوم با استناد به آمار رسمی درباره حوادث دیماه گفت: آمار رسمی نشان میدهد کمترین میزان مشارکت در اغتشاشات و تخریبها مربوط به افراد تحصیلکرده بوده است؛ بهگونهای که نرخ مشارکت افراد دارای مدرک دیپلم و پایینتر بیشتر بوده است؛ افرادی که یا دانشآموز بودهاند یا تحصیلات دانشگاهی نداشتهاند.
وی ادامه داد: این موضوع نشان میدهد جریانهایی که به دنبال تحریک مردم هستند، بیشتر میتوانند افرادی را تحت تأثیر قرار دهند که از سطح دانش و آگاهی کافی برخوردار نیستند.
سیمایی صراف با تأکید بر ضرورت حفظ کارکرد فرهنگی دانشگاه خاطرنشان کرد: به همین دلیل، گاهی که از آمایش آموزش عالی بهدرستی سخن گفته میشود، تأکید میکنم که باید مراقب باشیم کارکرد توسعه فرهنگی دانشگاه را از دست ندهیم.
وی گفت: دانشگاه و نهاد علم، کارکرد مهم دیگری نیز دارد و آن تولید علم و حضور در میان سرآمدان علمی دنیاست.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری سپس با اشاره به پیشرفتهای علمی کشور اظهار داشت: از سال ۵۴ با ۸۵۰ مقاله امروز به ۷۵ هزار مقاله و رتبه ۱۵ یا ۱۶ علمی دنیا رسیدیم البته این افتخار را تقریباً ایران از دهه ۷۰ که تازه وارد تولید علم شد، آغاز کرده است در صورتی که قبل از انقلاب، دانشگاه ما فقط آموزشی بود هر چند محققان، استادان و برجستگان علمی زیادی در کشور داشتیم، ولی نهاد دانشگاه، نهاد آموزشی بود و پژوهشی نبود چون پژوهشگاه و علم آنچنانی هم نداشتیم و تولید مقاله هم به یک فرهنگ عمومی تبدیل نشده بود.
وی با تاکید بر اینکه دانشگاه در جمهوری اسلامی از مرحله پژوهش به مرحله فناوری هم قدم گذاشته است، افزود: امروز ما این قدرت و توان را پیدا کردیم که آموزش را به پژوهش، پژوهش را به فناوری، نوآوری، تجارت، تولید ثروت و ارتقای اقتصاد ساده کشور به ارتقای مبتنی بر دانش پیوند بزنیم؛ اکنون در دانشگاههای کشورمان ۶۰ پارک علم و فناوری داریم و بیش از ۱۷۰ هزار فناور در این زیستبوم فعالیت میکنند که اکثر آنها دانشگاهی هستند.
سیمایی صراف ادامه داد: شرکتهای دانشبنیان و هستههای فناور، ۵۰ هزار محصول در پارکهای علم و فناوری تولید میکنند و این خروجی دانشگاه امروز کشورمان است؛ اما اگر میخواهید بپرسید ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت کجاست، یکی از مهمترینهای آن پارکهای علم و فناوری هستند؛ این پارکها که محصول دانشگاه هستند سال گذشته بیش از ۵۰۰ همت که درگیر دو جنگ هم بود، گردش مالی داشته است و از این ۵۰ هزار محصول حدود ۲۰۰۰ محصول آن محصولات تحریمی بوده یعنی به تابآوری کشور هم کمک کرده است.
وزیر علوم با بیان اینکه این کارکردها و خدمات دانشگاه باعث شده که اعتماد اجتماعی به استاد و دانشگاه بالا باشد، تصریح کرد: اعتماد اجتماعی به استادان تقریباً بالاترین اعتماد از میان اقشار مختلف جامعه بوده و از حد متوسط هم بالاتر است چون یکی از دلایلش همین خدماتی است که ارائه میدهد؛ توانمندی و کارآمدی دانشگاه و سلوک اخلاقی در دانشگاه، این اعتبار را ایجاد کرده است و در مقابل کمترین ذرهای از ناهنجاری در فساد مالی در دانشگاه هم وجود ندارد. البته صفر نیست برای اینکه هیچ نهاد معصومی نداریم، ولی جاسوسی در دانشگاه نیست بنابراین خیلی دلواپس و نگران این قبیل موضوعات نباشید.
وی در ادامه با اظهار اینکه روزانه دهها هزار تصمیم، تدریس، تحقیق، جلسه دفاع، مجله و نشریه علمی، رویداد فرهنگی و ورزشی در دانشگاهها برگزار میشود، افزود: در یک پهنه جمعیتی با بیش از ۳ میلیون دانشجو و با حضور میلیونها نظارهگر بویژه گوشیهای همراهی که نظارهگر هستند و از هر چیزی یک تصویری برمیدارند، گاهی یک گوشه که اتفاقی میافتد، فریاد وا اسلاما بلند میشود و بلافاصله توپخانه توییتها شروع میشود؛ اگر هدف مچگیری و تضعیف نهاد علمی نیست، اگر ما فریب دشمن را نخوردهایم و در زمین دشمن بازی نمیکنیم، باید بیاییم خیرخواهی کنیم و با حسن نیت عیب را برطرف کنیم. این خیلی هنر نیست که دهها هزار تصمیم، دهها هزار کلاس و برنامه درسی را که اجرا میشود با یک نقطه تاریک همه را از بین ببریم و زیر سئوال ببریم.
وزیر علوم تأکید کرد: نهاد علم در ایران به برکت آن روحیه مقاومت و انرژی که رهبری شهید به این کشور تزریق کردند، پربازدهترین و بهرهورترین دستگاه کشور است. این را طبق دادههای اسکوپوس عرض میکنم که ایران با وجود سهم پایین در تحقیق و توسعه و سهم پایین بودجه و اعتبارات تحقیق و توسعه از تولید ناخالص ملی، از نظر تعداد مقالات در رتبه نخست کشورهای مورد بررسی قرار دارد؛ طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، ۲۳ صدم درصد از اعتبارات تحقیق و توسعه از تولید ناخالص ملی (از جیدیپی) صرف پژوهش میشود در صورتی که دشمنان ما ۶ درصد از جیدیپی را صرف تحقیق و توسعه میکنند.
وی ادامه داد: کل اعتبارات دانشگاهها، پژوهشگاهها و حوزه علم و فناوری کشور یعنی کل اعتباراتی که به اسم دولت میدهیم زیر یک میلیارد دلار است و این در حالی است که یکی از دانشگاه های منطقه به تنهایی یک میلیارد دلار اعتبار و بودجه دارد.
وزیر علوم با اشاره به سهم دانشگاهها از بودجه کل کشور گفت: سهم ما در بودجه کل کشور تا چند سال قبل ۳.۹ درصد بود اما امروز ۲.۳ درصد شده که با وجود این کاهش مأموریتها بیشتر، سنگینتر و وسیعتر شده است؛ اگر توقعی از نهاد علم داریم، توقع باید متناسب با اختیارات و امکاناتی باشد که به او دادهایم.
وی با تاکید براینکه با همه این احوال، نهاد علم در ایران بهرهورترین نهاد کشور است؛ افزود: روسیه که یک ابرقدرت نظامی و اتمی است در سال ۲۰۲۱، ۱۳۲ هزار مقاله منتشر کرد اما الان این تعداد به ۹۰ هزار مقاله رسیده چون میگوید در شرایط جنگی و تحریم است. اما ما با همه این احوال، یک و شش دهم درصد رشد برخوردار هستیم زیرا در سال ۲۰۲۱ که ۷۹ هزار مقاله را به ثبت رساندیم در سال گذشته با وجود جنگ ۱.۶ درصد رشد مقاله داشتیم. حال چرا با اینکه ما رشد داشتیم، باز یک سری کشورها از ما جلو افتادند توضیح و تحلیل علمی دارد، چون آنها رشدشان مضاعف شد.
وزیر علوم تصریح کرد: رمز موفقیت دانشگاه، عین رمز موفقیت دفاع در کشور است. ببینید ما در صنعت دفاعی خوب سرمایهگذاری کردیم و ساختار بسیار مترقی است پس اگر بخواهیم دانشگاه هم از همه ظرفیتهایش استفاده کند و این ظرفیتها را بالفعل کند، باید سرمایهگذاری خوب انجام دهیم و ساختار آن را اصلاح سازیم نه اینکه تضعیف کنیم.
سیمایی صراف تاکید کرد: ما با این اندک سرمایهای که داریم، همه را صرف دانشگاه و نهاد علم کردیم اما بعضیها پول مردم را صرف روزنامه و خبرگزاری میکنند، تازه مدام هم دانشگاه را میکوبند. به جای اینکه باعث انسجام بشوند، باعث التهاب در دانشگاه میشوند؛ پول دانشگاه چرا باید صرف روزنامه و خبرگزاری شود؟ پول بیحساب و بیمسئولیتی نداریم که کنفرانس، سمینار و جلسه برگزار کنیم و توزیع پاداش و توزیع هدیه داشته باشیم؛ دانشگاه در مقایسه نسبی سالمترین و منزهترین نهاد است ولی معصوم نیست.
وی گفت: اگر بزرگواران در دانشگاه یک وقت ناهنجاری دیدند با وجود میلیونها گوشی مراقب، با وجود دهها هزار رویداد، خواهش میکنم اول خودمان را حق مطلق ندانیم و مشورت کنیم، ببینیم نظر درست چیست؛ دوم تحقیق کنید و بعد با حسن نیت و با خیرخواهی در گوشی بگوییم.
وزیر علوم ادامه داد: خیلی از این اتفاقات یک امر اجتماعی و یک معماست که از چند زاویه قابل تحلیل است. اصلاحش هم ساده نیست، با امر و نهی و دستور هم صورت نمیگیرد؛ وقتی برای سرماخوردگی به پزشک مراجعه می کنیم، برای یک بیماری اجتماعی، یک اتفاق و یک رخداد در دانشگاه، هم اجازه بدهید ببینیم علم چه میگوید و آن را نه فقط در اتاقهای دربسته بلکه با حضور متخصص بررسی کنیم؛ به هر حال، مهر را با مهر و با وحدت و انسجام آغاز کنید. این جمله مقام معظم رهبری حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای که میفرمایند هر اقدام فرهنگی، سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی باید پیوست انسجام اجتماعی داشته باشد بسیار طلایی است و واقعاً باید سرلوحه قرار دهیم.
وی با بیان اینکه با تحولات پرشتاب علم و فناوری مواجه شدیم که همه عرصههای زندگی را درنوردیده به نحوی که می توان گفت یک آینده غیرقابل پیشبینی در انتظار بشریت است، عنوان کرد: هدف ما دانشگاه کیفیتر، مسئلهمحور، مهارتمحور، هوشمند، جامعهمحور و دخیل در جریانهای علمی و فناوری دنیا بوده است؛ لذا برنامه هفتم را محور قرار دادیم و مرتب اجرای برنامه هفتم را پیگیری میکنیم.
سیمایی صراف در ادامه با اظهار این مطلب که انتظار داریم دانشگاهها برنامهمحور جلو بروند، تأکید کرد: آنچه که در قانون برنامه هفتم آمده مانند قانون جهش تولید دانشبنیان و آنچه که مرجعیت علمی از ما میخواهد، همه اینها در گرو مدیریت برنامهای و در مسئولیت دانشگاه است و وزارتخانه فقط مراقبت میکند.
انتهای پیام/ 231
